Indicaties radiotherapie
- Postoperatief na lumpectomie en schildwachtklierprocedure
- Bij lymfogene axillaire metastasering
- Postoperatief na ablatio en SWP
- Palliatief
Waarom bestraling na MST?
- Kan multicentrisch voorkomen
- Bij 50% foci carcinoom op meer dan 2 cm afstand van de primaire haard
Positionering op CT
- Looddraadjes
- Tatoeagepuntjes; niet meer nodig
Dosisplanning:
- Fotonen bestraling
- Hypofractionering; 15x2,67 Gy of 5x5,2 Gy
- Kritieke organen; contralaterale mamma, longen en hart
- IMRT-techniek
Boosterbestraling
- Extra bestraling tijdens of na de grote velden
- Boosterbestraling tpv lumpholte
- Afhankelijk van risicofactoren, bijvoorbeeld leeftijd
- Totale dosis boost: hypofractionering 5x2,67 Gy
Doelvolumes bestraling
- GTV gross tumor volume: lumpholte (boost)
- CTV clinical target volume: klierweefsel
- PTV planning target volume: CTV + 0,5cm
Partiële borstbestraling
- Bij lage recidiefkans
- Alleen bestraling tumorbed
- Indicatie: >50jaar, diameter <30mm, pN0, +overige gunstige histologische kenmerken
- 5x5,2 Gy
Locoregionale radiotherapie
Een groter gebied moet bestraald worden. De lymfeklierstations worden meegenomen. Na een okselklierdissectie, irradicaal okselkliertoilet of okselsparende behandeling
Techniek locoregionale RT
- Planning-CT
- Doelvolume: klierweefsel
- IMRT-techniek
- Fotonen bestraling (6 of 10 MV)
- Totale dosis: 15x2,67 Gy
Kritieke organen: contralaterale mamma, long, hart, plexus brachialis, oesofagus, schildklier
Acute bijwerkingen RT
- Ontstaan tijdens bestralingstraject, herstel binnen 2-3 weken
- Huid: erytheem, hyperpigmentatie, droge of natte desquamatie, pijn
- Subcutane weefsels: oedeem
Behandeling acute bijwerkingen RT
- Pijnstilling
- Verband
- Zalven
Late bijwerkingen RT
- Ontstaan >6 mnd na RT
- Huid: atrofie, hyperpigmentatie, teleangiectasieën
- Subcutane weefsels: fibrosering
- Lymfeoedeem arm na okselkliertoilet en bestraling klierstations
- Functieverlies melkproductie
- Ribfractuur
- Secundaire tumoren
- Hypothyreoïdie
- Longfibrose en radiatiepneumonitis
- Cardiotoxicitiet
Behandeling late bijwerkingen RT
- Individueel bepaald
- Geleidelijk kunnen de klachten verminderen
- Ernstige toxiciteit: hyperbare zuurstoftherapie
Deep inspiration Breath-Hold bij linkszijdige bestraling
- Reductie van hartdosis
- Groter longvolume bij inspiratie: afstand doelvolume tot hart groter
Nieuwe ontwikkeling RT: protonen
- Verwijzing naar protonencentrum
- Op basis van landelijk indicatieprotocol
- Inschatting cardiovasculair risico, op basis van bestaande risicofactoren en standaar (fotonen) bestralingsplan
- Op basis van modellen: inschatten kans op sec tumor contralaterale mamma
Palliatieve bestraling
Verlichten van symptomen en het verbeteren van levenskwaliteit. Veel voorkomende klachten: pijn door (bot)metastasen, dwarslaesie, hersenmetastasen, lokaal recidief thoraxwand
Dosis palliatieve bestraling
- 1-2 Gy bij botmetastasen
- 5x4 Gy bij hersenmetastasen
- 1x8 Gy bij dwarslaesie
- 10-15x3 Gy bij thoraxwandrecidief
