definitie cariës
gelokaliseerde chemische demineralisatie van het tandoppervlak veroorzaakt door metabole activiteit in de dentale biofilm
triade van Keyes + 3 hoofdfactoren
samenspel van factoren om cariës te hebben
- tand
- tandplaque
- voeding
middelste ring van triade van Keyes(4)
- fluoride, afweer, tijd speeksel
2 classificaties cariës
- primaire cariës
- secundaire cariës
leg primaire cariës uit
ontwikkeld op een oppervlak waar het glazuur nog intact was
leg secundaire cariës uit + 2 vormen en leg uit
rond of onder een restauratie
- recurrente cariës –> nieuwe cariës aan de rand van een vulling
- residuele cariës –> ontstaan door microlekkage
actieve cariës herkennen
zacht, glanst niet, progressie, plaque
inactieve cariës herkennen
hard, glanst en glimmend, geen progressie, geen plaque
classificatie van Black
- ) put of fissuur
- ) approximaal molaar/premolaar
- ) approximaal front zonder incisale hoek
- ) approximaal front met incisale hoek
- ) cerviaal
rampant cariës betekenis + 5 vormen
extreme vormen van cariës
- zuigfles cariës
- ECC = ealy childhood caries
- bakkerscariës
- cariës t.g.v. medicatie
- cariës t.g.v. bestraling
voorwaarden voor detectie en diagnose
goede voorlichting, droge + schone mond, spiegel, oog, sonde, systematiek
Nyvad criteria
- ) actief zonder cavitatie
- ) actief met micro cavitatie
- ) actief met cavitatie
- ) inactief zonder cavitatie
- ) inactief met micro cavitatie
- ) inactief met cavitatie
- ) vulling
- ) vulling met actieve cariës
- ) vulling met inactieve cariës
ICDAS wat meten we en geef de 4 graden
international caries detection and assessment system –> diepte van cariës meten
1e graad = glazuurcariës
2e graad = dentine cariës
3e graad = dentine cariës met pulpitis klachten
4e graad = dentine cariës met necrose van de pulpa
remineralisatie glazuurcariës, toevoeging van wat? (4)
- f = fluoride
- HPO4 2-
- Ca2+
- OH-
4 histologische zones glazuurcariës
- lichtdoorlatende of translucente zone
- donkere zone
- centrum van de laesie
- intacte oppervlakkige laag
4 pulpa reacties
- infectie en onsteking
- regressieve aanpassingen
- reparatieve aanpassingen
- moleculaire sturing en tissue engeneering
infectie en onsteking verdere evolutie(4)
- bacteriële invasie van de pulpa
- necrose van pulpaweefsel
- verhoogde pulpale druk
- infiltratie onstekingscellen
2 regressieve aanpassingen van de pulpa
- pulpa reageert op elke irriterende factor
- verkalking van het pulpaweefsel
verkalking van het pulpaweesfel (2)
- pulpastenen
- obliteratie van de pulpakamer en kanalen door overmatig aanmaak van secundair en tertiair dentine ( treedt meestal op na fractuur, luxatie, transplantatie en vitale pulpakapping)
moleculaire sturing en tissue engeneering(5)
- stimuleren van tubulaire sclerose
- activatie odontoblasten
- stimulatie odontoblasten tot secretie tertiar dentine
- differentiatie van mesenchymale cellen tot nieuwe odontoblasten
- stimulatie angiogenese
