week 2 Flashcards

(72 cards)

1
Q

Wat zijn de voorwaarden voor conceptie?

A

zaadcel + eicel + bij elkaar komen

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
2
Q

Wat is de anamnese die je afneemt bij de vrouw die een kinderwens heeft?

A
  • primair of secundair
  • duur
  • leeftijd
  • cyclus
  • soa’s, systemische ziekten
  • (buik) operaties
  • coitus, expositie, kennis fertiele
  • intoxicaties/omgevingsfactoren
  • anticonceptiegebruik
  • familie-anamnese
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
3
Q

Wat is de anamnese van een man die je afneemt die graag kinderen wil?

A
  • primair of secundair
  • leeftijd
  • coitus/ejaculatie
  • SOA/infecties
  • trauma/operaties
  • intoxicaties
  • beroep
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
4
Q

Hoe wordt bekeken of een vrouw een goede baarmoeder heeft?

A

transvaginale echo, om zo dicht mogelijk bij de baarmoeder te kunnen komen

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
5
Q

Wanneer gaat de basaal temperatuur van een vrouw omhoog tijdens de cyclus?

A

na de ovulatie onder invloed van progestagenen. (vaak maar een halve graad)

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
6
Q

een man is een kwetsbaar wezen, zaadkwaliteit kan heel snel dalen. Door wat kan dit al komen en hoelang duurt het dan weer voordat de zaadkwaliteit op peil is?

A

zaadkwaliteit kan al dalen door simpele griep
–> duurt +/- 3 maanden voordat de zaadkwaliteit dan weer hersteld is.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
7
Q

Hoe kunnen we de menstruele cyclus monitoren?

A
  • LH detectie in urine
  • Echo monitoring follikelgroei / ovulatie
  • progesteron in luteale fase
  • (temperatuurstijging o.i.v. progesteron)
  • endometerium beoordeling (secretiefase o.i.v. estrogeen/progestageen blootstelling)
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
8
Q

Wat wordt bedoeld met een CAT positief en PID in anamnese en verdenking endometriose?

A

CAT = chlamydia antigeen test
PID = Pelvic inflammatory disease
endometriose: baarmoederslijmvlies op plekken waar geen baarmoeder zit.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
9
Q

Wat is HSG onderzoek?

A

hysterosalpinografie, een foto die wordt gemaakt onder invloed van röntgen contrastvloeistof waarop je kunt zien of sperma doorgang kan vinden (dit kun je vaststellen als ook de contrastvloeistof er kan komen)

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
10
Q

Soms wordt er een hysteroscopie uitgevoerd op indicatie. wat is dit?

A

inspectie van de baarmoederholte met een hysteroscoop –> wordt via de cervix ingebracht

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
11
Q

wat betekent pre-symptomatische onderzoek in de genetische context?

A

binnen een familie onderzoek doen waarbij al een genetische afwijking is gevonden –> kijken of dit nog bij meerdere het geval is.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
12
Q

Wat is de kenmerk van een secundair follikel? en primair en

A

secundair: anterum vorming (holte vorming)
primair: de primaire oocyt is omgeven door een of meerder lagen van kubische granulosa cellen.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
13
Q

waar bestaat de zona pellucida uit?

A

glycoproteine die de eicel beschermen.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
14
Q

Wat is een graafse follikel en wat produceert dit?

A

een rijpe eiblaas in de eierstok dat klaar is voor de eisprong. Naarmate de follikel groeit produceert deze steeds meer oestrogeen –> piek LH leidt tot eisprong.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
15
Q

Wat is een atretische follikel? (zit in het ovarium)

A

een follikel dat aan het doodgaan is. –> gaat in apoptose

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
16
Q

De cumulus is het hobbeltje in de oocyt, waar dient deze voor?

A

deze cellen zijn cruciaal voor de verdere ontwikkeling en maturatie van de eicel en zorgen voor voeding

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
17
Q

Wat produceert het corpus luteum? en in wat veranderd het wanneer we een stadium verder zijn?

A

produceert progesteron, degenereert daarna in corpus albicans (witte lichaam)

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
18
Q

Hoe weten we of de granulosa cellen gelutiseerd?

A

ze hebben ruimere cytoplasma

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
19
Q

welk functioneel nut heeft de combinatie van kliercellen en trilhaarcellen in de wand van de tuba?

A

trilharen zorgen voor voortstuwing van de eicellen.

secretoire cellen: zorgen voor voeding van de eicel.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
20
Q

Uit welke cellagen bestaat de uterus

A
  1. endometrium
  2. myometrium
  3. serosa
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
21
Q

Wat is het verschil tussen secretiefase t.o.v. proliferatie fase?

A

secretiefase:
1. zaagtandvormig
2. veel dikker (breedte)
3. secreet ligt aan het einde van deze fase in de buizen.

(hier tref je ook geen mitose meer aan omdat het geen proliferatiefase is)

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
22
Q

Wat gebeurt er in de tumuli seminifriri?

A

Hierin worden de zaadcellen aangemaakt
- zaadcel bepaald het geslacht van de bevruchting van een kind
- spermatogenese neemt 70 dagen, waarvan 20 dagen spermiogneese

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
23
Q

Voor de pathologie-classificatie van spermatogenese hebben we een score, wat is de naam en hoe werkt het?

A

Johnsenscore
- normale spermatogenese (john 10)
- hypospermatogenese (john 8-9)
- Maturatie Arrest (john 3-7)
- Sertolicell-only (John 1-2)

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
24
Q

GnRH, LH en FSH sturen testis aan, hoe doen ze dit?

A

LH stimuleert de Leydigcel
FSH stimuleert de Sertolicel
Feedback op hypothalamus en hypofyse via testosteron en Inhibine-B

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
25
Waar komt het grootste deel van het ejaculaat uit?
deze komt uit de vesicula seminalis, deel zit aan de prostaat vast prostaat wordt PSA gemaakt en zorgt voor het vloeibaar worden van het zaad.
26
Wat is Coitus? en hoe werkt het?
geslachtsgemeenschap - depositie ejaculaat bij cervix uteri - spermatozoa overleven 3 dg, Oocyt 24u - capacitatie, chemoattractie, acrosoomreactie
27
Wat houd een fertiliteit analyse van de man in?
1. anamnese 2. lichamelijk onderzoek 3. endocrinologisch onderzoek 4. echo scrotum 5. semen analyse vlg WHO-criteria 2021
28
Wat wordt bedoeld met infertiliteit? hoeveel procent van de paren hebben geen zwangerschap na 1 j? en hoeveel procent kans op zwangerschap in 2e jaar?
uitblijven zwangerschap na 1j ongeschermde coïtus - 15% vd paren geen zwangerschap 1j - 50% kans op natuurlijke zwangerschap 2e jaar - 3e jaar nog 15% kans op natuurlijke zwangerschap - 50% van onvruchtbaarheid wordt veroorzaakt door de man
29
wat zijn de oorzaken mannelijke infertiliteit?
- testiculaire insufficientie - endocriene afwijkingen - obstructie tractus genitalis - sperma antilichamen - medicatie, milieu, zikete en stress - varicocele - erectie, ejaculatie of orgasme stoornis - idiopatisch
30
Wat is testiculaire insufficiëntie?
- cryptorchisme (niet ingedaalde ballen) - varcicocele (spatader in scrotum) - orchitis - torsio testis (gedraaide bal) - kiemcel tumor testis (zaadbalkanker) - cytotoxische therapie - radiotherapie - ernstige systeemziekten (nierfalen, leverfalen, maligniteiten, ondervoeding etc.) - endocriene afwijkingen (hypogonadotroop hypogonadisme, S. Kallman) - anabole steroiden - genetische afwijkingen - idiomatisch
31
Wat is hypogonadotroop hypogonadisme?
- LH en FSH verhoogd - dysfunctie testes - congenitaal: klinefeltersyndroom(47XXY), anorchie, enzymdefecten androgen synthese, cryptorchisme - verworven: orchitis, torso testis, bilaterale orchidectomie, cytotoxische therapie
32
Wat houd een obstructieve Azoospermie in?
- 2% oorzaak infertiliteit - 10% azoospermia door obstructie - congenitaal: congenitale bilaterale agenesie vas deferens (CBAVD) bij lichamelijk onderzoek voel je maar een deel van de bijbal en de zaadleider voel je helemaal niet. --> niet aangelegd. mutatie op CFTR-gen (Chrom 7), Iemand met CF heeft ook altijd CBAVD, andersom hoeft niet.
33
wat doe je bij een azoospermie?
- Pre-testiculaire azoospermie: recombinant Human Chorionic Gonadotropin plus recombinant FSH - testiculaire azoospermie: testiculaire sperma extractie sperm retrieval 50-60% Post-testiculaire azoospermie: - microchirurgische vastvasotomie vasoepididymostomie - percutane sperma aspiratie (PESA) - sperm retrieval rate 100%
34
retrograde ejaculataat komt voor bij bepaalde mensen, welke soort mensen?
mensen met suikerziekte
35
Hoe kan een obstructie optreden bij het uitreden van spermatogenese in de bal en bijbal?
infectie door bijvoorbeeld chlamidia
36
Voor mannen hebben we ook WHO classificaties
WHOI: hersenen minder aansturen waardoor het eindorgaan ook niet reageert. WHOII: We weten dan eigenlijk niet hoe het komt omdat alles verder wel functioneert WHOIII: Testes falen, er wordt geen testosteron geproduceerd.
37
Wat zijn de opties voor een kinderwens bij mensen die erfelijke afwijkingen hebben?
- afzien van (verdere) kinderen - risico accepteren - prenataal onderzoek, mogelijk gevolgd door selectieve abortus - KID (eventueel na screen van de donor op dragerschap) - Adoptie - Pre-implantatie genetische test (PGT)
38
Benoem genetische oorzaken die leiden tot sub/infertiliteit?
mannelijke oorzaak vrouwelijke oorzaak chromosomale oorzaken - numerieke afwijkingen (aneuploidieen) - structurele afwijkingen
39
benoem een aantal geslachtschromosomale afwijkingen
- klinefelter syndroom 47, XXY) - Turner syndroom 45, X
40
Hoe noemen we de gebeurtenis waarbij homologe chromosomen tijdens de meiose stukjes met elkaar uitwisselen? en hoe noemen we het als niet homologe chromosomen stukken uitwisselen?
crossing over/recombinatie niet homologe: reciproke translocatie
41
Waar staat C voor (content) met betrekking tot het genoom
de hoeveelheid DNA van 1 genoom voor DNA replicatie (mens 1c= 3x10^9bp)
42
Wanneer wordt er gesproken over een premature ovariele insufficiëntie?
als de vrouw jonger dan 40 jaar oud is wanneer de menopauze begint.
43
Uit onderzoek is gebleken dat het krijgen van kinderen en hoeveelheid menstruele cyclussen van invloed zijn op de gemiddelde leeftijd. benoem deze
Veel kinderen is niet goed voor de gemiddelde leeftijd maar geen kinderen is ook niet goed voor de gemiddelde leeftijd vrouwen met meer menstruele cyclussen hebben leven gemiddeld langer. algemeen: hoe langer de periode van menarche tot menopauze des te beter.
44
Waar hebben oestrogenen direct effect op?
vaatwandstructuur, vrouwen die vroegtijdig in de overgang komen produceren minder oestrogeen en hebben dus een hogere kans op het krijgen van hart en vaatziekte bot, ze zorgen ervoor dat de betopbouw bewerkstelligt wordt.
45
Wat is er precies aan de hand bij mensen met PCOS?
verstoring van de menstruele cyclusstoornis GnRH zorgt de productie van LH en FSH differentieerd. Met PCOS lijkt dit proces verstoord te zijn. iets meer LH dan FSH --> Theka cellen worden meer aangestuurd, iets meer mannelijker hormoon.
46
Wat is het verband tussen de infertiliteit en sterfte gevallen?
mannen die infertiel zijn hebben een hogere kans om vroeger te overlijden. Hoe slechter de spermakwaliteit hoe hoger de kans op eerder overlijden. niet alleen de zaadkwaliteit is een factor voor eerder overlijden.
47
Wanneer treed de menopauze in? (DNA-afhankelijk)
Dat ligt een beetje aan hoe goed jou lichaam je eigen DNA kan repareren. Als je lichaam dat goed kan kom je later in de menopauze.
48
Wat is houd het aanvullend onderzoek in van een OFO (oriënterend fertiliteits onderzoek)
1. semen analyse 2. midluteal progesteron 3. CAT (chlamidia Antistof Titer)
49
Wanneer er een onbegrepen subertiliteits stoornis is word er een bepaalde berekening uitgevoerd. wat is de naam en wat houd het in?
Hunault - <30% --> behandeling IUI - IVF - 30-40% individualiseren - > 40% 6-12 maanden expectatief (proberen alsnog zwanger te worden)
50
Welke hormonen zitten er in de prikpil en spiraal?
progesteron
51
Wat zorgt ervoor dat je temperatuur na de ovulatie stijgt (lutheale fase)? (vaak een halve graad)
progesteron
52
Waar staat IUD?
intrauterine device - anticonceptie spiraaltje
53
Wat doet het koper in het koperspiraal
versterking van ontstekingsreactie waardoor baarmoederslijmvlies niet ontwikkeld en follikel niet kan innestelen. immobilisatie zaadcellen
54
Wat is het verschil tussen hormonale anticonsceptie en hormoonspiraal
levonorgestrel houdend IUD/hormoonspiraal: progesteron. Alleen lokale werking, niet systemisch. Cellen worden strofisch --> geen goed endometrium opbouw --> kan niet goed innestelen.
55
Hoe lang is de prikpil betrouwbaar
3 maanden, daarna neemt de werkzaamheid af. - kan lang doorwerken (dit is handig om te weten als je zwanger wil worden) --> het enige middel wat langer doorwerkt.
56
Hoe werkt de Nuvaring?
hij werkt systemisch, in de vagina.
57
De pil hanteert een regel van zeven, wat wordt hiermee bedoeld?
tenminste 7 g achtereen onderdrukking nodig, anders neemt de betrouwbaarheid af. na 7 dagen gebruik is follikelgroei voldoende onderdrukt, stopweek niet langer dan 7 dagen.
58
Wat wordt gezien als noodanticonceptie?
- Morning afterpil (binnen 72 uur/120 uur--> bij voorkeur binnen 12 uur) - Cu-IUD plaatsen (koperspiraal) --> binnen 120 uur/5 dagen
59
Waarom is het geen goed idee om een vrouw na een bevalling de pil te geven?
verhoogd risico op trombose tot zes weken na de bevalling. middelen met alleen progesteron zou wel kunnen --> dit zorgt niet voor verhoogd risico op trombose.
60
Wat is een contra-indicatie van een spiraal na een bevalling
postpartum sepsis
61
Wat is een contra-indicatie van anticonceptie voor risico op een CVA?
Aura (neurologische verschijnselen zoals bv. lichtflitsen)
62
Wat zijn contra-indicaties voor fertiliteitschirurgie?
- ernstige OAT-ICSI indicatie - ernstige tubapathologie - endometriose 1) invaliderende pijnklachten 2) ovaria niet bereikbaar - anovulatie (uitblijven van de menstruatie) - gevorderde leeftijd
63
Wanneer doen we aan IUI (intra-uteriene inseminatie)
indicatie: - onbegrepen subfertiliteit - Matige OAT (Oligoasthenoteratozoospermie --> laag aantantal zaadcellen, slechte bewegelijkheid en afwijkende vorm) - cyclusstoornis in combinatie met OAT resultaten - Doorgaande zwangerschapskans 7-12% - cumulatieve kansen 20-50% risico's meerling 10-40% bij IUI
64
Wat gebeurt er bij een intra-uteriene inseminatie?
het semen wordt getimed ingespoten in de baarmoederholte, hiervoor worden de ovaria een beetje gehyperstimuleerd
65
Wat is de indicatie en doel van in vitro fertilisatie (IVF)?
indicatie: - absolute tubapathologie - hooggradig endometriose - onbegrepen en na 4-6x IUI - na onsuccesvolle ovulatie indicatie - leeftijd in combinatie met duur subfertiliteit doel: - follikelgroei - hyperstimualtlie met exogeen FSH injectie - onderdrukking eigen LH piek
66
Wat gebeurt er bij IVF?
Er wordt gezorgd voor follikelgroei in de ovaria. Via een punctie tot in de ovaria worden er follikels uit de ovaria genomen --> bevruchting wordt verder in een buisje bewerkstelligd.
67
Wat wordt gegeven waardoor de eitjes vrij aan de zijkant van de wand komen te liggen?
hCG FSH injecties wordt gebruikt om de follikelgroei te stimuleren GnRH pomp zorgt voor de onderdrukking van de LH-piek
68
Wanneer doen we een ICSI? (intracytoplasmatische Sperma injectie)
- ernstige OAT <1 mln bewegende zaadcellen / ejaculaat - TFF - Total Fertilization Failure bij IVF risico's zijn hetzelfde als bij IVF - iets meer kans op geslachtschromosomale afwijkingen (van 0,6 naar 1,2%)
69
Wat wordt er gedaan bij een ICSI behandeling?
Bij IVF worden er meerder zaadcellen bij een eicel gebracht. Een van de zaadcellen kan de eicel dan bevruchten. ICSI: beste zaadcel wordt geselecteerd. een zaadcel wordt met een heel dun naaldje in een eicel gebracht.
70
Wat is preconceptiezorg?
- instrumenten gericht op risico identificatie - gezondheid van aanstaande ouders en het toekomstige kind - geïnformeerde keuze - risico's te minimaliseren > uitkomst van gezondheid verbeteren - nadruk voorafgaand aan de conceptie, de pre-conceptionele periode - maximaal effect
71
Welke website moet je bezoeken om te kijken of bepaalde medicatie kan worden voorgeschreven in combinatie met zwangerschap?
www.Lareb.nl
72
Wat kost ondertussen het sequencen van een menselijk genoom.
3 miljard basenparen in ongeveer 2 weken kost minder dan 100 dollar