Anemije

Question 1

sta je anemija koje su vrste i simptomi

Answer 1

smanjena koncentracija hemoglobina <120 zene <130 muskarci
akutna i hronicna
akutna nastaje usled krvarenja i hemolize
hronicna usled gubitka gvozdja krvarenjem nizak dijetarni unos neke hronicne bolesti
simptomi bledilo zamor brain fog palpitacije zbog kompenzovanja nedostatka hgb i posledica hipoksije

Question 2

koji su tipovi hronicnih anemija

Answer 2

mikrocitna hipohromna anemija usled nedostatka gvoždja
megaloblastna usled nedostatka folne i vitamina b12
perniciozna zbog nedostatka un faktora kojeg proizvode parijetalne celije moze biti posledica autoimuske destrukcije ili operacije uklanjanja zeluca, operativno uklanjanje ileuma takodje

Question 3

gvoždje

Answer 3

jedan od najčešćih deficita
povecane potrebe gvoždja kod dece trudnica zena u reproduktivnom periodu, deficit nastaje najvise zbog gubitka krvarenjem, smanjen dijetarni unos ili malapsorpcija
(smanjena produkcije hcl)
ekstracelularno i rezervno
ekstracelularno bitno za respiraciju sintezu dnk proliferaciju celija metabolicke procese
u hemoglobinu,mioglobinu, retikuloendotelnom
deponuje se u obliku feritina agregati nazivaju se hemosiderin
plazmatski protein koji ga transportuje transferin

Question 4

apsorpcija gvoždja

Answer 4

preko intestinalne mukoze ogranicena resopcija 1-2mg
reciklira se preko RTE sistema makrofaga koji recikliraju ostarele eritrocite tako se dobija oko 25mg
hepcidin regulise i recikliranje i apsorpciju preko creva tako sto ga suprimira
postoji u obliku hemskog i nehemskog (2 i 3)
hemsko preko hem transportnog proteina a nehemsko preko transportera za dvovalentne metale
kada dospe u cirkulaciju veze se feroportin i onda se deponuje u obliku feritina trasferin doprema do kostane srzi gvozdje za hematopoezu
nema regulisan sistem eliminisanja vec se eliminise krvarenjem eksfolijacijom koze i gita mlekom pljuvackom noktima dlakama

Question 5

preparati gvoždja

Answer 5

doza koja je neophodna za lecenje anemije 100-200mg u zavisnosti od preparata 50-65mg dnevno elementarnog gvoždja
koriste se preparati dvovalentnog (fumarat,sulfat,glukonat) i trovalentnog gvoždje hidroksid polimaltozni kompleks gvoždje gvoždje protein sukcinilat
parenteralno (gvoždje dekstran, natrijumferoglukonat,fe-karbomaltoza) kod pacijenata sa malapsorpcijom neuspelom oralnom primenom pacijenti na hemodijalizi redovno primaju
rizik od reakcije preosetljivosti
nezeljeni efekti peroralne primene git nezeljeni efekti mucnina dispepsija epigastricni bol crna stolica
interaguju sa drugim lekovima tetraciklinima fluorohinolonima i dr
smanjuju njihovu apsorpciju
deferoksamin iv i deferosiroks per os kod trovanja
venesekcija kod izuzetno velikog trovanja

Question 6

vitamin b12

Answer 6

bitan u hematopoezi zajedno sa folnom sinteza dnk homocisteina u metionin
sinteza mijelina i masnih kiselina
hidroksokobalamin i cijanokobalamin
5-deoksiadenozil kobalamin i metilkobalamin kao kofaktori u reakcijama
sinteza purina i pirimidina
jedini izbor b12 su zivotinjske namirnice dnevne otrebe 3-5 mikrograma
normalna dijeta obezbedjuje 5-30 mikrograma
apsorbovani b12 veze se za transkobalamin i onda postaje holotranskobalamin aktivna forma sluzi za isporuku
veci deo veze se za haptokorin i holokaptoporin deponovan u jetri rezerve su velike do deficita ne moze doci pet godina
sinteza deoksi timidilata ulazi u sastav dnk
ako se da folna a postoji deficit b12 moze pokriti anemiju ali ne i neuroloske poremecaje demenciju perifernu neuropatiju mora se iskljuciti
moze se davati peroralno kao suplementacija cesto cijanokobalamin
parenteralno se daje kod osoba sa pernicioznu u obliku hidroksokobalamina rastvora za injekciju im se daje
kod starijih pacijenata sa demencijom ambliopija izazvana duvanom laberova opticka atrofija
parenteralna bol na mestu primene hipokalijemija rizik od aritmija
nema toks od predoziranja hidrosolubilan je

Question 7

folna kiselina

Answer 7

bitna za sintezu dnk zajedno sa b12
deficit se ispoljava kao megaloblastna anemija
dobro se apsorbuje oralno u organizmu nema depoa primarno zavisi od dijetarnog unosa
osobe s povecanim potrebama deca trudnice zene u reproduktivnom periodu
sve celije koje se brzo dele osetljive su na deficit folne
mora se suplementirati kod upotrebe antifolatnih lekova kada je metotreksat dati folinsku kao i kod kongenitalnog deficita DHFR
moze se odredjivati iz seruma i iz eritrocita
suplementacija 5mg 4 meseca bez obzira na uzrok deficita neophodno iskljuciti deficit b12
u trudnoci suplementacija mesec pre zaceca tokom prvog trimestra praksa je do kraja dojenja 400mikrograma
ako trudnica ima u anamnezi defekt neuralne tube onda 4mg
ne sme kod perniciozne ni nedijagnostikovane megaloblastne
pacijenti s malignim bolestima ne treba da primaju folnu osim ako imaju megaloblastnu
predoziranje nije klinicki relevantno

Question 8

hematopoezni faktori rasta

Answer 8

multipotentni progenitori nediferencirani idu u prekursore progenitore kao sto su proeritroblast, megakarioblast,monoblast, mijeloblast, limfoblast
eritropoetin
trombopoetin
gmcsf sargramostim
gcsf pegfilgrastim filgrastim
mcsf
za trombocite romiplostim eltrombopag