Week 10

Question 1

Lysosomale stapelingsziekte klachten + onderzoek + voorbeelden

Answer 1

Klachten
Dysmorfie
Verandering van uiterlijk
Overbeharing
Macrocefalie
Groei/skeletafwijking
Organomegalie
Neurologische klachten
(navelbreuk, dikke tong, snurken)
Cherry red spot retina

Screenend onderzoek: urine en plasma onderzoek

Bijv. MPS I, Gaucher, Pompe.

Question 2

Peroxisomale ziekte klachten + voorbeelden

Answer 2

Stapeling ZLKVZ -> Progressieve spierslapte, epilepsie, niercysten, skeletafwijkingen, retinitis pigmentosa, atrofie oogzenuw, hepatomegalie, doofheid, hersenaanlegstoornissen. Groot fontanel.

Bijv. Syndroom van Zellweger

Question 3

Vetzuuroxidatiestoornis klachten + voorbeelden

Answer 3

Acute ontregeling bij niet eten: suf, epilepsie.

Bijv. MCADD: geen ketonlichamen in urine bij hypoglycaemie. In hielprikscreening. Medidium chain Acyl-CoA dehydrogenase deficiëntie

Question 4

Ziekte van intermediair aminozuur metabolisme klachten + voorbeelden + behandeling

Answer 4

Door tyrosine tekort: Verstandelijke beperking, blond haar en lichte huid, microcefalie, epilepsie, achteruitgang, spasticiteit.
Ongewone geur.

Bijv. MSUD, PKU. Hielprik screening. Behandeling: phenylalanine arm dieet en tyrosine (product) suppletie. Mutatie in phenylalanine hydroxylase (PAH gen).

Glutaar Acidurie type 1: Postnatale macrocefalie, nek hypotonie <1 jaar, aanvallen van bewegingsstoornis (dystonie) bij koorts, MRI: necrose van basale ganglia, degeneratie witte stof. In hielprikscreening. Behandeling: carnitine, glucose, lage eiwit/lysine -> preventie van aanval.

Question 5

Functies celorganellen:
Endoplasmatisch reticulum
Peroxisoom
Lysosoom
Plasma membraan
Golgi apparaat
Mitochondrie

Answer 5

Endoplasmatisch reticulum
Biosynthese van secretie-eiwitten (Ig, insuline, hormonen).

Peroxisoom
Afbraak en synthese van zeer lange keten vetzuren (ZLKVZ), plasmalogenen, galzuren, H2O2.

Lysosoom
Afbraak van complexe suikers, glycolipiden, sterolen, glycoproteïnen.

Plasma membraan
Transport en signaaltrasductie (ionen, suikers, AZ, VZ).

Golgi apparaat
Glycosylering en post-translationele modificatie van eiwitten.

Mitochondrie
Energiehuishouding (ATP synthese, vetzuren, 2 radicalen).

Question 6

X-gebonden metabole ziekten kenmerken
Overerving
Kenmerken
Voorbeeld

Answer 6

Overerving
mtDNA erft alleen over via moeder (!) cave heteroplasmie met threshold.
Organen met hoge energievraag meer aangedaan: spieren en hersenen.
Soms symptomen bij draagsters.

Kenmerken
Uiterlijke dysmorfieën
Micro/macrocefalie
Groeistoornis/skeletafwijkingen
Organomegalie
Verandering uiterlijke kenmerken
Neurologische klachten (achterstand ontwikkelingsmijlpalen, hypo/hypertonie, ataxie, dystonie, bewegingsstoornissen, epilepsie)

Bijv. Menkes ‘kinky hair’ ziekte. X gebonden recessief, verstoord koper metabolisme.

Question 7

Ureumcyclusdefecten, acute ontregeling symptomen + onderzoek

Answer 7

Verhoogd ammoniak en glutamine -> hersenoedeem.

Hoofdpijn, misselijk, psychiatrisch beeld, coma, overlijden, neurologische schade.

Onderzoek: ammoniak meten!

Question 8

Lokalisaties en oorzaken hydrops foetalis

Answer 8

Lokalisaties (min. 2):
1. Pericard
2. Pleura
3. Huid
4. Abdomen

Oorzaken:
- Immuun: bloedgroep antagonisme (Rhesus)
Parvo B19
CMV
syphilis
toxoplasma
- Hemolytische anemie: thalassemieën/sikkelcelanemie
- Erfelijke stofwisselingsziekte: lyssomale stapelingsziekte, peroxismale ziekten.
- Hartziekten
Cardiovasculaire malformaties
Hartritmestoornis
Hartfalen
- Chromosoomafwijkingen
Turner syndroom (45,X)
Trisomie 21
Trisomie 18

Hernia diafragmatica
Idiopathisch

Question 9

Maternale PKU gevolgen + beleid

Answer 9

Maternale ontregeling kan leiden tot aangeboren afwijkingen bij de foetus:
- Ontwikkelingsachterstand
- Breinaanleg stoornissen (microcefalie)
- Hartdefecten

Beleid: moeder 8 weken preconceptie lage Phe waarden. Strenge controle via internist en begeleiding diëtist.

Question 10

Diagnose erfelijke stofwisselingsziekten

Answer 10

Anamnese en LO
Metaboliet onderzoek (urine, plasma, liquor)
Transport/enzymactiviteit bepaling/DNA-test
Therapie/erfelijkheidsadvies/prenataal onderzoek

Question 11

Mechanismen autosomaal dominante overerving

Answer 11

• Gain of function/dominant negatief
  Afwijkende eiwit verstoort werking van normale eiwit.
  Afwijkende eiwit is overactief (GoF).
• Loss of function/haploïnsufficiëntie
  Eén allel produceert niet genoeg eiwit voor normale functie.
• Two-hit hypothese (Knudson)
  Eén allel is gemuteerd, het andere krijgt een spontane mutatie.
• Imprinting
  Eén allel staat standaard uit, het andere allel is gemuteerd geërfd.

Question 12

Als array & tWES normaal zijn, maar toch sterke verdenking is op erfelijke afwijking…

Answer 12

• Mozaiek > 2e weefsel!
• Mitochondrieel
• Methyleringsafwijking
• Repeat-expansies (fraX etc)
• WGS (“junk” DNA – regulatoir, mRNA)
• Nog niet ontdekt syndroom!

Question 13

DD obesitas

Answer 13

1. Oorzaak: Ongezond eet- en leefpatroon
   Sociale (economische) factoren
   Psychische factoren
   Medicamenteus
   Endocrien
   Hypothalame schade
   Genetisch

Question 14

Behandeling obesitas

Answer 14

1. Gecombineerde leefstijlinterventie (GLI)
2. Medicamenteus
3. Bariatrische chirurgie

Question 15

Welke tumoren kunnen in de buikholte voorkomen?

Answer 15

Wilms tumor
Neuroblastoom
Rhabdomyosarcoom

Question 16

Non-Hodgkin lymfomen bij kinderen
- Symptomen
- Diagnostiek
- Behandeling/complicaties

Answer 16

• Symptomen
  Afhankelijk van locatie. Bolle buik, benauwdheid, klieren, obstructie, snelgroeiend.
• Diagnostiek
  VBB, chemie, beenmerg/lumbaalpunctie, pathoologie, beeldvorming.
• Behandeling/complicaties
  Afhankelijk van type:
  B-NHL 4-9 mnd, T-NHL 2 jaar.
  Nauwelijks SCT. Tumorlysis, infecties, alopecia, bloedingen, cardiotoxicitiet, mucositis.

Question 17

Hodgkin lymfomen bij kinderen
- Symptomen
- Diagnostiek
- Behandeling/complicaties

Answer 17

• Symptomen
  Lymfeklierzwelling, nachtzweten, afvallen, jeuk, koorts. Langzamer groeiend. >10 jaar.
• Diagnostiek
  Lab, beeldvorming, pathologie.
• Behandeling/complicaties
  Euronet PHL. Infertiliteit, secundaire maligniteiten, cardiotoxiciteit, vermoeidheid.

Question 18

Tumor uitgaande van linker nier, waarschijnlijkijheidsdiagnose en beleid

Answer 18

Wanneer een maligne tumor op kinderleeftijd in de buik ontstaat, is het meestal een Wilms tumor (= nefroblastoom).

Beleid
urine onderzoek
chemotherapie
nierextirpatie

Question 19

Op welke tumoren hebben kinderen met neurofibromatose type I een verhoogd risico?

Answer 19

1. juveniele leukemie
2. maligne perifere zenuwschede tumoren
3. optische gliomen
4. feochromocytomen

Question 20

Retinoblastoom LO, AO, behandeling

Answer 20

LO: Witte pupilreflex (leukocoria), satelietuitzaaiingen, strabisme, ontsteking, hyphema, onregelmatigheid van de pupil, glaucoom (pijn).

AO:
- Histologie: Rozetten
- echo/CT
- opthalmoscopie
- botscan
- liquooronderzoek
- beenmergonderzoek (op indicatie)
Tumorsupressorgen RB1 verloren. 13q14 verlies. Autosomaal dominant (0-2 jaar). Sporadisch (2-4 jaar).

Behandeling: chemo, evt. enucleatie

Question 21

Neuroblastoom klachten, lokalisatie, LO, AO, behandeling

Answer 21

Koorts, malaise, afvallen en flushen (rood aanlopen zonder aanleiding). Horner’s syndroom.

LO: apathische peuter (2-5 jaar), opgezette buik, bloeddrukverhoging. Palpabele tumor in de buik (bijnier).
Locatie meestal retroperitoneum (bijnier, sympathische ganglia).

AO:
- 24-uurs urine met verhoogd gehalte aan homovanillylzuur (HVA).
- CT: nier naar onderen verplaatst.
- MIBG-scan: tumor en metastasen
- Biopt: rozetten, synaptofysine kleuring
- Beenmergpunctie
- Cytogenetisch: Amplificatie oncogen N-myc. ‘small round blue cell tumoren’

Behandeling: chemotherapie -> operatie.

Question 22

Rhabdomyosarcoom klachten, lokalisatie, LO, AO, behandeling

Answer 22

Zwelling (evt. pijn), hematurie, metastasen die pijn geven of respiratoire insuf.
Bijv. niet lekker, moe, weinig eetlust, spugen, koorts, hoesten.

Locatie hoofd-hals, urogenitaal, extremiteit, romp.

LO: zwelling, apathisch, dystrofie, bleek. Sarcoma botryoides.

AO:
- Röntgenfotos/CT/echo/CUG
- Biopt: Immunohistochemisch onderzoek: antistoffen tegen spierweefsel.
- Mesenchymale proliferaties
LOH chromosoom 11p15 (Beckwith-Wiedeman/Silver-Russel).

Behandeling: chemo -> resectie (-> bestraling).

Question 23

Hemangioom
- Kenmerken
- Ontstaan
- Behandeling

Answer 23

Benigne vaattumor
Ontstaat/groeit na geboorte. 50% heeft een precursor lesie bij geboorte.
Fasen: Groei (disproportioneel)-plateau-regressie
m:v = 1:3, prematuren, tweelingen
Vlakke hemangiomen kunnen met een syndroom geassocieerd zijn.

Behandeling: wait and see
op indicatie (afh. van complicaties/locatie) -> bètablokker oraal (atenolol).

Complicaties: ulceratie, bloeding, pijn, functionele problemen (ogen, oren, luchtweg), cosmetisch, (hart)
ogen behandelen met timolol oogdruppels.

Multipele laesies (>10) -> echo abdomen.

Question 24

Vaatmalformaties kenmerken
- Ontstaan

Answer 24

Aanwezig bij geboorte.
Proportionele groei.
Geen spontane regressie.
m:v = 1:1

Question 25

PHACES syndroom afkorting

Answer 25

P = posterior fossa abnormaliteiten H = hemangiomen A = arteriële abnormaliteiten C = cardiale abnormaliteiten E = eyes abnormaliteiten S = sternale cleft/borstbeenafwijkingen

Question 26

RICH NICH PICH

Answer 26

Congenitale hemangiomen = WEL bij geboorte aanwezig: Rapidly involuting (RICH) Non-involuting (NICH) Partially involuting (PICH)

Question 27

Tufted angioom

Answer 27

Benigne vaattumor Grote afwjiking met livide (paarse) kleur, langzame regressie, soms coagulatieproblemen (trombocytopenie, hypofibrinogemie, D-dimeer verhoogd).

Question 28

Kaposiform hemangio-endothelioom

Answer 28

Lokaal agressief/borderline vaattumor Bij geboorte aanwezig, groeit en gaat in regressie. Coagulatieproblemen en Hb dalingen, dagelijks transfusies nodig. Cardiale problemen kunnen ontwikkelen. Behandeling: vincristine (chemo) + seronmus (onderhoud)

Question 29

Primitieve neuroectodermale tumor (PNET)

Answer 29

Maligne vaattumor. Metastasen mogelijk. Wijnrode, glanzende bult, reticulair vaatpatroon.

Question 30

Naevus flammeus - Behandeling - Risico's

Answer 30

Capillaire malformatie. Wijnvlek. Behandeling: lasertherapie. Jongere leeftijd -> succesvollere behandeling. 5-8 behandelingen om de 2-4-8 weken. Hoe kleiner de laesie, hoe beter resultaat. Narcose bij kleine kinderen. Risico's: depigmentatie en littekenvorming.

Question 31

Cutis Marmorata Teleangiectatica Congenita (CMTC)

Answer 31

Capililaire malformatie. Reticulair patroon, soms necrose/atrofie.

Question 32

Lymfatische malformaties - Onderzoek - Kenmerken - Behandeling

Answer 32

Onderzoek: echo en MRI. Kenmerken: zwellingen, die kunnen toenemen bij infectie, heel pijnlijk en ontsteken. Soms blaasjes. Behandeling (niet curatief): medicatie (vroeger chirurgisch) Macrocysteus: picibanil Microcysteus: bleomycine Kinderen onder narcose, radiologische evaluatie.

Question 33

Veneuze malformaties - Kenmerken - Klachten - Therapie

Answer 33

Kenmerken: M.n. zwarte kleur, onderliggende vaten erdoorheen zien. Klachten: - klachten bij afhangen - bij sporten - toename (zwelling) als het warm is - fleboliet kan ontstaan, geen thrill Therapie: vaten inspuiten bleomycine door interventie radioloog, plastisch chirurg voor weghalen overtollige huid. Anders: met spalken oprekken/verwijderen.

Question 34

Arterioveneuze malformaties - Kenmerken - Behandeling - Voorbeeld: Klippel-Trenaunay syndroom (KTS)

Answer 34

Geluid (van stromen bloed), functieverlies ledemaat, nidus (knoop aan vaten). Behandeling (combi-operatie): radioloog spuit in om te markeren en zodat het niet bloed en chirurg verwijdert het. Voorbeeld: Klippel-Trenaunay syndroom (KTS) Grote aanlegproblemen in been: - Abnormale groei/spieratrofie - Capillaire malformatie - Lymfatische malformatie - Veneuze malformatie (varicositas en veneuze blebs)

Question 35

Sturge-Weber syndroom kenmerken

Answer 35

Capillaire malformaties (scherp begrensd in gezicht). Overgroei van bot en zachte weefsels ipsilateraal als wijnvlek. 1. Glaucoom 2. Aangeboren wijnvlek/naevus flammeus 3. Epilepsie op jonge leeftijd

Question 36

Proteus syndroom

Answer 36

CM, VM en/of LM met asymmetrische somatische overgroei, meestal met voetbetrokkenheid. Behandeling: operatieve debulking/amputatie.

Question 37

Hernia inguinalis/hydrocele + behandeling

Answer 37

Hernia inguinalis: verbinding buikholte en lieskanaal als proc. vaginalis niet goed sluit en de hernia darm bevat Als een deel sluit: hydrocele (vochtophoping rond de teelbal) Risico: beklemming Behandeling: operatie (soms eerst beklemming manueel reponeren) Hydrocele funiculi/testes behoeft geen operatie. Alleen hydrocele communicans wel.

Question 38

Behandeling niet-scrotale testis

Answer 38

Als de bal niet palpabel is -> echo! Tot 6 maanden niks doen. Hierna behandeling met orchidopexie.

Question 39

Klinische kenmerken: Duodenum/dunne darm atresie Malrotatie Meconiumileus Hirschprung Anorectale malformatie

Answer 39

Gallig braken bij a terme pasgeborene. Duodenumatresie: 'double bubble' sign Risico malrotatie: volvulus -> ischemie en necrose darm. Meconiumileus en Hirschprung -> vertraging meconiumlozing. Hirschprung: ontbreken van ganglioncellen in distale deel darmwand. Behandeling: rectaal spoelen/tijdelijk stoma, operatief: pull-through.

Question 40

Benaming van een gelige plaque zonder beharing op de hoofdhuid, sinds geboorte aanwezig

Answer 40

Naevus sebaceus

Question 41

Benaming van een grote bruine vlek, die sinds de geboorte aanwezig is

Answer 41

Congenitale (melanocytaire) naevus

Question 42

BMI Op basis van? Normaalwaarden

Answer 42

Leeftijd, geslacht, etniciteit (vanaf 2 jaar) Kg/m2: <18.5 ondergewicht 18-25 normaal >25 overgewicht >30 obesitas >35 ernstige obesitas

Question 43

Kiembaanmutatie

Answer 43

Mutatie die ontstaan is in de geslachtscellen van een individu, niet familiair. Sibs van dit individu hebben dus geen verhoogde kans om dit ook te hebben. Kans op doorgeven aan kinderen is afhankelijk van kiemcelmozaïcisme. Normaal (geen mozaïcisme) -> 50% rijpe eicellen heeft mutatie (want 1 allel wordt doorgegeven). Met mozaïcisme is de verhouding gemuteerde cellen onduidelijk, maar dus maximaal 50%.

Question 44

Wat betekenen de volgende mutaties: c.185_186delAG p.Ser1882X c.1411_1412insT p.Cys64Tyr c.5396+1G>A

Answer 44

c = coding DNA p = protein c.185_186delAG Op nucleotide positie 185 en 186 is AG weg -> frameshift (deletie) p.Ser1882X Op positie 1882 is amnozuur Ser vervangen door een stopcodon -> nonsense c.1411_1412insT Tussen 1411 en 1412 is een T ingevoegd -> frameshift (insertie) p.Cys64Tyr Op positie 64 van een eiwit is Cys vervangen door Tyr -> missense c.5396+1G>A +1 = eerste nucleotide van het daaropvolgende intron. G is vervangen door A -> splice-site mutatie

Question 45

Aftakkingen van aorta, van belang bij coarctatio aortae

Answer 45

Truncus brachiocephalicus: rechterkant hoofd, nek en rechterarm A. carotis: hoofd en de nek A. subclavia: linkerarm en schouders

Question 46

Auscultatie ASD type II

Answer 46

1. Systolisch ejectiegeruis 2. Best hoorbaar 2e icr links 3. Gefixeerd gespleten 2e toon

Question 47

Retrograde testis

Answer 47

Fysiologische reactie op kou, waarbij de bal naar binnen gaat door overactieve m. cremaster. Geen behandeling, in puberteit vaak vanzelf opgelost omdat de bal zwaarder wordt.