Wat zijn kenmerken bij het definiëren van de menopauze?
- De laatste menstruatie
- Mediane leeftijd 51 jr.
- Pas achteraf vast te stellen (1 jr)
- Gerelateerd aan leeftijd van overgang moeder
- Rokeb vervroegt de overgang 1-2 jaar.
Wat zijn de bekenste overgangsverschijnselen?
- Menstruatie: onregelmatig, meer en langer bloedverlies.
- Opvliegers
- Nachtelijk transpireren
- Hartkloppingen
- Moodswings
Wat is de fysiologie van opvliegers?
- Thermoregulatoire dysfunctie op het niveau van de hypothalamus.
- De thermoneutrale zone is smaller bij vrouwen met opvliegers.
Wat is het effect van oestrogeen bij opvliegers?
- Daling E geeft toename v/h cerebrale noradrenaline, waardoor de thermoregulatoire zone versmalt.
- Perifeer vasodilatatie
- Transpiratie
- Bibberen
- E herstelt de “thermoneutrale zone” waardoor de opvliegers (grotendeels) verdwijnen.
- Serotine kan de thermoneutrale zone verbreden.
Welke risico’s nemen toe na de menopauze?
- HVZ
- Osteoporose
- Borstkanker
Wat is de behandeling voor de klachten bij de menopauze?
Hormoontherapie (HST)
- Oestrogeen substitutie
- Progestageen toevoegen om endometrium te beschermen.
Hierdoor verandert het risico profiel:
- Mamacarcinoom
- Cardiovasculair
- Osteoporose
- Thrombose
Welke andere behandel manieren voor klachten bij de menopauze zijn er?
- Soja (bevat plantaardige oestrogeen)
- Venlafaxine
Wat zijn de contra-indicaties voor HST bij de menopauze?
- Borstkanker
- Baarmoederslijmvlieskanker
- Trombose en/of longembolie
- Migraine (relatief)
Welke hormonen gebruik je bij HST (mbt. menopauze)?
- Geen baarmoeder: oestrogenen
- Wel baarmoeder: combinatie oestrogenen + progestagenen (cyclisch of sequentieel)
________________________________
- Oestrogeen: liefst oestradiol.
- Progestageen: liefst “natuurlijk” progesteron.
________________________________
- Lokale klachten: estriol (zetpil)
Wat zijn de klachten bij een ovarium carcinoom (eierstokkanker)
- Geen!
- Aspecifiek
→ Vage gastro-intestinale klachten
→ Toename v/d buikomvang
→ Mictie- of defaecatie problemen - Acute buik door ruptuur van een cyste of steeldraai
Wat zijn de risicofactoren voor ovarium carcinoom?
- Minder ovulaties
→ De pil
→ Meerdere zwangerschappen - Genmutaties (10-15%)
→ BRCA-1/-2
→ Lynch syndroom: MLH1, PMS2, MSH2, (MSH6)
Welke markers in het bloed kunnen wijzen op een ovarium carcinoom?
- CA 125
- CEA
- A1FP, hCG, LDH (kiemceltumoren)
- Inhibine A/B, Estradiol, AMH (seks cord stroma celtumoren)
Welke andere structuren zijn vaak ook aangedaan bij een ovarium carcinoom?
- Omentum
- Diafargma
Wat zijn klachten bij een endometrium carcinoom?
De volgende klachten op momenten dat je het niet verwacht:
- Bloed verlies
- gekke afscheiding
Welke markers kunnen duiden op een endometrium carcinoom?
- CA125
- MMR (mismatch repair genen), ER, p53
- POLE
