10 meest voorkomende SOA’s
Chlamydia
Genitale wratten (HPV)
Herpes genitalis
Gonorroe
Hep B
Trichomonas
Syfilis
HIV
Gardnerella
Schaamluis
Verdeling SOA-zorg in NL
70% huiisarts
30% GGD (risicogroepen gratis: MSM, sekswerkers, <25jr, klachten, gewaarschuwd, slachtoffers seksueel geweld, endemische gebieden)
Lymfogranuloma venereum (LGV)
Vorm van chlamydia die vrijwel alleen bij MSM voorkomt. Geeft meer wonden op de penis en lymfeklier vergroting in de buik. Vaak proctitis.
Moeilijker te behandelen
Symptomen chlamydia
Man; 50% Symptoomloos, anders urethritis en proctitis bij anaal contact. Kan (kleurloze) afscheiding geven
Vrouw: 70-90% asymptomatisch, anders kleurloze afscheiding, contactbloedingen
Incubatietijd chlamydia
1-3 weken
Diagnostiek chlamydia
Man: NAAT in urine of urethra
Vrouw: NAAT vaginale uitstrijk
–> Alleen bij klachten of waarschuwing door (vaste) partner met klachten
Behandeling chlamydia
1e keus: azitromycine 1000mg eenmalig
Vrouwen of rectale infecties mannen: 1e keus doxy 2dd 100mg voor 7 dagen
3 weken behandelen indien lymfogranuloma venereum
soms hebben vrouwen zonder anaal contact toch anale infecties
Complicaties chlamydia
Man: epididymitis
Vrouw: PID/salpingitis, hele kleine kans verminderde vruchtbaarheid
Neonaat: conjunctivitis + pneumonie
Condylomata acuminata (genitale wrat)
Rozerood tot grijswitte of gepigmenteerde papillomen met bloemkoolachtig oppervlak, vrij platte papels
Incubatietijd condylomata acuminata
maanden tot jaren
Diagnostiek condylomata acuminata
Klinisch beeld
Vrouw: speculum omdat inwendig kan zitten
Man: kan in plasbuis zitten
Indien anaal contact: proctoscopie
Screenen andere SOA’s
Verspreiding condylomata acuminata
Ook als je asymptomatisch bent (bv door behandeling) kan je het overdragen
Kan op andere plekken terecht komen bij aanraking wrat en dan aanraking beschadigde huid
Behandeling condylomata acuminata
80% verdwijnt spontaan na a2 jaar
Kan versnellen met podofyllotoxine creme/aanstipvloeistof of imiquimod creme
Evt cryo, electrocoagulatie, excisie, curettage of laser
Herpes genitalis
Kliniek: pijn, blaasjes, erosies, erytheem, jeuk, vaginale afscheiding, lymfadenopathie
Incubatietijd herpes genitalis
2-12 dagen
Verschillende typen herpes virussen
Type 1: vooral lippen (kan ook genitaal)
Type 2: vooral genitaal
je kan alleen type 1 genitaal krijgen als je nog nooit een koortslip hebt gehad (immunisatie)
Verschil primo infectie en recidieven herpes genitalis
Primo-infectie veel pijnlijker en uitgebreider
Recidief kan opvlammen bij bv slechte weerstand
Diagnostiek herpes genitalis
kliniek
NAAT (eenmalig, niet bij recidieven)
Sneldiagnostiek: Tzanck test –> onder microscoop met kleuring meercellige reuscellen die blauw aankleuren
Indicaties behandelen herpes genitalis
Ernstige infectie of primo-infectie (mogelijk minder recidieven bij goede initiele behandeling)
frequente recidieven (6-8x/jaar)
Immuundeficiëntie
Behandeling herpes genitalis
Primo: valaciclovir 2dd 500mg po 5dgn
recidief: gedurende 3-5 dgn
profylaxe bij heel vaak recidieven: 1dd500mg, kan jaren
Overig: zinkoxide om blaasjes in te drogen. bij pijn lidocaïnezalf
Complicaties herpes genitalis
herpes neonatorum: kan alleen bij primo-infectie, dan indicatie voor keizersnede.
Gonorroe kliniek
Man: urethritis, proctitis, faryngitis, druiper
Vrouw: 30-60% asymptomatisch, cervicitis met afscheiding of contactbloedingen en soms wat pijn
Incubatietijd gonorroe
2-14 dagen (gemiddeld 8)
Diagnostiek gonorroe
Man: NAAT urine of urethra
Vrouw: NAAT vaginale uitstruik
eventueel kweek, duurt langer
Exsudaat: sneldiagnostiek: grampreparaat (kan alleen bij man)
Ook testen op chlamydia, komt vaak samen voor