cấu trúc vân đặc trưng của sacromer
Sự sắp xếp đều đặn của các siêu sợi actin và myosin bên trong mỗi sarcomer tạo nên các vạch sáng (băng I) và vạch tối (băng A) xen kẽ nhau. Đây chính là đặc điểm giúp phân biệt cơ vân, cơ tim với cơ trơn (loại cơ không có cấu trúc sarcomer).
sacromer là gì
=đơn vị co cơ
là đoạn vi sợi cơ nằm giữa hai vạch Z liên tiếp. Đây được coi là đơn vị cấu trúc và chức năng cơ bản nhất của cơ vân và cơ tim
tại sao hầu hết các đơn vị co cơ trong một tế bào có thể thắt cùng một lúc
Nhờ hệ thống ống T và lưới nội cơ tương bao bọc xung quanh, các xung động thần kinh được dẫn truyền cực nhanh đến từng sarcomer
Một sarcomer điển hình có chiều dài
2 đến 3µm
ion canxi Kích hoạt quá trình co cơ ở cơ vân và cơ tim ntn
Trong trạng thái nghỉ, các vị trí gắn kết của myosin trên sợi actin bị che lấp bởi phức hợp Troponin-Tropomyosin, khiến cơ không thể co,. Ion Canxi thực hiện bước ngoặt quan trọng:
* Giải phóng vị trí gắn kết: Khi có xung động thần kinh truyền đến, Ca ++ được giải phóng hàng loạt từ lưới nội cơ tương vào cơ tương,. Tại đây, chúng gắn kết đặc hiệu với Troponin C,.
* Loại bỏ sự ức chế: Sự gắn kết này tạo thành phức hợp Ca ++ -Troponin C, làm biến đổi cấu hình không gian của phức hợp Troponin và Tropomyosin. Kết quả là các vị trí gắn kết trên sợi actin được để hở, cho phép đầu myosin tiếp xúc trực tiếp với actin để bắt đầu quá trình trượt sợi.
cơ chế phosphoryl hóa ở cơ trơn
Cấu trúc phân tử của cơ trơn khác biệt với cơ vân ở chỗ không có hệ thống Troponin. Do đó, vai trò của Canxi ở đây diễn ra theo một con đường khác:
* Tạo phức hợp Calmodulin: Ion Ca++ đi vào cơ tương và kết hợp với một loại protein điều hòa gọi là Calmodulin.
* Kích hoạt enzym: Phức hợp Ca++-Calmodulin này sẽ kích hoạt quá trình phosphoryl hóa myosin, từ đó mới giúp đầu myosin có khả năng tương tác với actin để gây ra sự co rút tế bào.
Sự hiện diện hay vắng mặt của ion Canxi trong cơ tương quyết định trạng thái hoạt động của cơ:
- Giai đoạn co: Nồng độ Ca++ trong cơ tương tăng cao đột ngột do sự mở các kênh phóng thích Canxi khi màng tế bào bị khử cực,.
- Giai đoạn duỗi (nghỉ): Để cơ có thể thư giãn, ion Ca++ phải được bơm ngược trở lại vào lòng lưới nội cơ tương một cách chủ động nhờ bơm Ca++ -ATPase,. Khi nồng độ Ca++ trong bào tương giảm xuống, các protein điều hòa (Troponin hoặc Calmodulin) sẽ trở lại trạng thái cũ, ngăn chặn sự gắn kết actin-myosin và cơ trở về trạng thái nghỉ.
…. là tín hiệu trung gian không thể thiếu để biến đổi năng lượng hóa học (ATP) và xung động thần kinh thành công cơ học thực tế
ion Canxi là tín hiệu trung gian không thể thiếu để biến đổi năng lượng hóa học (ATP) và xung động thần kinh thành công cơ học thực tế
Hình dạng tế bào cơ vân, cơ tim, cơ trơn
cơ vân Hình trụ dài (vài cm - 12cm), thon ở hai đầu
cơ tim Hình trụ, phân nhánh và kết nối thành lưới
cơ trơn Hình thoi dài
Nhân tế bào cơ vân, cơ tim, cơ trơn
cơ vân Nhiều nhân (hợp bào), nằm ở vùng ngoại vi sát màng sợi cơ
cơ tim Thường chỉ có 1 nhân (đôi khi vài nhân) nằm ở giữa tế bào
cơ trơn 1 nhân duy nhất nằm ở giữa tế bào
Vân ngang cơ vân, cơ tim, cơ trơn
cơ vân Có các vân sáng (băng I) và tối (băng A) xen kẽ rất đều đặn
cơ tim Có vân ngang tương tự cơ vân nhưng mờ hơn
cơ trơn Không có vân ngang
Sarcomer cơ vâ. cơ tim cơ trơn
cơ vân Có đơn vị co cơ (Sarcomer) điển hình
cơ tim Có Sarcomer.
cơ trơn Không tạo thành Sarcomer
Hệ thống ống T cơ vân, cơ tim, cơ trơn
cơ vân Phát triển mạnh, kết hợp với lưới nội cơ tương tạo thành bộ ba (triad)
cơ tim Ống T lớn hơn ở cơ vân nhưng ít túi ngang, không tạo thành bộ ba
cơ trơn Không có hệ thống ống T phát triển như cơ vân
Đặc điểm riêng cơ vân, cơ tim, cơ trơn
cơ vân Chứa nhiều Myoglobin, Glycogen và Ty thể
cơ tim Có vạch bậc thang (đĩa nối) giữa các tế bào
cơ trơn Có các thể đặc là nơi neo giữ siêu sợi actin.
Màng sợi cơ cơ vân là gì
Là màng sinh học giúp tế bào trao đổi chất và dẫn truyền các xung động điện,.
Hệ thống ống T cơ vân
Bộ ba (Triad)
là hệ thống ống nằm ngang, vuông góc với các vi sợi cơ và thông thương với môi trường bên ngoài,.
Ống T kết hợp với hai ống túi ngang của lưới nội cơ tương tạo thành một cấu trúc đặc biệt gọi là Bộ ba (Triad),. Cấu trúc này đóng vai trò then chốt trong việc dẫn truyền điện thế và phóng thích ion Ca ++ để khởi động quá trình co cơ,.
Bào tương của tế bào cơ vân chứa
- Các chất dự trữ và bào quan: Chứa đầy Myoglobin (sắc tố hô hấp cơ), Glycogen (nguồn năng lượng dự trữ), rất nhiều ty thể (nhà máy năng lượng) và lưới nội bào trơn (lưới nội cơ tương) phát triển mạnh mẽ,.
tế bào cơ vân dự trữ năng lượng dưới dạng
Tế bào dự trữ năng lượng dưới dạng ATP và phosphocreatin. Khi vận động mạnh thiếu oxy, glucose sẽ chuyển hóa thành lactate, gây ra tình trạng mỏi và đau bắp cơ,.
tế bào vệ tinh cơ vân nằm ở đâu? tác dụng gì
Tế bào cơ vân trưởng thành hầu như không có khả năng phân chia. Khi bị tổn thương, chúng thường được thay thế bằng mô sẹo,. Tuy nhiên, trong mô liên kết bao bọc sợi cơ có các tế bào vệ tinh có thể hỗ trợ tạo mới tế bào cơ ở mức độ nhất định,
Protein điều hòa cơ vân
Gắn liền với các siêu sợi còn có các protein quan trọng như Tropomyosin và phức hợp Troponin (gồm Troponin T, I, C) giúp điều tiết sự tương tác giữa actin và myosin khi có sự hiện diện của ion Ca ++
Ở những người rèn luyện thể chất, khối lượng cơ tăng lên không phải do tăng số lượng tế bào mà do ….các siêu sợi bên trong mỗi tế bào
Ở những người rèn luyện thể chất, khối lượng cơ tăng lên không phải do tăng số lượng tế bào mà do sự gia tăng kích thước và số lượng các siêu sợi bên trong mỗi tế bào (hiện tượng phì đại),.
