Box 3 - toekomstige systematiek?
Box 3 - toekomstige systematiek:
X) Het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 belast het vermogen jaarlijks op basis van het werkelijk behaalde rendement via een vermogensaanwasbelasting, in plaats van het huidige forfaitaire systeem
X) Bij een vermogensaanwasbelasting worden zowel reguliere inkomsten (rente, dividend, huur/pacht) als gerealiseerde en ongerealiseerde waardestijgingen belast, verminderd met gemaakte kosten, wat beter aansluit bij het actuele rendement maar kan leiden tot liquiditeitsproblemen en extra administratie
X) Liquiditeitsproblemen: ontstaan wanneer belasting moet worden betaald over nog niet ontvangen inkomsten of waardestijgingen
X) Voor onroerende zaken en aandelen van startende ondernemingen geldt een vermogenswinstbelasting, waarbij waardestijgingen pas bij realisatie (bijv. verkoop of emigratie) worden belast; reguliere inkomsten worden jaarlijks belast, wat het lock-in-effect kan veroorzaken
X) Verliezen in box 3 kunnen alleen worden verrekend met toekomstige box 3-winsten boven €500, niet met voorgaande jaren
X) Bij onroerende zaken wordt indirect rendement (waardestijging) belast bij verkoop en direct rendement (huur of bijtelling eigen gebruik) jaarlijks; gebruik kan volledig verhuurd, volledig eigen of gemengd zijn
X) Vanaf 2027 wordt in het nieuwe stelsel belasting geheven over het werkelijke rendement, met aandacht voor liquiditeitseffecten en peildatumarbitrage
X) Bij vermogenswinstbelasting kan heffing worden doorgeschoven, en verliezen kunnen met inkomsten uit andere jaren worden verrekend.
X) Berekening belasting: (rente spaargeld – bankkosten) + ((eindwaarde beleggingen – beginwaarde) – beleggingskosten – heffingsvrij vermogen) × 36%
Kerstarrest?
Kerstarrest: het sinds 2017 geldende forfaitaire stelsel voor de box 3-heffing is in strijd met art. 1 Eerste Protocol en art. 14 EVRM voor belastingplichtigen die door dat stelsel geconfronteerd worden met een heffing over een voordeel uit sparen en beleggen dat hoger is dan het daadwerkelijk behaalde rendement, omdat er geen redelijke verhouding bestaat tussen het met het stelsel nagestreefde doel en de daardoor ontstane ongelijkheid, waardoor de rechter rechtsherstel kan bieden door de heffing te baseren op het werkelijke rendement
Let op: de HR bood geen rechtsherstel; dat lag bij de wetgever
Brief staatssecretaris van Financiën, Contourennota box 3-heffing op basis van werkelijk rendement?
Brief staatssecretaris van Financiën, Contourennota box 3-heffing op basis van werkelijk rendement: deze nota stelt dat het kabinet wil overstappen naar een box 3-stelsel gebaseerd op werkelijk rendement, waarbij jaarlijks belasting wordt geheven over zowel inkomsten als waardeveranderingen van vermogen, om zo een rechtvaardiger en realistischer belastingheffing te bereiken
Artikel: “Een inkomensbegrip voor de 21e eeuw (afscheidsrede)”?
Artikel: “Een inkomensbegrip voor de 21e eeuw (afscheidsrede)”: het Nederlandse inkomensbegrip is inconsistent en wijkt af van het draagkrachtbeginsel, waardoor ongelijkheid ontstaat; Reijkers pleit daarom voor een waterdicht inkomensbegrip als netto-koopkrachttoename: inkomen (Y) = eindvermogen (EV) - beginvermogen (BV) + consumptie (C), waarbij ook vermogensstijgingen als inkomen gelden en het heffingsmoment slechts uitstel bepaalt
Artikel: “Naar een activerende belastingstelsel”
Artikel: “Naar een activerende belastingstelsel”: doorschuiffaciliteiten en belastinguitstel veroorzaken voor ondernemers ongelijkheid en fiscale voordelen ten opzichte van werknemers en kleine zelfstandigen, en pleit voor maatregelen om de belastingheffing eerlijker en meer actief te maken
Ontwikkelingen rondom box 3 sinds 2017?
Ontwikkelingen rondom box 3 sinds 2017:
* Systematiek tot 2017: box 3 belastte het fictieve inkomen uit vermogen (bezittingen minus schulden en heffingsvrij vermogen) met een verondersteld rendement van 4% op 1 januari van het jaar, ongeacht het werkelijke rendement
- Bezwaren tot 2017: zelfs bij nul of negatief rendement moest belasting worden betaald, wat bij dalende rentes onrechtvaardig leek en weinig overeenkwam met het begrip inkomstenbelasting
- Veranderingen per 1 januari 2017: het fictieve rendement bleef, maar werd voortaan progressief belast: hoe hoger het vermogen, hoe zwaarder de belasting
- Kerstarrest: de HR oordeelde dat de box 3-heffing het eigendomsrecht (art. 1 Eerste Protocol EVRM) schond, omdat het werkelijke rendement niet werd meegenomen. De Hoge Raad bood geen rechtsherstel; dat lag bij de wetgever
- Rechtsherstel door de wetgever: het kabinet werkt aan een stelsel gebaseerd op het werkelijke rendement. Voor de periode 2017–2021 geldt de Wet rechtsherstel box 3, en vanaf 2022 de Overbruggingswet box 3 als overgangsregeling
Winst uit onderneming?
Winst uit onderneming:
X) Het voordeel van een ondernemer, berekend als winst uit onderneming = (eindvermogen − beginvermogen) − privé-opnamen + privé-stortingen ± correcties privévermogen
X) Tot het ondernemingsvermogen behorende aandelen vallen onder box 1; verkoopresultaten worden als winst uit onderneming belast
X) Oninbare zakelijke vorderingen kunnen van de winst worden afgetrokken
X) De belastbare winst wordt verminderd met de MKB-winstvrijstelling en eventueel de zelfstandigenaftrek
X) Het fiscale ondernemingsbegrip wordt beoordeeld op feiten en omstandigheden, niet op omzethoogte
X) Alle voordelen uit de onderneming samen vormen de totaalwinst
Onderneming?
Onderneming:
X) Een duurzame organisatie van arbeid en kapitaal onderscheidt een onderneming van ROW
X) Beoordeling gebeurt op basis van objectieve feiten; beperkte inkomsten of geringe inzet sluiten een onderneming niet uit, maar de intentie in de beginfase kan relevant zijn
X) Een belastingplichtige moet daadwerkelijk ondernemersrisico lopen om zich te kwalificeren als ondernemer en recht te hebben op ondernemersfaciliteiten, zoals kans op verlies of tegenvallende omzet
Een onderneming moet aan de volgende voorwaarden voldoen:
X) Duurzame organisatie van kapitaal en arbeid: er is een blijvende inzet van middelen en personeel om de bedrijfsactiviteiten te laten verlopen
X) Deelname aan het economische verkeer: de onderneming doet actief mee aan de markt door goederen of diensten te leveren
X) Oogmerk om winst (voordeel) te behalen: het ondernemen is bedoeld om winst of ander economisch voordeel te realiseren
Belastingdruk onderneming?
Belastingdruk onderneming: de belastingdruk hangt af van fiscale transparantie: bij transparantie wordt winst direct bij de deelnemers belast, anders eerst bij de entiteit zelf
