Tężyczka jest spowodowana:
hipokalcemią (wzrost przepuszczalności błon komórek pobudliwych)
alkaloza też może ją powodować, bo wzrasta wiązanie wapnia z albuminami –> maleje ilość wapnia zjonizowanego –> hipokalcemia (tylko zjonizowana postać wapnia jest czynna!)
Hipokalcemia, hiperfosfatemia, obniżony poziom lub brak PTH:
niedoczynność przytarczyc
występuje też obniżenie poziomu wit. D3 we krwi ( bo jej synteza nerkowa jest pobudza przez PTH którego nie ma i przez hipofosfatemię - a mamy hiper)
Wiązanie wapni z białkami:
Wzrasta w alkalozie, maleje w kwasicy
Najczęstsza przyczyna hiperkalcemii:
Nowotwory (hiperkalcemia to najczęstszy zespół paraneoplastyczny)
Działanie PTH:
- zwiększanie poziomu wapnia we krwi (hiperkalcemia!) - mobilizacja wapnia z przedziałów związanych z płynem pozakomórkowym oraz z macierzy kości
- zwiększanie wydalania fosforanów (hipofosfatemia!) i powstawanie kwasicy hiperchloremiczne (gdy za dużo PTH)
- zwiększa powstawanie aktywnej formy witaminy D
- działa przez białko Gs (wzrost cAMP) a także przez PLC (wzrost IP3 i mobilizacja wapnia śródkomórkowego)
Działanie witaminy D:
- działa przez receptor wewnątrzkomórkowy
- zwiększa wchłanianie Ca2+ z przewodu pokarmowego
- zwiększa wchłanianie fosforanów z przewodu pokarmowego
- głównie działa na jelita i kości (pobudza osteoblasty)
Hiperkalcemia może być przyczyną:
- nawracającej kamicy nerkowej, która może być powikłana uropatią zaporową
- odkładania złogów wapniowych w tkankach miękkich
- zmian przewodnictwa nerwowego
- zmian czynności CSN
Przełom hiperkalcemiczny:
- 4,0-4,85 mmol/L wapnia
- zaburzenia świadomości, obrzęk płuc, objawy hipowolemii
- często poprzedzone wzmożonym pragnieniem, nudnościami, wymiotami i bólami brzucha
Potencjalne przyczyny hipokalcemii (która jest przyczyną wtórnej nadczynności przytarczyc):
- spadek uwalniania PTH lub oporność tkanek
- hipomagnezemia
- obniżona produkcja aktywnej postaci wit. D
- hipoalbuminemia
- niedostateczna podaż lub wchłanianie wapnia
- nadmierne odkładanie wapnia w kościach
Tężyczka utajona:
dodatni objaw Chvostka i Trousseau
Równoważniki tężyczki:
- skurcz powiek
- światłowstręt
- diplopia
- astma oskrzelowa
- bóle wieńcowe
- bóle brzucha
Hipokalcemia może być spowodowana:
- niedoborem PTH
- opornością tkanek na PTH
- hipomagnezemią
- hipoalbuminemią
- niedoborem wit. D3
- niedostateczne wchłanianie wapnia z przewodu/niedostateczna podaż
