Kvenna Flashcards

Question

Þvagfærasýking á meðgöngu

Answer 1

Algengasta orsök: E.coli Tegundir: 1) Einkennalaus - Þvagfærasýking án einkenna er algeng á meðgöngu => aukin hætta á pyelonephritis - Screening á 12-16 viku meðgöngu - Jákvæð þvagræktun ef colonyur eru yfir 100.000/ml - Pyelonephritis getur leitt til sepsis => preterm labor og lágrar fæðingarþygndar - Meðferð: Amoxicillin, Ampicillin, amoxiclag (3ö7 d), Nitrofurantoin (5-7 daga), Cephelexin, Fosfomycin (1 skammtur). + Fortast trimetoprim sulfa og fluoquinolon. 2) Akút cystitis - Einkenni: dysuria, urgency og jákvæð ræktun - Áhættuþættir og meðferð sama og í 1 3) Akút pyelonephritis - Flank pain, ógleði/uppköst, hiti yfir 38 gráður og/eða costovertebral angel tenderness - Meðferð: Innlögn og iv sýklalyf s.s. beta-lactam og meropenem. Þegar hita laus þá skipta í po 10-14 daga + Forðast aminoglycosid (genta) +

Answer 2

- Algeng orsök þvaglega í eldri konum - Áhættuþættir: Mörg börn, offita, ólétta og menopausa. - Leiðir til pelvic floor muscle weakness => Hreyfanlegur urethra => prolapserar og þá virkar spinkterinn ekki eins og hann á að gera => við aukinn intraabdominal pressure s.s. hósta, hnerra, hlæja => P í þvagblöðru eykst og þvag losnar. - Áhættuþættir: Offita, þungun, COPD og reykingar - Merki um veikleika í musculaturnum er t.d. uterine prolapse og/eða cystocele - Greining: Cotton-tip swab test => greinir hreyfanlega urethra ef meira en 30 gráðu horn - Meðferð: Kegel exercises, pessaries (leghringur) and estrogen replacement (postmenopausal) - Aðgerð: Burch procedur og sling procedure => urethropexy

Answer 3

Hættan á smiti frá móður til barns er mest á fyrsta trimester Einkenni: 1) Meðfæddur sjúkdómur: - Sensory hearing loss - Greindarskerðing - Hjarta anomaliur - Cataracts, glaucoma 2) Börn - Low grade fever - Conjunctivitis, coryza, cervical lymphadenopathy, Forchheimer spots - Cephalocaudal spread of blanching erythematous maculopapular rash 3) Fullorðnir: - Sama og börn + arthralgia/arthritis Greining: - PCR - Serology IgM og IgG Prevention: Bólefni, lifandi veiklað Meðferð: Stuðningsmeðferð

Answer 4

- Gert á öllum ófrískum konum í USA á viku 24-28 v. aukið insulin resistance vegna hormóna. - Áhættuþættir GDMA => Offita, of mikil þyngdaraukning á meðgöngu, fjölskyldusaga um sykursýki, Hisanic, African american, Native american. - Óstýrður sykur er hættulegur fyrir barnið og móður => meðhöndla til að minnkalíkur á fósturláti og öðrum fylgikvillum s.s. fæðingargallar, fetal macrosomnia, preeclampsia. Skimun: - Konur sem eru í áhættu eða með einkenni: polydypsia og polyuria => fara í A1C og fastandi blóðsykursmælingu í fyrstu skoðun. - Allir aðrir fara við 24-28 viku í sykurþolspróf. + Skref 1 => Gefið 50g glúkósi og mældur í sermi eftir klst. + A) Ef undir 140 þá ólíkleg sykursýki + B) Ef yfir 140 þá fairð í skref 2 + Skref 2: Gefið 100g glúkósi og athugað á klst fresti í 3 tíma. Ef 2 eða fleiri óeðlilegt þá sykur´syki þ.e.: ``` Meðferð meðgöngusýki: Target blóðsykur: - Fastandi undir 95 (5,3) - 1 klst eftir mat undir 140 (7,8) - 2 klst eftir mat undir 120 (6,7) ``` Meðferð: - First line => Dietary - Second line => insulin (fer ekki yfir fylgju), oral agent s.s. metofmin, glyburide

Answer 5

1) ICP = Intrahepatic cholestasis of pregnancy - Functional disorder of bile formation sem þróast á 2 og 3 trimester. - Orsök er óljós en líklega vegna hormóna (hærra estrogen og progesteron), genetic og umhverfisþættir hafa líka áhrif - Einkenni: Intense pruritus. Oft mest á höndum og fótum. Mest á nóttunni. Merki um klór á húð. Minna en 10% eru með gulu. - Blóðprufur: Hækkun á gallsýrum, Hækkun á transaminösum (getur verið 10x hækkað), Hækkun á total bilitubini og direct bilirubini. Útilokunargreining - Meðferð: Einkennameðferð og kláði hættir eftir fæðingu. Ursodeoxycholic acid á að auka bile flow og minnka kláða. - Horfur móður almennt góðar. En early delivery er recommended til að forðast complicationir fyrir barnið s.s. intauterine demise (dauða), neonatal respiratory distress sx. 2) HELLP (hemolysis, elevatet liver enzymes, low platlets) - Einkenni: + Preeclampisa = HTN, proteinuria, endorgan damage + Thrombocytopenia, skert lifrarfunction, pulmonary edema, cerebral/visual einkenni + RUQ pain, ógleði/uppköst - Blóðprufur: Hemolysis (Schistocytar), hækkun transaminasa (væg), thrombocytopenia - Lifrarvandamálið: bólgun á lifur og distention á hepatic capsule. System inflammation og platelet consumtion. Microangiopathic hemolytisc anemia. Helmingur fær DIC. - Meðferð: + Promt delivery + Magnesíumsúlfat + Stjórna hypertension 3) AFLP = akút fatty liver of pregnancy - Gerst á 3 trimester, alvarlegt. - Einkenni: Malaise, RUQ pain, ógleði/uppköst, afleiðing lifrarbilunar (aschitis, gula, hypoglycemia, encephalopathy, coagulopathy og akút nýrnarbilun) – ekki kláði. - Blóðprufur: Hypoglycemia, hækkun transaminasa (mild), Hækkað bilirubin, hækkað PT/INR, mögulega DIC, hækkað HBK, lækkað platelets, hækkun á crea og BUN - Meðferð: Fæðing strax.

Answer 6

Skilgreining: Amenorrhea meira en 3 cycles eða meira en 6 mánuði. Spurja um: Menstrual pattern, stressálag, æfingar, sjúkdóma, lyf s.s. hormonal contraception, dopamine antagonista og fjölskyldusögu um eraly menopause. Leita eftir og meta merki um hyperandrogenisma. Algengustu ástæður secondary amennorhea eru: 1) Hyperprolactinemia (geta líka verið: galactorrhea, höfuðverkir, bitermporal hemianopsia, taugaeinkenni). 2) Thyroid dysfunction 3) Prematur ovarian failure þ.e. fyrir 40 ára aldur. FSH hækkun og lágt esradiol. Íhuga karyotype (Turner, fragile X enþá eru dyspmorphc features). - Nóg að vera í amenorrhea í 3 mánuði til að fá þessa greiningu. - Orsakir: oftast idiopathic en aðrar ástæður mumps, oophoritis, irradiation eða chemotherapy. Tengdt autoimmune disorder s.s. hashimotos, Addisons, DM1 og pernicious anemia. 4) Tengt íþróttum - Lækkun á GnRH => lækkun á FSH og LH => lækkun á estrogeni => aukin hætta á infertility, vaginal atrophy, breast atrophy og osteopenia. Greining: 1) Mæla beta-hCG => Jákvætt => þungun 2) Neikvætt beta-hCG => Mæla prolactin, TSH, FSH - Ef hækkað Prolactin => MRI á heila - Ef hækkað TSH => hypothyroidismi - Ef hækkað FSH => premature ovarian failure 3) Neikvætt beta-hCG og farið í aðgerðir á legi eða sýkingar? => Ef já þá hystero

Answer 7

- Primary dismenorrhea: Ekkert óeðlilegt við skoðun og prostaglandin losun veldur samdráttum legs. + Algengasta orsök túrverkja í ungum konum, byrjar á unglingsaldri en lagast oftast með aldri. + Meðferð: NSAIDs - Secondary dismenorrhea: Algegara í eldir konum (20-30 ára) 1) Endometriosis: Uterosacral nodules (in cul de sac) og adnexal tenderness and adnexal enlargement => blæðing frá ectopic endometrium. Stundum verkur við samfarir. 2) Adenomyosis: Uterine tenderness & enlargement (bulky, globular) => blæðing frá ectopic endometrium. Oftast eldri en 35 ára 3) Pelvic infection: Cervical motion tenderness, purulent cervical discharge 4) Uterin leiomyoma (fibroids): Uterine contour irregularity (kannski heavy bleading).

Answer 8

Eru oft óregluelgar til að byrja með og oft anovulatory => oraskast af óþroskun í Hypothalamic-pituitary-gonadal axis sem framliðir ekki nægjanlega mikið af LH og FSH sem þarf til að induce ovulation. Endometrium byggist upp vegna estrogens en án progesterons þá gerist ekki neitt => menstrual like bleeding verða vegna estrogen breakthrough bleeding. Venjulega þá er progeseron framleitt af corpus luteum og þegar það minnkar aftur þá koma blæðingarnar.

Answer 9

1) Complete androgen insensitivity sx = 46, XY - X-tengd stökkbreyting í androgen viðtaka - Fá brjóst (testosterone er breytt í estrogen) - Ekki með uterus, efri hluta vagina, cryptochid testes => sutt vagina og ekkert fyrir ofan. - Hárvöxtur lítill eða enginn - Aukin hætta á dysgerminoma eða gonadoblastoma => taka efir puberty 2) Mullerian agenesis => 46, XX - Hypoplastic eða absent mullerian duct system - Fá brjóst - Eðlilegir eggjastokkar en vantar efrihluta vaginu og uterus => stutt vagina - Eðlilegur háröxtur 3) Transverse vaginal septim => 46,XX - Malformatiln á urogenital sinus og mullerian duct - Fá brjóst - Erum með leg, óeðlileg vagina, eðlilegir eggjastokkar - Eðlilegur hárvöxtur 4) Turners sx, 45,X0 - Vanar X litning - Sumir fá brjóst - Eðlilegt leg og vakina, streak ovaries (ovarian dysgenesis) => low estrogen levels og high FSH - Eðlilegur hárvöxtur 5) 5 alfa reductase deficieny => 46XY sem getur ekki breytt testosterone í DHT => konu genitalia eða óeðlileg. Fá ekki brjóst. Eru með innri líffæri KK þ.e. eistu

Answer 10

Eðlilegt að vera ekki byrjaður á blæðingum fyrr en 16 ára en við 14 ára þá á að vera komin secondary kyneinkenni. Ef brjóst ekki til staðar => vantar estrogen => þarf ekki að mæla það Uppvinnsla 1) Pelvic examination og sonar a) Ef leg til staðar => mæla FSH i) Ef FSH hækkað => Karyotyping ii) Ef FSH lækkað => Cranial MRI b) Ef uterus er ekki til staðar => Karyotyping + Serum testosterone i) 46, XX og eðlileg KVK testosterone => óeðlileg þroskun Mullerian ii) 46, XY og eðlileg KK testosterone => Androgen insensitivity sx

Answer 11

- Granulosa cll tumor í ovary - Geta komið á hvaða aldri sem er - Ef koma fyrir kynþroska => koma kyneinkenni því framleiðir estrogen - Ef æxli tekið þá minnka einkennin Ef gerist postmenopausal => þá postmenopausal bleeding og myohyperplasia í legi

Answer 12

- High-dose i.v. eða oral estrogen (best) - High-dose combined pilla - High-dose progestin pill (ef má ekki gefa estrogen) - Tranexamic acid (ef má ekki gefa hit) Á unglingsaldri er algengasta ástæðan óþroskaður hypothalamic-pituitary-ovarian axis => sjaldan blæðingar og svo miklar þegar þær koma þ.e. anovulatory cycles. Ef það verður ekki ovulation þá verður viðvarandi endometrial proliceraiton og heay menses þegar ovulation á sér stað. Muna að alltaf útiloka þungun! Ef stöðug lífsmörk => meðhöndla með lyfjum sbr að ofan.

Answer 13

1) Ef unilateralt => Sónar á brjósti og mammography ef eldri en 30 ára 2) Ef bilateralt => ákvarða lit => ef blóð/serous => sonar á brjóstum og mammography ef eldri en 30 ára 3) Ef bilateralt => ákvarða lit => ef milky, nonbloody => palpapble lump eða húðbreytingar? a) Ef já: sama og í 1 og 2 b) Ef nei i) Pregnancy test ii) Guaiac test iii) Serum prolactund, TSH iV) Íhuga MRI af heiladingli Skiptist í pathologic s.s. cancer unilateralt og physiologic bilateralt - Hyperprolactinemia er algengasta orsök bilateralt => getur orsakast af prolactinoma, lyfjum s.s. antipsycotoca, opiods, hypothyroidism, pregnanc, oral contracepitves eða brjóstverk/nipple stimulation (surgery, trauma, shingles). - Ef prolactinoma => hypogonadism s.s. hot flashes, oligo/amenorrhea. - Ef í heiladingli er oft sjóntrulfanir og ófrjósemi samhliða.

Answer 14

- Barnið fæðist lítið, microcephaly, digital hypoplasia, nail hypoplasia, midfacial hypoplasia, hirsutism, cleft palate og rib anomalies - Orsakast af flogalyfjanotkun á meðgöndu s.s. phenytoin

Answer 15

Blóðflokar og ab - A hefur mótefni gegn B - B hefur mótefni gegn A - O hefur mótefni gegn A og B - AB engine mótefni Hemolytic disease of newborn er sést aðallega ef mamman er O en barnið A eða B. Getur myndað IgG sem getur farið yfir fylgjuna (IgM kemst ekki yfir). Þetta getur valdið neonatal gulu sem er alltaf mjög væg og meðhöndluð með ljósum. Getur verið alvaerlega í African stofni og leitt til alvarlegs hemolytisks sjúkdóms.

Answer 16

Náttúrulegar breytnigar á meðgöngu: - Beta-hCG örvar losun thyroid hormóna => T4 eykst og TSH lækkar. - fT4 hækkar lítillega en total T4 hækkar verulega og TBG (thyroid hormón aukast um 50%) - Konur með hypothyrosu þurfa að auka skammtinn sinn af levaxine um 30% þegar þær vita að þær eru óléttar. En fylgjast vel með og aðlaga þetta

Answer 17

Universal screening: - Rectovaginal ræktun 35-57 viku meðgöngu Indications - Fyrra barn með GBS sýkingu - GBS bacteria eða vagfærasýing á meðgöngu - GBS jákvætt 5 vkum fyrir fæðingu - Óþekktur GBS stuts plus 1 af eftirfarandi : + fyrir 37 vikur + Intrapartum fever + Rupture of membranie meira en 18 klst fyrir Prophylaxis: Penicillin er first line.

Answer 18

``` - Autoimmune sjúkdómur Greining: - Vascular thrombosis (TIA,DVT, sroke) og/eða pregnancy complications (endurtekin fósturlát) PLÚS amk 1 af: - Anti-cardiolipin ab - Lupus anticoagulant - Anti-beta2-glycoprotein ab Meðferð: - Antocoagulatoin s.s. heparin og warfarin ``` Mögulegar complications á meðgöngu: Miscarriage, fetal demise, pre-eclampsia, fetal growth restriction Antipohopholipid sx - Veldur falskt jákvæðu VDRL => útilokað með FTA-ABS - Lent PTT og thrombocytopenia og fósturlát (arterial og venu þrombar) - Prophylaxis með LMWH til að koma í veg fyrir pregnancy loss

Answer 19

Aukin hætta á - litlum börnum - Fyrurbyrum - miscarriage - hyperemesis gravidarum - keisari - postpartum depression

Answer 20

Áhættuþættir - Fyrri utanlegsþykkt - Fyrri pelvif/tubal surgery - In utero DES - PID - Multiple sexual partners Einkenni: - Kviðverkir, amenorrhea, vaginal bleeding - Orthostatic changes og hypovolemic shock in ruptured ectopic pregnancy - Normal or slightly enlarged uterus - Cervical motion, adnexal og/eða abdominal tenderness - með/án palpable adnexal mass Greinin: - S-beta-hCG - Transvaginal ultrasound sem sýnir adnexal mass, tómt leg Meðferð: - Lyf þ.e. methotrexate og surgical management

Answer 21

Maternal - Virkir berklar, má byrja að gefa brjóst 2 vikum eftir að byrjar á sýklalyfjameðferð - Maternal HIV - Herpes breast lesion - Variclla infection minna en 5 daga fyrir eða 2 daga eftir delivery - Chemotherapy, radiation - Alkóhól eða drug use Infant - Galactoesmia

Answer 22

1) Maternal - Hærri aldur - DM - Mikil þyngdaraukning á meðgöngu og offita fyrir meðgöngu - Multiparity 2) Fetal - African-american eða Hispanic - Male sex - Post-term pregnancy

Answer 23

Allir - Cervical cytology (ef passer við rútínu) - Rh týpu og mótefni - Hct, Hb, MCV - Rubella immunity - Varicella immunity - Þvagræktun - Spyhilis - undir 25 ára og áhættuþ - Hep B - Chlamidia - undr 25 ára og áhættuþ - HIV - Influensa vaccine - Bjóða gena screening fyrir CF - Bjóða Downs test Specific at-risk patients - Thyroid function: einkenni, fjölskyldusaga, fyrri saga, DM - Tuberculosis - Hb electrophoresis ef lágt MCV eða saga - Lead levels ef at risk

Answer 24

Skilgreining fæðingar (labor): Samdráttur legs sem leiðir til opnunar legháls og fæðingar barns Skiptist í 3 stig Stig 1: - Latent fasi: 0-6 cm cervical dilation - Active fasi: 6-10 cm cervical dilation Stig 2: 10 cm (complete) cervical dilation og fæðingin Stig 3: Frá fæðingu barns til fæðingu fylgju Framgangur fæðingar getur verið protracted (hægur) eða arrestees (ólíklegt til að skila árangri) - Arresed: á fyrsta stigi ef mera en 6 cm og rof himun og eitt af eftirfarandi: 1) Ekki cervical change í meria en 4 klst þrátt fyrir næga samdræti (yfir 200 Mu í meira en 2 tím) => keisari 2) Ekki cervical change í meira en 6 klst með ónóga samdrætti

Answer 25

Spontaneous abortion Áhættuþættir: Eldri en 35 ára, Drugs (alkóhól, reykingar), fetal chromosomal abnormalites Flokkun: 1) Missed: Mismunandi presentaiotn. Blæðing, ekki blæðing. Verkir. Minnkandi pregnancy einkenni. Cervix lokaður 2) Inevitable: Vaginal blæðing, uterin cramps. Mögulega hjartslátttur. Cervix opinn. 3) Incomplete: Vaginal bleeding with passage of large clots or tissue. Cramps. Opinn cervix og það sést í hálsinum. 4) Treatened: Mikil blæðing. Getur orðið eðlileg þungun. Lokaður háls. 5) Septic: Hiti, slappleiki, sepsis, foul smelling frá vaginu, uterin tenderness. Sjaldgæft eftir spontaneous abortion, oftar induce abortion. Cervix oftast opin Management Threatened: Bíða og sjá þar til einkenni hverfa eða verna og verður inevitable, incomplete eða missed abortion Incomplete, inevitable eða missed: - Ef hemodynamically unstable og mikil blæðing => aðgerð (dilation og suction curettage) - Ef satble og lítil blæðing: Expectant management, prostaglandin eða aðgerð Septic: - blæðræktun, ræktun frá endometrium - breiðvirk sýklalyf - Surgical evatucation á uerin content Allar þrjár aðferðirnar eru góðar: Aðgerð er meira complete og þarfnast ekki auka sonar

Answer 26

1) Non-stress test - Alltaf gert í high risk pregnancys 32-34 vikur og svo hjá öllum ef minnkaðar hreyfingar - Monitor þ.e. hlusta á hjartlátt og fylgjast með. Er reactive rite f það eru 2 hraðanir á 20 mínútum sem eru amk. 15 fyrir ofan baselin og eru í meria en 15 sek hvor. Ef minna en 2 á 20 mín => þarf að skoða þetta betur. Líka ef seinar dýfur. - Algengasta orsök NST er svefn barnsins => vibroacoustic stimulation er notað til að vekja. 2) Biophysiacal profile - Non-stress test plus sónar: 1) Amniotic fluid volume => dýpsti pollur meira en 2 cm eða index meira en 5 cm 2) Fetal breathing movements => 1 andardráttur í meira en 30 sek 3) Fetal movement => 3 eða fleiri body movement 4) Fetal tone => 1 eða fleiri flexion/extension eða spine hreyfingar Normalt ef 8 stig af 10. (2 fyrir hvert sem er normal ten 0 ef ekki) 3) Contraction stress test - Fylgjast með HT barns egar gefið oxytocin, nipple stimulation, uterin contrations. Ef seinar tífur á óeðlilegt. - Eðlilegt: Engar variable eða late deceleration - Abnormal: Late deceleration í 50% samdratta - Equivoval: Endurtakngar variable deceleration, intermittent late decelerations, 4) Umbilical Doppler velocimetru: Flæðið í naflastreng.

Answer 27

Þegar urerine villi festast beint við myometrium í stað decidua Áhættuþættir: - Fyrri keisaraskurður - Fyrri: Dilation eða curettage (fóstureyðingar) - Maternal age yfir 35 ára Greinist oftast í antenatal ómun: ólegulegar eða vatan placental-myometrial interface og intraplacental villou lakes. Ef greinist fyrir fæðinu => planaður keisari Ef vaginal fæðing þá fæðist fylgjan illa, þarf að toga í hana eða ná í hana manual => mikil blæðing þrátt fyrir lyf.

Answer 28

Assymmertic (maternal factos) - Vascular súkdómur þ.e. hypertension, pre-eclampisa, DM - Antipholpholipid antibody sx - Autoimmune disease s.s. SLE - Cyanotic cardiac disease - Substance abuse s.s. tóbak, áfengi, kóain Symmertical (fetal factors) => byrjar á 1. eða 2. Trimester (fyrir 28v) - Genetic disorder s.s. aneuploidy - Congenital heart disease, gastroschisis - Intrautreine infection s.s. malaria, CMV, rubella, toxoplasmosis, varicella

Answer 29

Gruna ef - Hiti yfir 38 gráður eftir fyrstu 24 klst Áhættuþættir - Prolonged rupture of membrance þ.e. meira en 24 klst - Prolonged labor þ.e. meira en 12 klst - Keisari - Áhaldafæðing Endometirits: Hiti, uterine tenderness, foul smelling lochia og leucocytosis. Meðferð: Breiðvirk sýklalyf = Clinamycin + Gentamicin - Polymicrobial sýking þ.e. gram jákv og gram neikv s.s. mycoplasma, chlamydia, GBS, gonorrhoea, S. epidermitis, E.coli, GDS, garnerella vafinalis, baceroidse fragilis, peptostreptococci og peptococci

Answer 30

- Fósturdauði eftir 20 vikur - Staðfesta engan hjartslátt og engar hreyfingar - Taka coagulation profile til að útiloka DIC vegna fósturlátsins => Aukin PT og PTT eða lág fibrin (low normal er íeðlilegt því fibrin hækkar mikið á meðgöngu), lág í flögum => fæðing strax - Ef allt er í lagi => má viðkomandi ráða hvort vilji bíða þar til fer sjálft af stað eða láta framkalla fæðinguna. Gerist sjálfkrafa hjá 80% innan 2-3 vikna - Expectant management hefur hærri fylgikvillatíðni s.s. chorioamniotitis og DIC Ef á 2.trimester - Hægt að gera dilation og curettage upp að 24 vikum - Induction of labor - Spontaneous vaginal delivery Ef á 3 trimester - Induction of labor með/án cervical ripening agents - Spontaneous vaginal delivery - Endurtaka keisara ef móðir vill og fyrri saga um keisara Áhættuþættir - Hypertension - DM - Reykingar meira en 10 sígarettur á dag - Aukin aldur móður

Answer 31

1) HT: - Absent - undir 100 - yfir 100 2) ÖT - Absent - Weak, irrecular - Good, crying 3) Mucsle tone - Flaccid - Arms and legs flexed - Well flexed 4) Reflex - No response - Grimace - Hóstar/hnerrar 5) Skin colour - Blue, pale - Hands, feet blue - Completely pink Meðferð: - Soga úr vitum barnsins, þurrka og halda því heit. - Neonatal gonococcal otphalamia prevention og paraenteral vit K

Answer 32

Áhættuþættir: - Fyrri placenta previa - Fyrri keisaraskurður eða aðgerð á legi - Multiparity - Hár aldur móður Einkenni: Verkalaus blæðing á 3.trieser Greining/meðfeðr: - Transabdominal sonar og svo transvainal - Ekki samfarir eða digital vaginal examination (pelvic rest) Ef greint á 2. Trimester (oftast í sonar) þá getur það samt lagast => gert sonar snemm á 3. Trimester tila ð skoða leguna. Ekki fæðing heldur keisari.

Answer 33

Einkenni: 1) Móðir: - Höfuðverkur - Sjóntruflanir (blurred vision, photophobia, scotoma) - RUQ eða epigastric pain - Mæði - Altered mental status - 3-4 mín af tonic-clonic flogi, venjulega self limiting 2) Fóstur - 3- mín fetal bradycardia => verður fetal tachycardia og tap á breytileika á eftir Meðrerð: - Koma í veg fyrir hupoiu og trauma - Koma í veg fyrir flot: Magnesíum súlfat - Koma í veg fyrri stroke, ef alvarlegur háþrýstingur þá labetolol eða hytralazine - Meta m.t.. fæðingar með induction eða keisara

Answer 34

1) 1. Trimester combined test => 9-13 vikur: Pregnancy-associatied plasma protein, beta-hCG, nuchal translucency 2) 2. Trimester quadruple screen => 15-20 vikur: Maternal alfa-fetoprótein, estriol, beta-hCG, inhibin 3) Chorionic villus sampling => 10-13 vikur: Karyotying (getur valdið pain, vaginal spotting, pregnanc loss) 4) Amniocentesis => 15-20 vikur: Karyotyping (Pain, blæðing, amniotic leka, fetur injury) 5) 2.trimester sonar => 18-20 vikur: Staðsetning fylgju, anatomy. 6) Call-free fetal DNA => eftir 10 vikur: Quatruple screen 1) Trisomy 18: Lækkað MSAFP, beta-hCG, estriol. Normal inhibin 2) Trisomu 18: hækkað beta-hCG og inhibin A en hit lækkað 4) Neural tube/abdominal wall defect => hækkað MSAFP en hit normalt Cell-free fetal DNA testing - Indications: Móðir yfir 35, óeðlileg serologia eða sonar. Áður aneuploidy. - Leitað að trisomy 21, 18, 13 og knlitlninum. Ákvarða kyn barns

Answer 35

- Gestationa trophoblastic disease - Getur gerst eftir eðlilega þungun, molar pregnancy eða abort - Einkenni: Óreglulegar vaginal blæðingar, stækkað uterus og pelvic pain. + Óregulegar vaginal blæðingar fyrir 8 vikur post-partum er óeðlilegt og ætti að vekja grun um gestational trophoblastic disease. - Malingant GTD: Invasivur GTD (locally) og choriocarcinoma (metastatic => lungu => hepatoptysis) => taka beta-HCG

Answer 36

Áhættuþættir: - Þreyta í legi eftir langa fæðingu eða gangsetninu - Chorioamnionitis - Uterine over-diestension (multiple, polyhydramion, stórt barn= - Retained placenta (verður eftir) Einkenni: - Elgengasta orsök postpartum blæðingar - Stórt, mjúkt, boggy, poorly contracted uterus ``` Meðferð: - Bimanual uterine massage - I.v. vökvi, súrefni - Uterotonic medication s.s. oxytocin, + Ef það dugar ekki þá: methylergonovine, carboporst, misoprostol ```

Answer 37

Hækkað MSAFP - Open neural tube defect þ.e. anencephaly, opein spina bifida - Ventral wall defect þ.e. omphalocele, gastroschisis - Multiple gestation Lækkað MSAFP - Trisomu 18 og 21 Framleit af yolk sac, lifur og GI

Answer 38

Fetal: - Oligohydramnios - Meconium aspiration - Stillbirth - Macrosomia - Convulsion Maternal: - Keisari - Sýking - Postpartum haemorrhage - Perineal trauma

Answer 39

Áhættuþættir - Langvarandi rof á memrance - Langvarandi labor - Internal fetal eða uterin monitoring device - Genitalia tract pathogen ``` Greining: - Maternal fever yfir 38°C PLÚS amk 1 af: - Tachycardia yfir 100 - Uterin tenderness - Malodorus/purulent amniotic fluid eða vaginal discharge - HBK yfi 15þús - Fetal HT yfir 160 ``` Meðferð: - Breiðvirk sýklalf (ampicillin, genta, clinda) - Fæðing - Gefa mömmu hitalækkandi getur hjálpað til að laga HT barns Complications: Maternal: Uterin atony, postpartum blæðing, endometritis Barn: Premature birth, sýking, encephalopathy, CP, dauði

Answer 40

Áhættuþættir: - Hyperemesis gravidarum í fyrri meðgöngu - Multifetal gestation - Gestational trophoblastic disease Einkenni: - Severe, persistent vomiting - Fluid og electorlyta truflanir, ketourina - meira en 5% loss of pre-pregnancy weigt Workup - Orthostatic vital signs - s-electrolytar, BUN, crea (hypokalemia, ketornuria) - Thyroid function test - Urinalysis Meðferð - Dietary modification - Hydration - Ginger - Pyridoxine með/án doxylamine

Answer 41

Einkenni: - Óeðlileg blæðing - Uterin enlargemen meira en gestational age - Theca lutein ovaries cysts - Hyperemesis gravidarum - Óeðlilega hátt beta-hCG - Hyperthyrodism Greining: Sónar og beta-hCG Meðferð: - Dilation og suction curettage - Histopathologic conformation of mole - Serial serum beta-hCG - Contarception Complete mole: 2 sperm frjóvga egg sem ekki hefur genetic material => placental trophoblastic disstue en ekki fetal tissue. Partial mole: 2 sperm frjóva haploid ovum => óeðlileg fylgja með triploid

Answer 42

- Við 28-32 vikur - innan 72 klst fráfæingu ef Rh jákv infnt - ectopic pregnancy - molar pregnancy - amniocentesis, chorionic villus sampling - abdominal trauma - 2nd og 3rd trimester bleeding - External cephalic version

Answer 43

1) Endometriosis - Dysmenorrhea, pelvic pain, dyspareunia - Ófrjósemi 2) Fibroids (leiomyoma) - Heavy menses with clots - Constipation,urinary frequency, pelvic pain/heaviness - Stækkað uteru 3) Adenomyosis - Dysmenorrhea, pelvic pain - Havey menses - Bulky, globular og tender uterus 4) Endometrial cancer/hyperplasia - Hisory of obesity, nulliparity eða chronic anovulation - Irregular, intermenstrual eða postmenstual bleeding - Small, nontender uterus

Answer 44

Mögulegir fylgikvillar - Gestational DM - Cholestasis of pregnancy - Preterm delivery Maternal management - Ribavirin er teratogenic => ekki taka - Hep A og B bólusetningar Vertical smit - Keisari verndar ekki - því meira viral load því meiri líkur - Scalp elecrodes skal forðast - Brj´sotagjöf er í góðu nema ef blóð móður s.s. sár á geirvörtu þá ekki

Answer 45

Treponema pallidum => painless papula sem verða að sárum. Mynda chancre með punched-put base and raised, induration margins. Flestar lesionir eru á genitalia og það er líka painless inguinal adenopathy Serological test eru notuð til greiningar. - Nontreponemal serologic test (VDRL; RPR) eru notuð til að screena fyrir syðholis. Ef jakvætt þá ert gert treponemal serologic test (FTA-ABS) til að staðfesta. - Darkcield microscopy er einnig effective aðferð, notað í primary syphilis því hætta á neikvæðum í hinum

Answer 46

1) Ónæmisbædlir => 6 mánaða fresti x3 eftir að byrhar að stunda kynlíf og svo árs fresti 2) undir 21 árs => aldrei 3) 21-29 ára => cytology á 3 ára fresti 4) 30-65 ára => cytology á 3 ára fresti EÐA cytologu + HPV á 5 ára fresti 5) Eftir 65 ára => ekki screeining 6) Hyesterctomy => ekki screening HPV bóluefni er fyrir allar konur 9-26 ára! Óháð HPV status eða sexusal activity. Einnig í stráku 9-21 árs.

Answer 47

Ef eldri en 30 ára => mammogram með/án sonar => ef grunur um malignancy er gerð core biopsy Ef yngri en 30 ára þá sonar með/án mammogram. Ef simple cyst => needle aspriatoin ef complex cyst/mass þá sónarstýrð core biopsy. Ef einfölt cysta

Answer 48

Prenatal - HIV viral load test mánarðega þar til undetectable og þá á 3 mán fresti - CD4 frumutalning á 3 mánaðafresti - Resistance testing - 3 lyfa meðferð HAART: Dual NRTI plus NNRTI eða protease inhibitor - Prophylaxis against opportunistic infection ef CD4 frumurtalnin - Forðast amniocentesis þar til viral load er undetectable Intrapartum: - Forðast ROM, fetal scalp electrode og instrumentation - Ef móðir ekki á HAART => zidovudine - Ef viral load meira en 1000 => Ziduvudin og keisari Postnatal - Móðir heldur áfram á HAART - Barn fær Ziduvudine í 6 ikur plus serial HIV PCR testing

Answer 49

Lyf: Tamoxicen, Raloxifene Vikrni: - Estrogenhindri - Mixed agonist/antagonist axtions Indication: - Hindra brjóstakrabbamein í high-risk patients - Tamoxfen: Adjuvant treatment of breast cancer - Raloxifene: postmenopausal osteoporosis Aukaverkanir: - Hot flashes - Venous thromboembolism - Endometrial hyperplasia og carcinoma (tamoxifene only) Ath: Raloxifen virkar ekki eins vel og bisfosfonöt (alentronate) en ef konur þola illa bisfosphonöt þá er það stundum notarð.

Answer 50

Ef merki um high-grade squamous intraepithelial lesion - Eldri en 25 ára => Allir í loop electrosurgical excision nema ef postmenopausal eða óléttar þá colposcopy. - 21-24 ára => Colposcopy Niðurstaða colposcopy: 1) CIN 2,3 => meðhöndla eftir guidelines 2) Ekki CIN 2,3 og eldri en 25 þá meðhöndla eftir guidline 3) Ekki CIN 2,3 og 21-24 ára þá endurtaka colposcopy og cytology með 6 mánaða millibili í 2 ár Ef ólétt og colposcopy sýnir abnormality þá tekið biopsy og ef CiN2,3 þá endrtaka á 12 vikna fresti cytology og biopsy.

Answer 51

Konur 25-35 ára Ahættuþættir - Nulliparity - Earlu menarche - Shorter menstrual cycles - Menstrual outflow obstruction Pathogenesis - Ectopic endometrial tissue - Cyclic hyperplasia og degeneration - Chronic hemorrhagic leiðir til myndunar á fibroic pelvic adhesions - Ef endometrioma á eggjastokk => cystiiskur ovarian mass Einkenni: - Dyspareunia - Dysmenorrhaea - Pelvic pain - Infertility Greining: - Laparsocopy með/án biopsy

Answer 52

Einkenni: - Anovulaion, androgen excess og ovarian cysts - Óreglulegar blæðingar - Hirsutism, acne, male pattern baldness - Hátt androgen (hyperandrogenismi) Orsakast af óeðlilegu GnRH seytun => örvar heiladingul => Of mikil LH framleiðsla en of lítil FSH framleiðsla. Of mikið LH örvar androgen framleiðslu frá ovarian theca frumum og veldur hirsutisma, male escuthcheon, acne og androgen alopecia. Anovulation orsakast af imbalance á LH og FSH framleiðslu og insulin resistance. Aukin hætta á endometrial cancer. Til að hjálpa til við ófrjósemi: Clomiphene citrate => örvar GnRH losun og FSH losun. Einnig gefa metformin sem hefyr sýnt sig að hjálpi.

Answer 53

Allar óléttar með jákvætt tremoneum test eru með syphilis þar til annað sannast => MEÐHÖNDLA! Ef ómeðhöndlað er hætta á: - Stillbirt - Neonatal death - Mental retardation Meðferð: Penicillin. Ef ofnæmi => staðfesta það og penicillin desenzitation

Answer 54

Einkenni: - Unilateral bloody nipple discharge - Ekki hnútur eða eitlastækkanir Meðferð - Mammography og sonar - Biopsy með/án excision

Answer 55

Bracny edematous cutaneous plaque með “peau 2 orange” (orange peel) appearance fyrir ofan. Er aggressive tumor. Flestir eru líka með axillary lymphadenopathy og 25% eru með metastatísakn sjúkdóm. Annað merki er spontaneous nipple discharge í non-lactating konu Ekki hgæt að greina rá breast abscess með 100% nema með biopsiu! Combined estrogen-progestin getnaðarvarnir Kostir: - Koma í veg fyrir þungun - Minnka líkur á endometrial og ovarian cancer - Reglulegar blæðingar og minnka líkur á járnskortsaneiu - Minnka líkur á benign breast disease Áhættur: - Venous thromboembolism - Hypertesnion - Hepatic adenoma - Very rarely stroke og myocardial infarction

Answer 56

Hefur svipuð einkenni og malignancy: - Fixed mass with sin eða nipple reatraction - Calcifications á mammography => microcalcification (ef coarse þa fat necrosis sem er góðkynja) - Solid í sonar => - Fínnálarsýni gefur greininguna: Ef fat necrosis þá fat globules og foamy histocyta Fat necrosis er ekki premalignant fyrirbæri og þarfast ekki auka eftirlits.

Answer 57

Algengara hægra megin Áhættuþættir: - Ovarian mass, meira en 5 cm - Konur á frjósemisaldri - Ólétta - Infertility treatment með ovulation induction Einkenni: - Skyndileg byrjun moderate to sever pelvic pain (hægra megin algenara) - Unilateral og tender adnexal mass - Ógleði og uppköst - Possible low grade fever og leucocytosis => gruna necrosis - Abnormal vaginal bleeding sjaldgæft Greining: - beta-hCG útilokar ectopic pregnancy - Pelvic color Doppler sonar notað til greiningar Meðferð: Aðgerð (laparoscopy) og salphingo-oophorectomu ef augljós adnexal necrosis eða grunur um malignancy í eggjastokk.

Answer 58

Skilgreining: Verða ekki óléttur eftir ár af unprodected sex og undir 35 ára. Eftir 35 ára er það 6 mánuðir.

Answer 59

- Vulvar lesion: multiple og teardrops - Orsakast af HPV - Konur fá internal og external lesionir og anogenital lesionir - Líta út eins og cluster of pink or skin-colored lesions með smooth teardrop appearance. - Eru oftast einkennalausir, en getur veirð kláði, verkur eða blæðing Greining: Útlit og viðbrögð við acetic acid (verða hvítar) og/eða biopsy. Meðferð: Trichloroacetic acid eða podophyllin. Ef stóra lesionur þá fulguration. Endurkomutíðni er há!

Answer 60

Greining: Pelvic ultrasound og CA125 testing (Ekki screena) Ef sterk ættarsaga um ovarian cancer er hægt að testa fyrir BRCA1 og BRCA2. Screeining með pelvic sonar/CA125 ætti að íhuga í konum sem eru með jákvæð BRCA2 gen.

Answer 61

Prolactin framleiðsla er hindruð af dópamíni Prolactin framleiðsla er örvuð af serotonin og TRH Hypothyrodisim => Hækkað TRH og TRS og prolactin. Hátt prolactin getur örvað GnRH => LH of FSH => amenorrhea Aðrar orsakir hyperprolactinemiu: Hypothalamic og pituitary tumorar, dopamine antagonistar þ.e. TCA, MAO, antiphsycotica

Answer 62

Er fyrir 40 ára aldur + amenorrhea í meira en 3 mánuði Orsakir: - Chemotherapy, - Radiation, - Autoimmune ovarian failure, - Turners - Fragile X Rannsóknir: - Lágt estrogen - Hátt FSH og LH. FSH hærra en LH. - Neikvætt þungunarpróf - Normal prolactin og TSH Einkenni: - Amenorrhea - Hot flashes - Vaginal og breast atrophy

Answer 63

Einkenni: - Bloating (uppþemba), þreyta, höfuðverkir og breast tenderness. - Kvíði, skapsveilfur, erfiðleikar með að einbeita sér, minnkað libido og irritability - Einkenni byrja 1-2 vikum fyrir blæðingar og minnka í krinum blæðingar. - Lagast svo fram að næstu blæðingum. Premenstrual dysmorphic disorder er alvarlegra form => irritability og anger. Ef einkenni eru óregluleg og mis alvarleg => gott að gera menstrual diary í 2-3 mánuði og taka eftir tengdum einkennum. SSRI lyf er fyrsta meðferð fyrir flesta sjúklinga þ.e. fluoxetine

Answer 64

1Stálmar = Breast engorgement Algegnt fyrstu 24-72 klst eftir barneignir, verður vegna milk accumulation. Getur komið hvenær sem er í brjóstagjöf þá er það algengast fyrst þegar mjólkurframleiðslan era ð byrja þ.e. peak 3-5 dögum post-partum og lagast sjálfkrafa hjá flestum. Einkenni: Breast fullness, tenderness og warmth Meðferð: lagast sjálfkrafa hjá flestum. Kaldir bakstrar, acetaminophen og NSAIDs 2) Lactational mastitis Pathogenesis: Húðflóra þ.e. S.aureus kemt inn um nibbuna og fjölgar sér í mjólkinni Áhættuþættir: - Fyrri saga um mastitis - Ekki nóg mjólkun => sofa skyndiega lengur, skipt yfir í formulu mjólk, venja af brjósti, þrýstingur á duct s.s. þröngur bra/föt eða sofa á maganum, sár á nibbu, Einkenni: - Hiti, - Firm,red,tender,bólgin quadrant í öðru brjósti - með/án vöðvaverkja, chills, malaise Meðferð: - Analgesia - Frequent breastfeeding eða pumping => 2-3 tíma fresti - Sýklalyf: Docloxacillin eða cephalexin. Ef resistant: Clindamycin, Trimetoprim sulfa, vancomycin.

Answer 65

Ef pathologif þá er saga um kláða, brunatilfiningu, Vonda lykt. Í skoðun myndi þá sjást roði, bjúgur, friability á vagina mucosa, tenderness of cevix og grænt curdl like vaginal discharge. 1) Bacterial vaginosis: Amsel criteria þ.e. 3 af eftirfarandi 4: 1) Þunnt, gray-white vaginal discharge 2) Vaginal pH meira en 4,5 3) Jákvætt Whiff test þ.e. KOH => amine-like odor (fish) 4) Clue cells => vaginal epithelial cells með adheret coccobacilli on wet mount Meðferð: Metronidazole 2) Chlamydia trachomatis - cervicitis Mucupurulent discharge, erythematous/frable cevix - Algengara en gonorrheal cervicitis Meðferð: Azitrhomycin (einn skammtur) eða 7 dagar docycyclin 3) Candidasýking - Vulvovaginitis - Cottage cheese like dischatge 4) Gonorrheal cervicitis Mucupurulent discharge, erythematous/friable cervix Nucleic acid amplification test Meðferð: Ceftriaxone 5) Herpex simplex virus Mucucutaneous ulcers/vesicles Meðferð: Acyclovir 6) Thichonomas vaginitis Thin, green-yellow or grayish frothy, malodorus discharge “strawberry cevix” Wet-mount examination => pear-shaped motile organism pH = 6… Meðferð: Metronidazole

Kvenna Flashcards

(89 cards)