Frumudauði

Question 1

Necrosis

-Umfrymisbreytingar

Answer 1

eosinophilia (meira bleikt)
glassy, homogen (v/ minnkaðs glycogen)
blöðrótt (v/ meltingar á frumulíffærum)

Question 2

Necrosis

-Kjarnabreytingar

Answer 2

Pyknosis => skreppur saman
Karyorrhexis => brotnar niður
Karyolysis => fölnar og leysist upp

Question 3

Coagulative necrosis

• hvernig útlit
• afhverju
• orsök

Answer 3

dauður vefur en uppbygging og útlit helst
-eðlissvipting próteina og ensíma

–> oftast vegna ischemiu

Question 4

Liquefactive necrosis

• hvernig útlit
• afhverju
• orsök

Answer 4

vefurinn leysist upp í vökvakennt form

bakteríu-/sveppasýkingar
-ensím úr neutrophilum valda miklu niðurbrot

Question 5

Caseous necrosis

• hvernig útlit
• afhverju
• orsök

Answer 5

gul-hvítur, sundurlaus vefur
granulomatous bólga

–> Berklasýking

Question 6

Fibrinoid necrosis

• hvernig útlit
• afhverju
• orsök

Answer 6

skærbleikt myndlaust útlit
antigen-antibody complexar falla úr í æðaveggi + fibrin

–> ónæmisviðbrögð í tengslum við æðabólgur

Question 7

Fat necrosis

• hvernig útlit
• afhverju
• orsök

Answer 7

myndar hvítar skellur í fituvef

• -> bráður pancreatitis
• -> áverkar á fituvef (högg/skurðaðgerðir)

Question 8

Gangernous necrosis

• hvernig útlit
• afhverju
• orsök

Answer 8

drep tekur yfir mörg vefjalög, vegna ischemiu
Skiptist í:
dry => coagulative necrosis
wet => liquefactive necrosis
--> öll vegglög garna

Question 9

hvernig safnast efni fyrir í frumum?

Answer 9

• eðlilegt efni myndast of hratt (fituumbreyting í lifur)
• óeðlilegt endogen efni safnast fyrri því ekki er hægt að flytja það út
• ensímgallar ná ekki að brjóta efnið niður
• óeðlilegt exogenous efni safnast fyrir í frumunni og hún getur bara ekkert gert

Question 10

alpha1-antitrypsín skortur

Answer 10

erfðasjúkdómur þannig að það próteinið flyst ekki úr lifrarfrumum. Getur þannig valdið skemmdum á lifrarfrumunum
-getur komið lifrarskemmdir

Question 11

hvenær verður fituumbreytining

Answer 11

einhvern tíman í ferlinum þegar fitusýra fer inn í lifrarfrumu og þar til hún fer út sem lípóprótein.

Question 12

hvað eru foamy macrophagar?

Answer 12

macrophagar sem hafa tekið upp kólesteról og kólesterólið myndast litlar himnubundnar vacuolur inní þeim

Question 13

mallory bodies

Answer 13

• er teikn um áfengissjúkdóm

- eosinophilic efni í umfrymi lifrarfrumu

Question 14

Glycogen safnast upp í frumum þegar

Answer 14

afbrigðileg efnaskipti eru á glúkósa og glycogens
Sykursýki => þá finnst glycogen í:
-tubular frumum nýrna
-hjartavöðvafrumum
-beta frumum í langerhanseyjum

Question 15

Kolapigment úr andrúmslofti

Answer 15

inn með lofti og étið upp af alveolar macrophaga og berst svo með sogæðum til lungna- og mediastinal eitla og mynda anthracosis
ef þetta er mikið getur það valdið emphysema og fibrosis

Question 16

Lipofuscin

• hvar er
• úr hverju
• hvað segir þetta okkur

Answer 16

• brúnleitt kornótt efni í lifur og hjarta í eldra/illa nærðu fólki
• blanda af niðurbrotnum lípíðum og próteinum
• merki um fyrri skemmdir af völdum frírra radicala

Question 17

Hemosiderin

Answer 17

er iron-geymslu complex

• brúnt/gyllt granular litarefni
  systemiskt: hemosiderosis, hemochromatosis

Question 18

Dystrophic calcification

Answer 18

kalkanir í dauðum/deyjandi vefjum

kalsíumefnaskipti eðlileg (Ca++ í serum eðlilegt)

Question 19

Metastatic calcification

Answer 19

kalkanir í eðlilegum vef
óeðlileg kalsíumefnaskipti (hypercalcemia)
Orsök: aukið PTH, Beineyðing, brenglun á D-vítaminbúskap, nýrnabilun

Question 20

dystrophiskar kalkanir

• extracellular
• intracellular

Answer 20

E => byrja í himnubundnum blöðrum frá deyjandi frumum (Ca sækir í phopholípíð)
ATH phospatið eykst vegna himnubundins phosphatasa
I => byrja í hvatberum deyjandi frumna sem geta ekki stjórnað lengur innanfrumu Ca

Question 21

metastasískar kalkanir koma aðallega í

Answer 21

interstitial vef

• æða
• nýrna
• lungna
• magaslimhúðar

yfirleitt ekki mikil áhrif á starfsemina

Question 22

coagulatvie necrosis í heila

Answer 22

liquefactive

Question 23

hvað veldur caseous necrosis

Answer 23

syphilis
berklar
sveppir