1
Q
belang van inspanningstesten
A
- evaluatie
- bepalen cardiovasculair & respiratoir respons
- evalueren van symptomen bij inspanning
- evalueren van EIBC exercise induced broncho constrictie
- evalueren capaciteit, spiersterkte & uithouding - therapie
- overtuigen kind & ouders
- bepalen drempels & intensiteit
- follow-up ziekte & behandeling - prognostische waarde
- bij muco beter dan longfunctie = korte termijn
- correlatie met survival
2
Q
interpreteren van inspanningstest
A
- maximale test
- RER = 1-1,05
–> 1,15 bij volwassene
- HFmax = 80-85%
–> lager kan = kan niet altijd bereikt worden door beta-blokkers & chronotrope incompetentie - VO2max
- uitgedrukt in %
- 82-120% wordt verwacht - beperking bepalen
- cardiaal = O2pulse gedaald = HF/VO2
- respiratoir = ademhalingsreserve normaal 20-30%
–> indien gedaald = respiratoire beperking
–> ook naar oxygenatie kijken
3
Q
methode van inspannignstest
A
- fietsproef
- leeftijd = vanaf 6j
- coördinatie = minimaal
- personen = 1
- ruimte = minder nodig
- ECG = minder artefarcten
- VO2max = lager door minder spieren - looptapijt
- leeftijd = vanaf 3-4j
- coördinatie = meer
- personen = 2
- ruimte = meer nodig
- ECG = meer artefarcten
- VO2max = hoger
4
Q
aandachtspunten inspannignstest
A
- contra-indicaties
- griepepisode
- bloeddruk te hoog - VO2max
- bij inspanningstest enkel VO2piek kunnen meten
- momentaire hoogte opname - protocol
- RAMP
- stapgewijs = te moeilijk voor kinderen door extra drempel
5
Q
fysieke fitheid bij kinderen
A
- noodzaak
- goede gezondheid
- vaardigheden - invloed
- fysiek functioneren
- cardiometabole risico
- neurologisch functioneren
- emotionele & psychosociaal ontwikkelen
6
Q
vicieuze cirkel bij kinderen met chronische ziekte
A
- inactiviteit
- chronische aandoening
- omgevging
- weinig actieve speeltijd & veel schermtijd - sedentaire levensstijl
- deconditionering
- chronische inflammatie
- gezondheidsklachten
- sarcopenie
- verminderde immuniteit
- cardiovasculair risico
7
Q
cardiometabool risico
A
- cardiometabool risico
- bij kinderen wordt basis al gelegd
- anti-inflammatoir
- mitochondrionale & spierontwikkeling
- insuline resistentie daalt
- bloedvaten & lipiden profiel - lipiden profiel
- 60min
- 3x per week
- <75% maximale hartslag
- daling LDL cholesterol & trigylceriden
- meer dan 60min stijging HDL
8
Q
belang van fysieke fitheid bij obesitas
A
- dieet = daling van lihcaamsvet
- fysieke activiteit
- daling lichaamsvet
- stijging van spiermassa = preventie & therapie van metabool syndroom
- verhogen van insuline sensitiviteit = onmiddelijk & langetermijn - sedentair gedrag
- sterke toename afgelopen jaren
- meer bij chronische zieken
9
Q
te veel fysieke activiteit
A
- gevolgen
- verminderde groei
- MSS klachten
- immuun daling
- overuse syndrome - kinderen met chronische aandoening
- spectrum in dunner geworden
- sneller overuse
- betere dosering noodzakelijk
10
Q
verminderd inspanningsvermogen bij chronische ziektes
A
- algemeen
- bijna elke chronische ziekte
- individuele patient kan wel goed zijn door training - slecht naar beter
- spina bifida
- achondroplasie
- juviele ideopatische artritis
- CF cystische fibrose
- CP
11
Q
belang van beweging
A
- activiteit als jongeren
- hogere gezondheid als jongere
- hogere activiteit als volwassene
- hogere gezondheid als volwassene - aanpakken
- identificeren van personen met specifieke aandachtspunten
- identificeren van bewegings bezorgdheden & limitaties
- voorschrijven van disease specific oefenprogramma - activity triade
- fysieke literacy
- dagelijkse MVPA
- spierfitheid
12
Q
pediatric inactivity triade
A
- exercise deficit disorder
- inactive community
- levels van matige tot ernstige FA onvoldoende
- risicofactor - pediatric dynapenia
- inactive parents & peers
- lage levens van spiersterkte & kracht
- niet gerelateerd aan ziekte
- vaker inactief & vaker letsels - fysischse illiteracy = gebrek aan
- inactive schools
- vertrouwen
- competentie
- kennis
- motivatie
13
Q
richtlijnen
A
- richtlijnen voor kinderen
- minimaal 60min per dag MVPA
- minimaal 3x per week spier & botversterkende activiteiten
- minimaliseren van scherm & sedentaire tijd - richtlijnen voor chronische ziekte
- afwezig of beperkt
- clinici blijven onzeker = risico’s afwegen
- hoeveelheid afh van ernst & gezondheidsstatus
14
Q
cystische fibrose
A
- mucoviscidose
- autosomaal recssief
- 1/2500-4000
- abnormale expressie van CFTR transmembrane conductie regulator proteïne
–> chloor kanalen - systeem aandoening
- pancreas problemen & diabetes
- level
- longproblemen & infecties
- rechterhart hypertrofie & pulmonale hypertensie
- infertiliteit
- botten = artritis & osteoporose - infecties
- dikker slijm
- moeilijker ophoesten
- broeihaard voor bacterieën & langer behouden
15
Q
inspanningsvermogen CF
A
- inspanningsvermogen
- gedaald zelf bij milde vormen
- correlatie met aantal hospitalisaties - fysieke activiteit
- licht = vrij gelijkaardig
- matig tot hoog = sterk beperkt - longen
- productie dikkere mucus
- ventilatie/perfusie mismatch
- zuurstof saturatie gedaald
- meer dode ruimte
- vergroting van ventilatie bij inspanning - spieren
- microvasculaire vernaderingen
- lagere ATP & PCr levels = mismathc
- spieratrofie = nutritioneel & inflammatoir
- verhoogde ademarbeid = minder doorbloeding
- overprotectie
16
Q
advies voor beweging bij CF
A
- risico-analyze
- CPET om de 2j
- HFmax
- zuurstofsaturatie
- bronchospasme
- respons op therapie - aandachtspunten
- inspanning bij bwarmte
- elektrolyten & vocht inname na inspanning = meer verlies door ion kanalen
- fitness = overdracht & contaminatie
- ernstige CF = monitor van O2-saturatie
17
Q
beweging bij CF
A
- aeroob
- 70% maximale
- minimum 2x per week
- verbetert longfunctie
- anaeroob = voldoende rust - weerstand
- veilig
- best body-weight
- echt krachttraining = gelimiteerd & onder supervisie - fleibiliteit en mobiliteit
- Yoga
- mentale & fysieke benefits
- chest stretching = helpt met ademhalingstherapie
18
Q
astma
A
- voorkomen
- 14%
- jongens op jonge leeftijd
- meisjes op oudere leeftijd - pathologie
- chronische inflammatie luchtwegen
- allergisch vs niet-allergisch
- bronchoconstrictie - EIBC exercise induced bronchoconstrictie
- water-verlies hypothese
- thermische hypothese = cooling van de LW bij sporten
19
Q
belang van beweging bij astma
A
- hogere morbiditeit & mortaliteit
- verlaagde fysieke activiteit
- ongezonde eetgewoontes & overgewicht
- exposure van luchtvervuiling
- sociaal economische status & psychologische problemen - fysieke inactiviteit
- verminderde astma controle
- meer exacerbaties
- slechtere longfunctie & inspanningscapaciteit
20
Q
therapie van astma
A
- asthma action plan = wat doen bij aanval & sport
- warming up
- short-acting bronchodilatoren
- controleren triggers vb: koude-droge lucht - inspanning
- lage intensiteit
- ventilatie recovery vb: HIIT
- niet uitlokkend = koude lucht vermijden - inspanning bij EIBC
- high intensity
- variabele intensity warm-up - evidentie
- betere inspanningscapaciteit
- betere longfunctie
- minder bronchiale reactiviteit
- minder hospitalitsaties & medicatie
- betere QOL
21
Q
beweging bij astma
A
- aeroob
- 60min voor begin = medicatie
- bij deconditionering = lage intensiteit & korte duur
- anaeroob = intermittent, HIIT & herstel toelaten - weerstand
- onderdeel bij gedeconditioneerde kidneren
- 2-3x per week
- niet opeenvolgende dagen - fleibiliteit en mobiliteit
- onwaarschijnlijk uitlokkend
- geen benefits bewezen
22
Q
juveniele idiopatische artritis
A
- algemeen
- 1/1000 kinderen
- auto-immuun - aandoening
- gewrichtsspecifieke inflammatie
- verschoord immuunprofiel = meer inflammatie
- schade van gewrichten & beenderen - gevolgen
- pijn & bewegingsangst
- minder FA & FF
- minder inspanningsvermogen
- vicieuze crikel = gewrichtspijn -> deconditionering - > atrofie -> spierzwakte
23
Q
beweging bij JIA
A
- inspanningscapaciteit
- verminderd = meer bij meer aangetaste gewrichten
- correlatie met inflammatoire parameters = bezinkinssnelheid & CRP - training
- goed in elke fase van ziekte
- effecten na 8-12w
- zowel aeroob & beperkt weerstand
- na opstoot = progressief & gradueel - keuze
- geen contact sporten bij spinale artritis
- gewichtheffen = vorzichtig & heel progressief - niet trainen
- koorts
- pijn
- actieve inflammatie
24
Q
praktische adviezen bij JIA
A
- aeroob
- lange opwarming & cooldown voor blessure preventie
- 45-60min
- matig intensief
- low impact
- gewichtdragend mag
- anaeroob te vermijden - weerstand
- opletten met opstoten
- laag tot matig intensief = 60%
- zwaardere gewichten = onder supervisie - flexibiliteit & mobiliteittraining
- Yoga
- Tai Chi = voorkomen van gewrichtsstijfheid
25
aangeboren hartafwijkingen
1. prevalentie
- 8/1000 pasgebornen
- vaak kleinere = VSD
- 90% van ernstige overleven
- complexe chirurgie
1. therapie
- hartcatherisatie
- chirurgie = mediane sternotomie of laterale thoracotomie
- hybdride
26
soorten hartafwijkingen
1. afwijkingen
- divers spectrum
- kleppen afwijkend
- doorgangen vernauwd
- vaak chronotrope incompetentie = lagere HF
1. ernstige aandoeningen
- hypoplastische RV
- eenkamerhart
27
hypoplastische rechter hartkamer
1. algemeen
- RV niet ontwikkeld
- ergste aangeboren afwijking
1. therapie
- Fontan circulatie = alternatieve bloedcirculatie maken
- zonder passage bij hart gaat bloed naar longen
- drukken longen moeten laag genoeg blijven
- sterk gedaald inspanningsvermogen
28
tetralogie van Fallot
1. tetralogie van Fallot
- cyanotische hartafwijking = blauw tijdens eerste maanden
- opereren op 5 maand
1. restletsels
- lekkage pulmonaal klep
- dilatatie van RV
- onvoldoende bloed naar longen = inspanningscapaciteit gedaald
29
post-operatief
1. gevolgen
- litteken
- beademing
- medicatie
1. therapie
- positioneren
- respiratoire mobilisatie
- vroegtijdige passieve mobilisatie kind
- actief al na dag 2 zelf met drains = fietsen, kruipen, ...
30
capaciteiten van aangeboren hartafwijkingen
1. inspanningsvermogen
- bij alle afwijkingen gedaald inspanningsvermogen
- ook bij lichte
- elke parameter bij inspanninstest is gedaald
1. motorische vaardigheden
- gedaalde MABC-score
- gedaalde dextiriteit
- gedaalde coordinatie & balvaardigheden
31
mechanisme van verlaagd inspanningsvermogen bij kind
1. gedaald slagvolume
- systolisch = contractie
- diastolisch = relaxatie
1. andere hartafwijkignen
- chronotope incompetentie = autonome dysfunctie
- ritmestoornissen
- residuele letsels = klepstenose, VSD, ...
1. andere
- medicatie
- deconditionering door overprotectie
- verminderde spierkracht
32
belang van fysieke activiteit bij aangeboren hartafwijkingen
1. prognose
- verdere daling van inspanningscapaciteit bij ouder worden
- belang van vroegtijdige interventie
1. behandelbare aspecten
- stimuleren ouders voor beweging = overprotectie tegengaan
- fysieke activiteit = zelfde algemene richtlijnen
- zoveel mogelijk integratie in normale sport
33
specifieke indicaties bij aangeboren hartaandoeningen
1. uitzonderingen
- bepaalde aandoeningen gevoelig voor verschillende types sport
- statische contractie
- dynamische contractie = hogere HF
- combinatie van beide is moeilijkste
1. statische contracties
- hogere drukken
- verdikking van hart
- verdere daling van hartfunctie
- doorgedreven fitness post-operatief niet doen
--> "wat gebeurd met je spieren gebeurd met je hart"
1. specifieke indicaties
- pacemaker = contactsporten
- aortha klep vervanging = hoge intensiteit sporten
- ritmestoornsissen = exercise induced arrhythmia
34
revalidatie programma bij aangeboren hartafwijkingen
1. indicaties
- deconditionering
- minder FA
- kinderen oppikken voor te diep in negatieve spiraal
1. uitvoering
- breed spectrum van sportdisciplines
- sport in groep & in gelijkwaardige groepen
- motiveer zoveel mogelijk
- monitoring van HF & symptomen
- thermoneturale omgevingen = neutrale hitte
1. effecten
- goede effecten korte & lange termijn
- verhoogd inspanningvermogen
- hogere zuurstof opname
- betere cardiale vulling & output/slagvolume
- meer spiersterkte & massa
35
stappen van revalidatie programma
1. anamnese & klinisch onderzoek
1. 5 baseline parameters
- hartfunctie
- longdruk
- aorthavernauwing
- arithmie
- zuurstofsaturatie in rust & inspanning
1. type exercise
1. CPET
- risicobepaling & intensiteit bepalen
- prognostisch
1. sporten aan relatieve intensiteit
1. follow-up
36
kinderoncologische aandoeningen
1. heterogene groep
- leukemie
- hersentumoren
- solide tumoren = over heel lichaam
--> buik/spier
1. algemeen
- voorkomen gebonden aan leeftijd
- grote verbetering van therapie
- geen acuut probleem maar chronische ziekte zelf na therapie
- door neveneffecten
1. prognose
- lichaamssamenstelling
- cardiorespiratoire fitness
- socio-economische status
- slaap & vermoeidheid
- executieve functie
- complicaties van behandeling = hartfalen door chemo
- QOL
37
testing & therapie kinderoncologische aandoeningen
1. testing
- lichaamssamensteling
- fysieke fitheid & activiteit
- psychosociale paramtere
- vermoeidheid
- participatie
- QOL
1. interventies
- nutritioneel
- fysieke fitheid & activiteit
- psychosociale programmas
- kanker kampen & familie georiënteerd
38
bevindingen bij oncologische kinderen
1. functie
- daling spiermassa & kracht
- spierstijfheid
- verminderde inspanninscapaciteit
- verminderd BW
- secundaire scoliose
1. activiteiten
- 2/3 haalt richtlijnen niet
- ADL & schrijfproberne
- manken
1. participatie
- school
- sporten
- familie
39
revalidatie programma voor oncologische kinderen
1. inhoud
- meestal voor aerobe activiteit in combinatie met 2 of meer andere
- weerstand
- evenwicht
- coordinatie
- motore vaardigheden
- sport participatie
1. SLP stoplight program
- interventie voor verhogen van fysieke activiteit
- rood = zware beperkingen = 1x per week
- geel = weinig beperkingen = 1-2x per maand
- groen = geen beperkingen/interventie
1. effecten
- verbeterd lichaamssamenstelling
- stijging van fysieke activiteit & fitheid
- stijging motorische vaardigheden
- stijging kracht & flexibiliteit
- stijging QOL
40
modaliteiten van revaldiatie programma onco
1. aeroob
- 2-4x per week progressie naar 3-5
- 40% verhogen naar 70%
- 30-45min = eventueel lager
- interval training mag
1. opletten
- cardiomyopathie = anthracyclines
- neuropathie
- anaeroob = geen evidentie
1. weerstand
- 1-3x per week
- hoge repetities
- lage belasting
1. flexibiliteit & mobiliteit
- yoga & andere
- neuromusculaire coordinatie verbeteren
41
uitvoeren van revalidatie programma
1. algemeen
- geïndividualiseerd programma
- streven naar algeme richtlijnen
- korter & frequenter = minder complicaties
- rekeninghouden met vermoeidheid
1. contra-indicaties
- immunosuperessie = infectierisico = niet in groep
- lage bloedplaatjes < 10.000
42
KaBoost in UZgent
1. multidisciplinair team
- revalidatie-arts
- oncoloog
- psycholoog
- endocrinoloog
1. topics
- slaap
- beweging
- sociale & motorische vaardigheden
- voeding
- emotionele aspecten
- lotgenoten
43
post-transplantatie
1. meest frequente
- heel weinig frequent
- nier
- lever
- hart
1. training = zelfde als onco!
44
inspanningsvermogen post-transplantatie
1. daling
- ziekte & voorgeschiedenis
- dialyse, medicatie & operatie
- immobilisatie vooraf
- deconditionering achteraf
1. bevindingen
- daling lever < nier < hart = ergste
- VO2max gedaald
- QOL gedaald
1. gevoeligheid voor metabool syndroom
- leefstijl
- immunosupressie & inflammatie
- dieet & zoutretentie
- schermtijd
- inadequate slaap
45
belang van sportparticipatie bij chronische kinderen
1. fysieke effecten
- minder sedentariteit
- meer PA
- verhoogde inspannignscapaciteit
1. cognitieve effecten
- gevoel van meer fysieke competentie
- verhoogde self-efficacy
46
determinanten voor sportparticipatie
1. gedrag
- algemene fysieke activiteit
- georganiseerde sport
- actief spelen
- actief transport
- sedentair gedrag
- slaap
1. omgeving
- familie & vrienden
- school
- community & omgeving
1. strategien
- overheid
- niet-overheid
47
barrieres voor sportparticipatie
1. sociaal
- groepsdruk
- isolement
1. aandoening
- letsels
- neveneffecten medicatie
- littekens
1. kind
- motore vaardigheden
- concentratie
- competitite gerichtheid
- emotionele problemen
1. omgeving
- ziekenhuisbezoeken
- kost
- tijd
- overbescherming
Exercise is medicine
flashcards
Decks in class (18)
# Cards
-
Begrippen & meetmethoden42
-
Mortaliteit & bewegingsparadox19
-
Training & beweging op verwijzing48
-
Voeding40
-
Beweging als medicijn34
-
Kanker52
-
Metabole aandoeningen45
-
Respiratoire aandoeningen29
-
Cardiovasculaire aandoeningen31
-
Effect op hersenen & geestelijke aandoeningen48
-
Pediatrie47
-
Geriatrie45
-
Urogyneacologisch & reproductief stelsel47
-
Gedragsverandering21
-
Behoefte ondersteunend handelen28
