1
Q
jakie to są ośrodki wyższego rzędu?
A
położone w podwzgórzu (jądra podwzgórza)
2
Q
jakie ośrodki położone są w podwzgórzu?
A
- integracja neuroendokrynna
- regulacja bilansu wodnego
- termoregulacja
- ośrodek głodu
- ośrodek sytości
- popęd płciowy
- aspekty behawioralne (np. za pośrednictwem oksytocyny)
3
Q
jakie to są ośrodki niższego rzędu ?
A
w rdzeniu przedłużonym oraz rdzeniu kręgowym
4
Q
jakie ośrodki znajdują się w rdzeniu przedłużonym?
A
naczynioruchowy
oddechowy
połykania
wymiotny
5
Q
jakie ośrodki położone są w rdzeniu kręgowym?
A
rzęskowo-rdzeniowy (C8-Th1)
włosoruchowe, naczynioruchowe, potowydzielnicze (C8-L3)
mikcji i defekacji (S1-S3)
6
Q
jaki jest podział autonomicznego układu nerwowego?
A
części eferentne:
- współczulny - walka lub ucieczka
- przywspółczulny - odpoczynek i trawienie
część czuciowo-trzewna (receptory trzewne i ich włókna aferentne)
część jelitowa
7
Q
jaki jest podstawowy schemat szlaku autonomicznego?
A
1) neuron przedzwojowy z ciałem neuronu zlokalizowanym w OUN
2) zwój autonomiczny (synapsa)
3) włókno pozazwojowe którego zakończenie neuronu przekazuje pobudzenie na efektor
8
Q
jakie są najważniejsze sploty autonomiczne?
A
- splot śródpiersiowy: sercowy, tchawiczy, oskrzelowy, przełykowy
- splot trzewny
- międzykreskowy, podbrzuszny górny i dolny
9
Q
jakie unerwienie jest (zwykle) efektorów w autonomicznym układzie nerwowym?
A
podwójne - unerwienie przywspółczulne i współczulne
10
Q
jakie odruchy występują w autonomicznym układzie nerwowym?
A
autonomiczne
autonomiczno-somatyczne
aksonalne
11
Q
na jakim neuroprzekaźniku bazuje przewodnictwo zwojowe?
A
acetylocholinie (rec. N2/Nn)
12
Q
co jest charakterystyczne dla strukturalnej budowy AUN?
A
cechuje go znaczny stopień dywergencji: komórki przedzwojowe oddziaływują na wiele komórek zwojowych (od kilku do kilkudziesięciu), co zwiększa obszar odpowiedzi na pobudzenie
13
Q
w jakich miejscach OUN znajdują się ośrodki współczulne?
A
- jądro przednio-boczne w rogu przednim rdzenia kręgowego
- (C8)Th1-L2(L3)
14
Q
jakie występują tory (3) włókien współczulnych od rdzenia kręgowego do efektora?
A
- tor bezpośredni: po wyjściu z rdzenia korzeniami brzusznymi włókna współczulne biegną w nerwie rdzeniowym aż do efektora (tor zdecydowanie mniejszościowy; włókna przedzwojowe)
- tor dominujący z przełączeniem w zwoju rdzeniowym: po wyjściu z rdzenia korzeniami
brzusznymi, włókna utworzone przez neuryty komórek jądra pośrednio-bocznego rogu
odłączają się od nerwu rdzeniowego, tworząc gałęzie łączące białe, które docierają do
najbliższego współczulnego zwoju przykręgowego (jako włókna przedzwojowe). Po
przełączeniu w neuronach zwojowych, opuszczają zwój, jako włókna pozazwojowe,
tworząc gałęzie łączące szare, które wnikają do nerwu rdzeniowego , po czym docierają do
efektora. - tor przezzwojowy tranzytowy (zwykle mniejszościowy) : tworzą włókna, które wnikają do zwoju gałęziami łączącymi białymi i opuszczają zwój w gałęziach łączących szarych. Nie tworzą synaps, nie przełączają się w obrębie zwoju i docierają do efektora jako włókna przedzwojowe.
15
Q
jaki jest podział zwojów współczulnych ze względu na lokalizację?
A
- Zwoje przykręgowe, które leżą po każdej ze stron kręgosłupa
- Zwoje przedkręgowe (tj. trzewny, krezkowy górny, krezkowy dolny oraz aortalno-nerkowy) w jamie brzusznej
- Zwoje końcowe w pobliżu pęcherza moczowego i odbytnicy
16
Q
co się dzieje po pobudzeniu współczulnym z: katecholaminami, HR, CO, metabolizm, źrenica, redystrybucja narządowa krwi, średnica oskrzeli?
A
- Zwiększenie wydzielania katecholamin (epinefryna [adrenalina], norepinefryna [noradrenalina], dopamina z rdzenia nadnerczy)
- Przyspieszenie akcji serca (HR)
- Zwiększenie objętości minutowej (rzutu serca, ang. cardiac output, CO)
- Pobudzenie metabolizmu pośredniego
(glikogenoliza, lipoliza => większa dostępność substratów do produkcji energii) - Rozszerzenie oskrzeli i oskrzelików (zmniejszenie oporu dróg oddechowych)
- Redystrybucja krwi z naczyń przewodu
pokarmowego do mięśni szkieletowych - Rozszerzenie źrenic => zwiększenie ilości światła docierającego do fotoreceptorów siatkówki
17
Q
jaka jest lokalizacja ośrodków przywspółczulnych AUN?
A
- śródmózgowie lub rdzeń przedłużony (nerwy czaszkowe III, VII, IX, X)
- odcinek krzyżowy rdzenia kręgowego S2-S4
18
Q
jaka jest lokalizacja zwojów przywspółczulnych?
A
zwoje śródścienne
19
Q
co się dzieje po pobudzeniu przywspółczulnym z: źrenicą, akomodację, wydzielaniem śliny, średnicą oskrzeli, HR, wydzielaniem w układzie pokarmowym, aktywnością motoryczną przewodu pokarmowego?
A
- Średnica źrenicy (zwężenie)
- Akomodacja (dostosowanie) oka do bliży (skurcz mięśnia
rzęskowego => bardziej sferyczny kształt soczewki =>
większa zdolność soczewki załamywania promieni światła =>
ostre widzenie obiektów bliskich) - Wydzielanie śliny (wydzielanie większej ilości wodnistej śliny)
- Średnica oskrzeli (=> skurcz => zwiększenie oporu dróg oddechowych)
- Częstość akcji i siła skurczu serca (=> wolniejsza akcja serca, mniejsza siła skurczu => mniejsze zużycie O2 przez serce)
- Wydzielanie w układzie pokarmowym (zwiększone wydzielanie HCl, enzymów)
- Zwiększenie aktywności motorycznej przewodu
pokarmowego, zmniejszenie napięcia mięśni okrężnych jelit Pobudzenie przywspółczulne odpowiada także za erekcję, lecz nie jest ona nieodłącznym elementem stanu spoczynku i trawienia.
20
Q
jakie kolejno potencjały elektryczne powstają w zwoju współczulnym?
A
- fEPSP (ACh –> rec N)
- IPSP (ACh –> rec N w interneuronie SIF –> dopamina –> rec dopaminowergiczny
- sEPSP (ACh –> rec M; wolnoprzewodzące kolaterale)
- vsEPSP (modulatory, zwykle kotransmitery najczęściej peptydowe –> swoiste receptory)
21
Q
jakie występują dwa typy receprotów w AUN ze względu na typ ligandu?
A
- jonotropowe
- metabotropowe (ale te związane z białkiem G)
22
Q
jaką budowę mają receptory jonotropowe?
A
kanały jonowe brakowane ligandem (agonistą)
23
Q
jakie są receptory jonotropowe w AUN?
A
Receptory cholinergiczne N (kanały Na+/K+ bramkowane acetylocholiną)
24
Q
co powoduje związanie agonisty z receptorem metabotropowmm związanym z białkiem G?
A
aktywacja uruchamia procesy metaboliczne prowadzące do powstania drugich przekaźników (np. IP3, DAG, cAMP) lub do ich inaktywacji
25
jakie receptory metabotropowe związane z białkiem G występują w AUN?
- Receptory cholinergiczne M (wszystkie podtypy)
- Receptory adrenergiczne alfa i beta (wszystkie podtypy)
26
co to jest ligand?
substancja, która wiąże się z receptorem
27
czym jest agonista?
ligand, który po związaniu z receptorem wywołuje zmianę jego konformacji skutkującą uruchomieniem reakcji wewnątrzkomórkowych (pobudzeniem komórki)
28
czym jest antagonista?
ligand, który po związaniu z receptorem NIE wywołuje reakcji wewnątrzkomórkowych (zwany też blokerem, bo blokuje miejsce wiązania agonisty w receptorze lub zmienia konformacje receptora w sposób uniemożliwiający wiązanie agonisty)
29
jaki jest podział antagonistów?
- kompetycyjny - wiąże się z tym samym miejscem wiązania w receptorze co agonista, czyli konkuruje z agonistą o to samo miejsce wiązania
- niekompetycyjny - zmienia konformację receptora w sposób uniemożliwiający wiązanie agonisty
30
jaki neuroprzekaźnik jest wydzielany przez neurony przedzwojowe współczulne? + receptor
acetylocholina rec N
31
jaki neuroprzekaźnik uwalniany jest z neuronu przedzwojowego przywspółczulnego? + receptor
acetylocholina rec N
32
jaki neuroprzekaźnik jest uwalniany przez neurony zazwojowe współczulne? + receptor
noradrenalina rec alfa lub beta
33
jaki neuroprzekaźnik jest uwalniany przez neurony zazwojowe przywspółczulne? + receptor
acetylocholina rec M
34
jakiego typu receptory cholinergiczne występują w AUN?
receptory mięśniowe = Nm = N1
35
jakie występują podtypy receptorów adrenergicznych?
alfa 1 i 2
beta 1,2 i 3
36
jakie występują podtypy receptorów muskarynowych?
M1 - zwoje AUN, OUN, przewód pokarmowy
M2 - serce, błona presynaptyczna
M3 - OUN
M4 - OUN
M5 - OUN
37
agonistą których receprotów jest noradrenalina?
alfa-1 alfa 2 i beta 1
38
agonistą których receptorów jest adrenalina?
alfa 1 beta 1 beta 2 oraz beta 3
39
jakie receptory należą do części przywspółczulnej?
-Receptory nikotynowe NN- komórki zwojowe
-Receptory muskarynowe M1, M2, M3, M4, M5
40
jakie receptory należą do części współczulnej?
-Receptory adrenergiczne alfa-1, alfa-2, beta-1, beta-2, beta-3
-Receptory muskarynowe M3 (np. gruczoły potowe)
41
gdzie znajdują się receptory alfa-1?
mięśniówka gładka naczyń krwionośnych i oskrzeli, mięsień rozszerzacz źrenicy
42
gdzie znajdują się receptory alfa-2?
receptor presynaptyczny na zakończeniach współczulnych i przywspółczulnych służący do zmniejszania uwalniania neurotransmitera (NA lub ACh)
43
gdzie znajdują się receptory beta-1?
głównie w miokardium, ale także w nerkach (uwalnianie reniny), komórki układu odpornościowego
44
gdzie znajdują się receptory beta-2?
mięśniówka naczyń krwionośnych, oskrzeli, przewodu pokarmowego, mięśniówka macicy
45
gdzie znajdują się receptory beta-3?
adipocyty (lipoliza), mięśnie szkieletowe (termogeneza)
46
które receptory adrenergiczne reagują tylko na noradrenalinę?
alfa 2
47
które receptory adrenergiczne reagują zarówno na A jak i na NA?
alfa 1 beta 1-3
48
z jakim białkiem G związane są receptory alfa adrenergiczne?
alfa-1/Gs
alfa-2/Gi
49
co się dzieje w komórce mięśnia gładkiego po związaniu agonisty z receptorem alfa-1?
mięśniówka gładka => PLC => IP3, DAG => zwiększenie [Ca2+] wewnątrz komórki, aktywacja PKC => Ca*CaM => fosforylacja MLCK => skurcz (wazokonstrykcja [w tym tętniczek doprowadzających w kłębuszkach nerkowych], rozszerzenie źrenicy)
50
co się dzieje w zakończeniu presynaptycznym po związaniu agonisty z receptorem alfa 2?
zakończenie presynaptyczne => hamowanie AC => zmniejszenie [cAMP] => zmniejszenie wydzielania neurotransmitera (NA lub ACh, zależnie od rodzaju neuronu)
51
co się dzieje w komórce wydzielniczej po związaniu agonisty z receptorem alfa 2?
komórka wydzielnicza (np. beta wysp trzustkowych) => hamowanie AC => zmniejszenie [cAMP] => zmniejszenie wydzielania (np. insuliny)
52
z jakim białkiem G związane są receptory beta adrenergiczne?
Gs
53
co się dziej w sercu po związaniu agonisty z receptorem beta-1?
fosforylacja kanałów Ca2+ => zwiększenie [Ca2+] => większe tempo napływu Ca2+ do komórek rozrusznikowych (SA) => przyspieszenie akcji serca; mięsień komór: wzrost [Ca2+] => większa siła skurczu
54
co się dziej w nerce po związaniu agonisty z receptorem beta 1?
pobudzenie wydzielania reniny => zwiększenie produkcji angiotensyny (wazokonstrykcja, uwalnianie aldosteronu)
55
co się dzieje w komórkach mięśniówki gładkiej po związaniu z receptorem beta-2?
mięśniówka gładka => aktywacja AC => zwiększenie [cAMP] => aktywacja PKA => fosforylacja kompleksu MLCP => defosforylacja MLC => rozkurcz [beta-2 są bardzo istotne dla rozkurczu oskrzeli, naczyń krwionośnych , mięśniówki macicy]
56
co się dzieje w adipocytach po związaniu z receptorem beta-3?
adipocyty => aktywacja AC => zwiększenie [cAMP] => aktywacja PKA
=> lipoliza; efekty w innych tkankach zależne od swoistych białek docelowych
57
jakie są objawy zatrucia muskaryną?
zwężenie źrenic, nieostre widzenie w dal, obfite ślinienie, wzmożona produkcja śluzu, zwężenie oskrzeli, bradykardia, wzmożona perystaltyka przewodu pokarmowego i wydzielanie (biegunka), nadmierne pocenie, erekcja, ośrodkowe zaburzenia uwagi, nastroju i emocji, koordynacji ruchowej
58
jaki jest mechanizm działania muskaryny?
jest agonistą receptorów cholinergicznych
59
jaka jest odpowiedź biochemiczna komórki po związaniu agonisty z receptorem M2/M4?
Hamowanie cyklazy adenylanowej (AC) => zmniejszenie [cAMP]
60
jaka jest odpowiedź biochemiczna komórki po związaniu agonisty z receptorem M1/M3/M5?
Aktywacja fosfolipazy C => produkcja DAG, IP3 => zwiększenie [Ca2+]
61
jaka jest odpowiedź biochemiczna komórki po związaniu agonisty z receptorem M2/M4 (druga możliwość)?
Regulacja kanałów K+ => otwarcie kanałów prowadzi do hiperpolaryzacji i zmniejszenia pobudliwości
62
co się dzieje w sercu po związaniu ACh z receptorem M2 co prowadzi do otwarcia kanałów K+?
hiperpolaryzacja komórek rozrusznikowych (SA) => wolniejsza spoczynkowa depolaryzacja => mniejsza częstość potencjałów czynnościowych przewodzonych do komór => wolniejsza akcja serca (bradykardia);
63
co się dzieje w sercu po związaniu ACh z receptorem M2 co prowadzi do hamowania cyklozy adenylanowej?
zmniejszenie [cAMP] => zmniejszenie fosforylacji kanałów Ca2+ i fosfolambanu => zmniejszenie siły skurczu
64
co się dzieje w mięśniówce gładkiej po związaniu ACh z receptorem M3?
mięśniówka gładka => PLC => IP3, DAG => zwiększenie [Ca2+] wewnątrz komórki => Ca*CaM => fosforylacja MLCK => skurcz
65
co się dzieje w komórkach wydzielniczych po związaniu ACh z receptorem M3?
komórki wydzielnicze => PLC => IP3, DAG => zwiększenie [Ca2+] wewnątrz komórki, aktywacja PKC => Ca*CaM => zwiększenie aktywności wydzielniczej (śluzu, HCl, hormonów [np. insuliny])
66
jaki jest najpopularniejszy bloker receptorów M (a przynajmniej taki który obowiązuje na egzamin)?
atropina
67
jakie są objawy zatrucia atropiną?
przyspieszenie akcji serca
(aż do tachykardii), zahamowanie wydzielania
(m.in. suchość w ustach) oraz rozkurcz
mięśniówki gładkiej jelit, dróg moczowych i dróg
żółciowych. Atropina przenika barierę krew-
mózg, więc efektem może być amnezja,
splątanie i pobudzenie. Występuje też
rozszerzenie źrenic i porażenie akomodacji, ze
zwiększeniem ciśnienia śródgałkowego
68
co się podaje jak chcemy zmniejszyć napięcie mięśni gładkich lub siłę skurczu i częstotliwość pracy serca?
- agonistę receptorów beta, najlepiej beta-2 (np. Fenoterol) [oskrzela, naczynia, macica]
- zablokuj receptor alfa-1 w naczyniach (np. Prazosyna) lub M3 w oskrzelach (pochodne atropiny)
- zablokuj receptor beta-1 w sercu (np. Metoprolol, Acebutolol, itp.)
69
czym się charakteryzuje ślina współczulna?
mała objętość
gęsta
wysoka zawartość enzymów
70
czym się charakteryzuje ślina przywspółczulna?
duża objętość
wodnista
71
jak unerwiona jest ślinianka podjęzykowa?
przywspółczulnie
72
jaką ślinę wydziela ślinianka podjęzykowa?
ślina o dużej zawartości śluzu
73
jak unerwiona jest ślinianka przyuszna?
przywspółczulnie
74
która ślinianka wydziela największy % całej puli śliny ?
ślinianka podżuchwowa
75
jak unerwiona jest ślinianka podżuchwowa?
przywspółczulnie i współczulnie
76
co wydzielają neurony współczulne pobudzające śliniankę podżuchwową?
NO
77
jakich receptorów jest najwięcej w niespecyficznych naczyniach krwionośnych i zwieraczach przedwłośniczkowych ?
alfa 1
78
jakich receptorów jest najwięcej w tętnicach wieńcowych i tętnicach mięśni prążkowanych?
beta 2 (ale w mięśniach też alfa 1)
79
jakich receptorów jest najwięcej w tętnicach nerkowych?
dopaminoergicznych
80
unerwienie współczulne czy przywspółczulne dominuje w przedsionkach serca?
przywspółczulne (rec M)
*S-rec B1*
81
jakie unerwienie współczulne czy przywspółczulne dominuje w komorach serca?
współczulne rec beta 1
82
od czego gównie zależy skurcz lub rozkurcz mięśniówki gładkiej większości naczyń krwionośnych?
zwiększenie lub zahamowanie pobudzenia włókien współczulnych (układ PS odgrywa marginalną rolę)
83
co się dzieje z neuroprzekaźnikiem po uwolnieniu do szczeliny synaptycznej (oprócz tego że wiąże się ze swoistym receptorem)?
wychwyt zwrotny lub degradacja
83
84
za co odpowiadają receptory adrenergiczne na zakończeniu presynaptycznym neuronu?
odpowiadają za hamowanie uwalniania jakiegoś neurotransmitera lub modulację neuroprzekaźnictwa - A uwalniana do krwi podczas reakcji alarmowej dociera do zakończenia nerwowego i pobudza receptory alfa 2 przez co hamuje uwalnianie NA z zakończenia nerwowego
85
na czym polega desensytyzacja efektora?
wywołane zwiększonym pobudzeniem efektora; inaczej regulacja w dół
86
jaki jest mechanizm presynaptyczny desensytyzacji?
- zmniejszenie wychwytu I NE (co powoduje jego deficyt w zakończeniu nerwowym i zmniejszone uwalnianie NE przy przedłużonym pobudzeniu)
87
jaki jest mechanizm postsynaptyczny desensytyzacji?
- zmniejszenie liczby receptorów (internalizacja)
- zmiana aktywności białek błonowych prowadząca do zmniejszenia odpowiedzi na związanie agonisty z receptorem
88
na czym polega hipersensytyzacja efektora?
wywołana zmniejszonym pobudzeniem efektora; inaczej regulacja w górę
89
na czym polega postsynaptyczny mechanizm hipersensytyzacji?
- zwiększenie liczby receptorów (eksternalizacja i zwiększona synteza receptorów)
- zmiana aktywności białek błonowych prowadząca do zwiększenia odpowiedzi na związanie agonisty z receptorem
90
jakie są egzogenne aminy katecholowe (leki)?
izuprel, fenylefyna - syntetyczne pochodne adrenaliny
91
odruchy AUN są poli- czy monosynaptycze?
polisynaptyczne
92
od czego zależy odpowiedź tkanki na agonistę
- od obecności swoistych receptorów
- dystrybucji typów receptorów
- rodzaj tkanki
- dostępności receptorów (regulacja w dół i w górę)
93
jak zachodzi regulacja w dół?
internalizacja receptorów [klatryna] w przypadku podwyższonej dostępności agonisty
94
jak zachodzi regulacja w górę?
eksternalizacja receptorów w przypadku zmniejszonej dostępności agonisty
95
ak należy zmodyfikować czynność poszczególnych układów/narządów aby pościg lub ucieczka miały szanse sukcesu?
DOSTAWA TLENU DO MIĘŚNI:
* przyspieszenie krążenia krwi
* zwiększenie objętości krwi wytłaczanej przez serca
* zwiększenie szybkości dopływu krwi do mięśni (przez redystrybucję krwi z preferencją mięśni oraz wzrost ciśnienia tętniczego)
* zwiększenie oddychania i wymiany gazowej w płucach
ZMNIEJSZENIE DOPŁYWU KRWI DO NARZADÓW KONKURUJĄCYCH Z MIĘŚNIAMI
O DOPŁYW TLENU i zmniejszenie aktywności tych narządów/układów (przewód
pokarmowy, układ moczowy tlen
ZWIĘKSZENIE DOSTĘPNOŚCI SUBSTRATÓW ENERGETYCZNYCH MIĘŚNI przez
przesterowanie metabolizmu w kierunku wytwarzania glukozy
96
jakie są dwa typy reakcji alarmowej?
- reakcja alarmowa czynna
- reakcja alarmowa bierna
Fizjo
flashcards
Decks in class (18)
# Cards
