Embryologie laraynx
week 3: respiratory primordium gevormd
week 4: tracheo-oesophageale septum wordt gevormd. Dus daarvoor nog trachus en oesofphagus samen
Larynx uit 4e en 5e boog
T-vormige structuur wordt epiglottis. Dit sluit tijdelijk, dan worden de stembanden gevormd en in week 10 gaat het weer open
Verschil larynx kinderen vs volwassenen
Kinderen:
- larynx 1/3e vd grootte en hoger in de hals (C4 bij geboorte C5/6 op 15 jr)
- epiglottis is omegavormig ipv recht
- stembanden 6mm langer
- araytehnoiden bedekken 50% van stembanden
oorzaken luchtwegproblemen kiind
congenitaal
inflammatoir
iatrogeen
tumoren
corpus alienum
Verschillden stridor bij locatie
Supraglottisch: inspiratoir
Glottisch: inspiratoir, licht expiratoir
Subglottisch: inspiratoir, lcht expiratoir
Trachea: expiratoir
Laryngomalacie
supraglottische structuren vallen naar binnen door smalle epitglottis en kort aryepiglottische plooi.
inspiratoire stridor, erger bij voeding, rugligging en agitatie
80% van alle stridor in kinderen
Choana-atresie
choane kan dicht zijn bij kind
benauwdheid bij drinken en apnoe’s in slaap. geen moeite bij huilen. meestal unlateraal, vaker mannen, vaak recidieven
Behandeling choana-atrese
Dubbelzijdig: mayotube, intuberen, daarna endoscopisch openen. evt stents plaatsen tegen recidieven, maar zit vervelend
Eenzijdig; langer wachten vanwege risicovolle anesthesie op jonge leeftijd
waar kan bilaterale chonale-atresie een uiting van zijn?
50% CHARGE-syndroom
colomboom, hartafwijking, choanaal atresie, retardatie, ear afwijkingen
Behandeling laryngomalacie
Ouder worden, vaak niet chiruurgisch
Indien chirurgisch: supraglottoplastiek-epiglottoplastiek (bij CO2-stapeling, cyanose, hartfalen of uitblijvende groei)
antireflux medicatie
Congenitale subglottische stenose
vernauwde sublottis zonder trauma. 2e oorzaak inspiratoire stridor
Vaak ten uiting bij LWI, vaak pas symptomatisch bij 3mnd vanwege meer activiteit
lumen <4mm bij neonaat
Behandeling congenitale subglottische stenose
scopie onder narcose
CAVE: post-OK prikkeling en oedeem met progressie stridor wv pulmicort met/zonder adrenaline inhalatie en/of dexa
Verworven subglottische stenose
door langdurige intubatie, te grote tube of intubatie in geinfecteerd gebied
Behandeling verworven subglottische stenose
graad I: watchful waiting
graad II: >50%, interventie met laser
graad III: evt chirurgisch met kraakbeen nieuwe trachea vormen
Stembandstilstand
3e oorzaak stridor.
n. recurrens letsel (arnold chiari/aangeboren, meningocele of hydrocephalus)
Laryngeaal web
zeldzdaam
geen goed rekanalisatie in embryologie: slijmvliies voor trachea.
75% glottisch
stridor, dyspnoe, heesheid
behandleing: klieven en stent of tracheotomie. Pas helemaal corrigeren na volgroeid
Congenitaal subglottisch hemangioom
mn linkerzijde, vaker vrouwen
vaak ook cutane hemangiomen
gaat opvallen na 6 mnd. Na 5 jaar weer weg.
Behandeling: atenolol. bij vastlopen intubatie of inspuiten cortico’s
Laryngeale en laryngotracheo-oesophageale clefts
TE septum niet goed gesloten: voedsel de luchtpijp in
zeldzaam, vaker jongens
soms asymptomatisch, inspiratoire stridor, aspiratie, regurgitatie, cyanotische episodes, recidiverende pneumonien
EXIT
ex utero intrapartum treatment: behandelen terwijl kind nog aan placenta zit bij sommige syndromen
Diagnostiek en behandeling Laryngeale en laryngotracheo-oesophageale clefts
diagn: X-thorax (pneumonie), slikvideo (aspiratie), gouden standaard: laryngoscopie
behand: voeding indikken, logopedie, chirurgisch
Syndromen
Down: OSAS, laryngomalacie, GERD
Pierre Robin: soms intubatie of kaakdistractie
Treachter collins: hypoplasmie van zygoma en mandibula, malocclusie, kleine mond
Goldenhar & hemifacial microsomia: asymmetrisch gelaat, blokwervels, kan niet intuberen, gehoorgangatresie
Klippel-Feil: congenitale fusie van 2 cervicale wervels, kort, immobiele nek dus problemen anesthesie
Laryngitis subglottica = pseudocroup
3-5 jarige
para-influenza type 1
verkoudheid, zeehonden blafhoest, heesheid, subfebriel
Meestal self-limiting, stoom, soms adrenaline of budesonide
Acute epiglottitis
H. influenza of para influenza
Kwijlen, koorts, houding, niet slikken, angstig
eerste milde BLWI, progressief in paar uur, erge keelpijn, stridor
GEEN onderzoek. behandeling op OK: intubatie met starre scoop en behandelen met AB