wat betekent subfertiel?
verminderde fertiliteit
wanneer ben je vruchtbaar?
12-13 jaar tot 45-50 jaar
Welke zaken zijn risicofactoren voor verminderde fertiliteit?
Wat is het hoofdregulatiemechanisme van de endocrinologie?
negatieve feedbackloop
Waar staat GP voor?
G= Gravidus
P= portes
G betekent zwangerschap en P staat voor bevalling
benoem oorzaken van cylcusstoornis
organisch of ten gevolge van:
- uterus myomatosus
- endometrium/cervix pahtologie
- stollingsafwijking
- iatrogeen: (antistolling; IUD)
regulatie:
- hormonaal
wat is een normale menstruatie cyclus
wat is de menarche?
- Telarche
- Pubarch
- spermarch
de eerste keer dat je menstrueert (12-13 jr)
telarch: start borstontwikkeling ( 8-12 jr –> <8 jaar afwijkend)
pubarch: ontwikkeling schaamhaar (8-12 jr –> <8 jaar afwijkend)
spermarch: 1e ejaculatie, uit zich door aanwezigheid van sperma in de ochtendurine (gem. 13 jr)
Wat is de menopauze?
het moment waarop de menstruatie stopt (rond 50 jr)
wat is de betekenis van de volgende woorden?
- oligo menorroe
- ammenorroe
- hevig menstrueel bloedverlies (HMB)
- metrorrhagie
- asovulatie
- dysmenorrhoea
Wat is de essentiële gebeurtenis tijdens de cyclus?
Ovulatie (eisprong)
wanneer weet je vrijwel zeker dat er een CL (corpus luteum –> gele lichaam (follikel) is en dus ovulatie is geweest?
wanneer er progesteron in redelijke hoeveelheid aanwezig is.
Waar zit de storing in de cyclus?
uterien 7%
ovarieel 11%
hypothalaam 5%
endocriene disbalans 75%
Wat is het verschil tussen primaire en secundaire amenorroe
secundaire:
- na 3-4 mnd
–> verder onderzoek
primaire:
- uitblijven menarche na 14e jaar bij afwezigheid van groei of ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken
- uitblijven menarche op 16e jaar bij aanwezigheid van groei of ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken
–> verder onderzoek
Wat is belangrijk bij afname anamnese?
wat meet je bij cyclus stoornissen?
op indicatie:
- androgenen
- steroiden
- SHBG (steroid hormone binding globine)
(TSH/FT4)
WHO I: centraal
benoem de verschijnselen en oorzakelijke factoren
verschijnselen:
- amenorroe
oorzakelijk factoren:
- hypothalamus-aanleg/anatomisch: trauma, tumor, kallmann-syndroom
- hypothalame functiestoornissen: idiopatisch, stress, eetstoornissen, extreme fysieke belasting, gewichtsreductie.
WHO II: regulatie, disbalans
benoem de verschijnselen en oorzakelijke factoren
verschijnselen: oligo- of amenorrhoea
- overgewicht
- hyperanderogenisme: hirsutism, acne, virilisatie
- polycysteus ovarium syndroom
oorzakelijke factoren:
- multifactorieel
- famliair, genetisch
(80% van de gevallen is deze WHO classificatie het geval)
WHO III: ovarieel
–> verschijnselen en oorzakelijke factoren?
verschijnselen: amenorrhoe
oorzakelijke factoren:
- natuurlijke veroudering
- turner syndroom
- latrogeen (bestraling, chemotherapie)
Wat is meiose? in vergelijking met mitose
twee verschillende cellen leveren haploide cellen op.
mitose twee dezelfde cellen prolifereren.
Wat wordt afgegeven door de voorkwab van de hypofyse? en de achterkwab?
voorkwab:
- FSH
- LH
- Prolactine
- TSH
- ACTH
- GH
achterkwab:
- vasopressine (ADH)
- Oxytocine
Wat produceert de Theca cell?
Welke cellen zitten in de eierstokken?
theca cell en granulosa cell
aromatase
dit is het enzym wat testosteron omzet in oestrogeen