Hoe wordt de betrouwbaarheid bij anticonceptie middelen uitgedrukt?
Pearl-index
→ Aantal zwangerschappen per 100 gebruiksjaren.
Welke vormen van hormonale anticonceptie zijn er?
- De pil (combinatie pil)
- Nuva Ring
- EVRA pleister
- ‘Mini pil’ (bevat alleen progestativa)
- Implanon (alleen progestageen→ LH piek onderdrukking)
- Prikpil/Depo Provera
Wat is de hoofdwerking en nevenwerking van hormonale anticonceptie?
Hoofdwerking
- Follikelontwikkeling en ovulatie verhinderen (LH piek onderdrukken).
- Onderdrukken follikelontwikkeling (onderdrukken FSH stijging).
Nevenwerkingen
- Transformatie van endometrium.
- Veranderingen in cervicaal slijmproductie.
- Beïnvloeding tubamotoriek/-peristaltiek.
Wat is de werking van DE pil (hormonale anticonceptie)?
Combinatie progestativum en oestrogeen leidend tot hypo-gonadotrofie.
- Oestrogeen toegevoegd, mn. ter stabilisering endometrium; ethinyl-estradiol.
- Progestageen is afgeleid van nor-testosteron → intrinsiek androgen effecten.
Meest toegepast: monofasisch.
Wat zijn de voordelen van hormonale anticonceptie?
- Cyclusregulatie
- Minder bloedverlies en dysmenorroe (want slijmvlies wordt minder aangelegd).
- Minder androgeen effect (SHBG).
- Minder endometrium- en ovariumcarcinoom.
Wat zijn de nadelen van hormonale anticonceptie?
- Tromboserisico verhoogd (mn. DVT en embolie): ass. EE
- Cardio-vasculaire aandoeningen (mogelijk) verhoogd: ass. EE.
- Cerebrovasculaire accidenten verhoogd: ass. oestrogeen.
Wat zijn andere neveneffecten van hormonale anticonceptie?
- Metabolsime (↑gluc)
- Serum lipiden
- Binding globulins
- Lever adenoma
- Stolling
Wat is het risico op kanker bij hormonale anticonceptie?
Kans licht verhoogd (mamacarcinoom, lever- etc.).
Wat zijn klachten die vaak voorkomen bij gebruik van hormonale anticonceptie?
- Hoofdpijn
- Onregelmatige bloedingen
- Libido vermindering
- Stemmingswisseling
- Gewichtstoename
Wat zijn contra-indicatie voor hormonale anticonceptie?
- Trombose in VG of trombofilie (factor V Leiden mutatie dragerschap?)
- Cardiovasculaire aandoeningen
- Ischemic stroke
- Leveraandoeningen
- Mamacarcinoom, gyn. maligniteit
Wat is het doel van noodanticonceptie en welke opties zijn er?
- Doel: verhinderen van ovulatie
- Principe: hoge dosis progestageen: onderdrukt LH piek.
Opties
- Levonorgestrel (synthetisch progestageen): vnl. onderdrukking LH piek.
- Ulipristal (progesteron R modulator): onderdrukking LH piek + beïnvloeding endometrium.
- IUD (Cu- of hormoon houdend): beïnvloeding endometrium.
Wat is de psychosomatische cirkel naar Bancroft (passend bij biopsychosociaal model)?
TENTAMEN!
Legt uit wat er moet gebeuren om het lichaam seksueel te laten functioneren.
De psychologische en lichamelijke invloeden op elkaar.
Wat is het uitgangspunt van het incentive motivation model?
“Je hebt zin, omdat je seks hebt”
Voorwaarden voor zin en opwinding:
- Intact seksueel systeem
- Stimuli met een seksuele betekenis
- Geschikte omstandigheden
Wie melden meer seksuele problemen, jongens of meisjes en hoeveel %?
Meisjes ~25%
Hoe is de status mbt. seks na de partus?
- Tot 3 wkn na, kans op infecties verhoogd.
- Vermoeid
- Lactatie: prolactine verhoging (ovaria liggen stil)
→ Lage E (oestrogeen): ‘atrofie’
→ Lage A (androgenen): minder zin/opwindbaar
→ Extra vermoeidheid (aantrekkelijkheid) - Oxytocine vrijgave: melkuitstoot, contracties uterus (‘seksueel’)→ prettig, orgasme, verwarrend
- Stoppen lactatie: binnen 4 wkn alles weer als normaal.
Welke hormonen spelen een rol bij seksualiteit?
- Androgenen
- Oestrogenen
Wat is de rol van androgenen bij de seksualiteit?
- Bij mannen en vrouwen een faciliterende rol (bv. seksuele prikkel krijgt eerder een seksuele betekenis).
- Testosteron maakt brein en genitalia klaar voor seks.
Wat is de rol van oestrogenen bij de seksualiteit?
- Kwaliteit v/d huid vagina (atrofie): dagelijkse last
- Geen invloed lubricatie
- Bij voldoende stimulatie + seksuele opwinding
→ voldoende lunbricatie→ geen dyspareunie - E maakt lijf klaar voor T
Hoe zit het met de seksualiteit bij de menopauze?
- Opwinding ontwikkelt zich trager
- De resolutie voltrekt zich ook trager
Advies (TENTAMEN)
- Meer tijd, meer directe genitale stimulatie, zorgen voor opwinding + lubricatie.
- Stop met vaginale penetratie.
Wat gebeurt er met de hormonen na de menopauze (noem 3 situaties)?
- Androgenen↓
- Minder zin in seks
- Oestrogenen en SHBG↓
- Verhoging bio-available androgenen→ meer zin in seks.
- Oestrogenen verandering
- Overgangsklachten bv. flushes→ minder zin in seks.
Wat is de werking van PDE5-remmers (fosfodiësterase type 5-remmer)?
Geneesmiddel dat de werking van het enzym fosfodiësterase type 5 (PDE5) blokkeert. Dit enzym speelt een rol bij de afbraak van cyclisch guanosinemonofosfaat (cGMP), een stof die betrokken is bij de ontspanning van gladde spieren in bloedvaten. Door PDE5 te remmen, verhoogt een PDE5-remmer de niveaus van cGMP, wat leidt tot een betere bloedstroom naar bepaalde gebieden van het lichaam.
Dit kan helpen om bij mannen een erectie te krijgen/behouden.
Wat zijn de symptomen bij Chlamydia?
Symptomen bij Vrouwen
1. Vaginale afscheiding die ongebruikelijk is in hoeveelheid, geur of kleur.
2. Pijn of een branderig gevoel bij het plassen.
3. Pijn tijdens het vrijen.
4. Pijn in de onderbuik of bekkengebied.
5. Onregelmatige menstruatie of tussentijds bloedverlies.
6. Koorts, in het geval van een ernstiger infectie, zoals bekkenontsteking.
Symptomen bij Mannen
1. Afscheiding uit de penis, vaak waterig of melkachtig.
2. Pijn of een branderig gevoel bij het plassen.
3. Pijn of zwelling in de testikels (komt minder vaak voor).
4. Jeuk of irritatie rond de opening van de penis.
Beiden
1. Rectale pijn, afscheiding of bloedingen, indien de infectie in het rectum zit.
2. Keelpijn kan voorkomen, maar dit is zeldzaam en meestal asymptomatisch bij een orale infectie.
Wat is de behandeling voor Chlamydia?
AB
- Doxycycline
- Azitromycine (bij allergie of zwangerschap)
Wat zijn de symptomen bij Gonorroe?
Bij vrouwen
1. Vaginale afscheiding die geelgroen of waterig kan zijn.
2. Pijn of branderig gevoel bij het plassen.
3. Onregelmatige vaginale bloedingen, bijvoorbeeld tussen menstruaties of na seks.
4. Buikpijn of pijn in de onderbuik.
5. Pijn tijdens geslachtsgemeenschap.
Gonorroe is een seksueel overdraagbare infectie (SOI) veroorzaakt door de bacterie Neisseria gonorrhoeae. Het kan zowel mannen als vrouwen treffen en infecteert meestal vochtige slijmvliezen, zoals in de urinebuis, geslachtsorganen, anus, keel en ogen. De symptomen kunnen mild zijn of geheel afwezig, maar onbehandelde gonorroe kan ernstige complicaties veroorzaken.
Symptomen van gonorroe:
Bij vrouwen:
Vaginale afscheiding die geelgroen of waterig kan zijn.
Pijn of branderig gevoel bij het plassen.
Onregelmatige vaginale bloedingen, bijvoorbeeld tussen menstruaties of na seks.
Buikpijn of pijn in de onderbuik.
Pijn tijdens geslachtsgemeenschap.
Veel vrouwen hebben echter geen symptomen (tot 70%), wat betekent dat de infectie vaak onopgemerkt blijft.
Bij mannen:
1. Afscheiding uit de penis, vaak dik, geel of groen.
2. Pijn of brandend gevoel bij het plassen.
3. Pijn of zwelling in de testikels (minder vaak).
4. Soms pijn in de keel bij orale infectie.
