Paul Feyerabend
- Constructivist en relativist
- Spreekt over tradities (vergelijkbaar met paradigma’s van Kuhn en taalspelen van Wittgenstein II)
- Against method!
- Anything goes!
Against method (boek van Feyerabend)
- Feyerabend is niet tegen de wetenschappelijke methode, hij is juist pro-wetenschap
- Feyerabend is wel tegen de wetenschappelijke methode als énige methode voor kennisverwerving
Anything goes (boek van Feyerabend)
Je mag elke methode gebruiken die je wil om tot kennis te komen. Hij zet een methodologisch anarchisme tegenover het monopolie op kennisverwerving door de wetenschappelijke methode. (je mag bijv. ook religie of Voodoo gebruiken)
Epistemologisch anarchist
Elke methode heeft zijn beperkingen en je zou van tevoren geen restricties moeten opleggen. Ook moet je mensen vrij laten in hun denken zonder restricties op te leggen over de manier van kennisverwerving
Alternative facts (Feyerabend)
Onvergelijkbare alternatieven voor bepaalde kennis. Hiervan zijn er volgens Feyerabend veel
Imre Lakatos
- Gaat normatief opzoek naar een demarcatiecriterium
- Gaat van dogmatisch, naar methodologisch, naar genuanceerd falsificationisme
Dogmatisch falsificationisme (falsificationisme VOOR Popper)
- Elke theorie is feilbaar
- De empirische basis is onfeilbaar (gelijk aan LP)
- Op basis van empirische data kan je theorie beoordelen
- Wetenschappelijke groei gaat via het verwerpen van theorie op basis van feiten (falsifieren)
–> waarneming is theoriegeladen, dus dit is problematisch
Methodologisch falsificationisme (Popper)
- Neemt de theoriegeladenheid serieus
Genuanceerd falsificationisme (Lakatos)
- Ipv empirische basis vergelijken met de theorie, vergelijk je 2 theorieën en kijk je welke van de 2 het best overeenkomt met de empirische basis.
Onderzoeksprogramma’s (OP’s)
Vergelijkbaar met paradigma’s van Kuhn
Verschil tussen OP’s (Lakatos) en paradigma’s (Kuhn)
- OP’s zijn niet incommensurabel, paradigma’s wel. (OP’s kunnen ook naast elkaar bestaan)
- Bij Lakatos: rationele vergelijking van theorieën, bij Kuhn kan dat niet
Heuristiek
Een manier om via een methodologische weg een antwoord op problemen te zoeken
Negatieve heuristiek
Zegt wat je niet mag doen (de harde kern in een OP opgeven)
Positieve heuristiek
Zegt wat je wel mag doen (sleutelen aan de gordel als een voorspelling niet uitkomt)
Progressief onderzoeksprogramma
Door aanpassing van de gordel wordt de theorie complexer en krijgt steeds meer empirische meerinhoud (=wetenschappelijk)
Degeneratief onderzoeksprogramma
In het beste geval heb je falsifieerbare hypotheses, die telkens gefalsifieerd worden, de theorie wordt wel gered maar ook steeds gefalsifieerd dus niet de manier (pseudowetenschap)
Demarcatiecriteria van Lakatos:
- Falsifieerbaarheid
- Werken met een heel OP (kern en gordel)
- Progressief (succesvolle voorspellingen doen)
- Houd niet vast aan een degeneratief OP
