WC05

Question 1

Welke hoofdrol speelt de lever in het metabolisme bij herkauwers?

Answer 1

De lever is essentieel voor gluconeogenese; herkauwers zijn grotendeels afhankelijk van levergluconeogenese voor hun glucosevoorziening.

Question 2

Waarom kunnen primaire leverziekten lijken op aandoeningen van andere organen?

Answer 2

Omdat leverdisfunctie andere orgaansystemen beïnvloedt waardoor secundaire symptomen ontstaan. (bijv. hepato-encefalopathie).

Question 3

Wat is niet-specifieke reactieve hepatitis?

Answer 3

Een leverontsteking die ontstaat als reactie op (endo)toxinen, vaak aangevoerd via het poortaderbloed bij ontstekingen in het splanchnicusgebied.

Question 4

Waarom kunnen bloedwaarden bij reactieve hepatitis lijken op die van primaire leverziekten?

Answer 4

Omdat leverenzymen en andere leverparameters vergelijkbaar kunnen afwijken.

Question 5

Noem een voorbeeld waarbij PU/PD zowel bij primaire als secundaire leverbetrokkenheid voorkomt.

Answer 5

Bij honden met primaire leverziekte maar ook bij Cushing en maligne lymfoom met secundaire leverbetrokkenheid.

Question 6

Waarom is interpretatie van bloeduitslagen bij leverziekten complex?

Answer 6

Omdat afwijkingen primair uit de lever kunnen komen of secundair door andere orgaansystemen.

Question 7

Noem vijf veelvoorkomende aspecifieke klinische verschijnselen bij leverziekten.

Answer 7

Apathie lusteloosheid verminderde eetlust vermageren diarree.

Question 8

Bij welke diersoorten komt braken voor bij leverziekten?

Answer 8

Bij monogastrische dieren behalve het paard en vogels.

Question 9

Welke verschijnselen wijzen op portale hypertensie?

Answer 9

Ascites splenomegalie collateraalvorming en hepato-encefalopathie.

Question 10

Welk klinisch verschijnsel is relatief specifiek voor leverziekten?

Answer 10

Icterus.

Question 11

Wat zijn acholische feces en wanneer treden ze op?

Answer 11

Ontlasting zonder galkleurstof bij totale afsluiting van de galgang naar het duodenum.

Question 12

Welke specifieke leververschijnselen ziet men bij vogels?

Answer 12

Geelgroene uraten, ascites, gezwollen buik, stollingsstoornissen, afwijkende snavel en nagels.

Question 13

Waar is icterus het eerst zichtbaar bij lichamelijk onderzoek?

Answer 13

Aan de sclerae.

Question 14

Waardoor kan geel plasma bij het paard ontstaan zonder leverziekte?

Answer 14

Door caroteen.

Question 15

Wat betekent icterus zonder zeer bleke slijmvliezen meestal?

Answer 15

Een primaire aandoening van de lever of galwegen.

Question 16

Wanneer kan secundaire leverbeschadiging ontstaan bij hemolyse?

Answer 16

Door hypoxie met intrahepatische cholestase en verhoogd bilirubine-aanbod.

Question 17

Bij welke aandoeningen is hepatomegalie typisch?

Answer 17

• Veneuze stuwing
• leververvetting
• ziekte van Cushing
• neoplasieën.

Question 18

Wanneer kan de lever verkleind zijn?

Answer 18

Bij chronische hepatitis en levercirrose.

Question 19

Wat is het verschil tussen stuwingslever en portale hypertensie?

Answer 19

Bij stuwingslever is veneuze afvoer belemmerd; bij portale hypertensie ligt de oorzaak in lever of portaal vaatbed en is de lever vaak klein.

Question 20

Waarom is een te kleine lever moeilijk vast te stellen bij lichamelijk onderzoek?

Answer 20

Omdat dit afhankelijk is van diersoort en vaak niet palpabel of percussieerbaar is.

Question 21

Welke organen zijn gestuwd bij portale hypertensie?

Answer 21

De milt en het maag-darmkanaal.

Question 22

Wat geven plasma-enzymen aan bij leverdiagnostiek?

Answer 22

Ze geven aan dat er celschade is maar zeggen niets over leverfunctie.

Question 23

Waarom is de halfwaardetijd van enzymen belangrijk?

Answer 23

Enzymen met lange halfwaardetijd blijven langdurig verhoogd zichtbaar bij geringe schade

Question 24

Waarom zijn sommige enzymen gevoeliger voor leverschade?

Answer 24

Door hoge concentratie en lokalisatie buiten celorganellen.

Question 25

Waar komt alkalische fosfatase (AF) vooral vandaan in plasma?

Answer 25

Uit lever- en galgangepitheel en uit bot.

Question 26

Waarop wijst een verhoogde AF-waarde vooral?

Answer 26

Op cholestase of galwegproblemen.

Question 27

Waarom is AF minder bruikbaar bij kat en vogels?

Answer 27

Door korte halfwaardetijd en lage concentratie in de lever.

Question 28

Wat is bijzonder aan AF bij de hond?

Answer 28

Corticosteroïden induceren een hittestabiel AF-iso-enzym.

Question 29

Waarom is γGT sterk leverspecifiek?

Answer 29

Het is gelokaliseerd in galgangepitheel en komt vrijwel alleen bij hepatobiliaire schade in plasma.

Question 30

Bij welke diersoort is γGT het meest specifiek?

Answer 30

Bij het paard.

Question 31

Waarom is AST niet leverspecifiek?

Answer 31

Omdat het in hoge concentraties in spierweefsel voorkomt.

Question 32

Wanneer komt AST vrij in het bloed?

Answer 32

Bij celnecrose doordat het voornamelijk intramitochondriaal ligt.

Question 33

Hoe onderscheid je lever- van spierschade bij verhoogde AST?

Answer 33

Door gelijktijdige bepaling van CK.

Question 34

Waarom is ALT ongeschikt bij rund en paard?

Answer 34

Door zeer lage sensitiviteit voor leverbeschadiging.

Question 35

Wat is de diagnostische positie van GLDH?

Answer 35

Een middenpositie tussen ALT en AST qua sensitiviteit en specificiteit.

Question 36

Wanneer stijgt LDH vooral?

Answer 36

Bij uitgebreid celverval (lever, spieren, tumoren).

Question 37

Waarom zijn galzuren functionele parameters?

Answer 37

Ze weerspiegelen leverfunctie en portale circulatie, niet alleen celschade.

Question 38

Wat zijn de twee hoofdoorzaken van verhoogde galzuren?

Answer 38

Cholestase en portosystemische collaterale circulatie.

Question 39

Waarom zijn galzuren vaak verhoogd bij chronische leverziekten?

Answer 39

Door slechte leverfunctie ondanks normale enzymwaarden.

Question 40

Wat is het verschil tussen acute hepatitis en cirrose qua enzymen en galzuren?

Answer 40

Acute hepatitis: hoge enzymen normale galzuren; cirrose: normale enzymen hoge galzuren.

Question 41

Waarom hoeft galzuurmeting niet postprandiaal te gebeuren?

Answer 41

Vastende galzuren zijn diagnostisch betrouwbaar.

Question 42

Wanneer is ammoniak verhoogd?

Answer 42

Bij portosystemische shunts of fulminante hepatitis.

Question 43

Waarom is ammoniak een specifieke en gevoelige parameter?

Answer 43

Omdat de lever normaal ammoniak zeer efficiënt omzet.

Question 44

Waarom kunnen vastende katten hyperammoniëmie hebben zonder shunt?

Answer 44

Door argininegebrek bij vasten, vooral bij leververvetting.

Question 45

Wat veroorzaakt hypoalbuminemie bij leverziekten?

Answer 45

Verminderde synthese door chronische leverdisfunctie.

Question 46

Waarom ontstaat zelden oedeem door hypoalbuminemie?

Answer 46

Door de grote reservecapaciteit van de lever.

Question 47

Wat is de meest voorkomende oorzaak van stollingsstoornissen bij leverziekten?

Answer 47

Verbruikscoagulopathie door diffuse intravasale stolling.

Question 48

Welke parameter is het belangrijkst bij stollingsonderzoek?

Answer 48

Fibrinogeen.

Question 49

Wat is de belangrijkste rol van bloedonderzoek bij leverziekten?

Answer 49

Vaststellen of er wel of geen leverziekte aanwezig is.

Question 50

Waarom kan bloedonderzoek geen specifieke leverziekte diagnosticeren? En wanneer is bloedonderzoek wél diagnostisch doorslaggevend?

Answer 50

Door grote overlap tussen laboratoriumprofielen. Bij ziekten met specifieke bloedtesten zoals leptospirose.

Question 51

Waarom is histologisch onderzoek cruciaal?

Answer 51

Omdat histologische afwijkingen meestal specifiek zijn voor lever- en galwegaandoeningen.