Astma

Question 1

wat is astma

Answer 1

chronische ontsteking van de lagere luchtwegen die gekenmerkt worden door aanvalsgewijs optredende bronchusobstructie op basis van verhoogde gevoeligheden van de luchtwegen voor allergische (IgE-gemedieerde) of niet allergische prikkels

Question 2

epidemiologie astma

Answer 2

• 4-5% van de volwassenen
• 7% van de kinderen
• incidentie neemt af met de leeftijd
• 6/1000 volwassenen per jaar
• zeldzaam boven de 65 jaar

Question 3

pathofysiologie astma

Answer 3

• chronische inflammatie (vaak eosinofiel) van de mucosa van de lagere luchtwegen
• loopt van trachea tot terminale bronchiolen
• verdikking van de basaalmembraan ten gevolge van collageendeposities en oedeemvorming van de (sub)mucosa
• infiltratie van ontstekingscellen zoals eosinofiele granulocyten, mestcellen en t-cellen
• spierhypertrofie (bij blootstelling aan prikkel is er een versterkte contractie van de gladde spieren)
• luchtwegvernauwing die geheel reversibel is
• naast chronische ontstekingsreactie kunnen er nog perioden van acute inflammatie optreden: dit kan astma-exacerbaties uitlokken

Question 4

symptomen astma

Answer 4

• dyspneu
• piepende ademhaling
• hoesten
• s’nachts het heftigst -> cortisolspiegel laag

Question 5

alarmsymptomen bij astma-excacerbatie

Answer 5

• uitputting
• cyanose
• bewustzijnsdaling
• saturatiedaling < 92%
• moeite met uitspreken van volzinnen
• ademhalingfrequentie > 30/min
• gebruik van hulpademhalingsspieren

Question 6

soorten astma

Answer 6

• allergisch vs niet allergisch

Question 7

allergische astma

Answer 7

• vaak op kinderleeftijd
• familiair
• vaak gepaard met eczeem

Question 8

niet-allergische astma

Answer 8

• begint vaak op late leeftijd
• niet familiair
• niet specifieke prikkels zoals koude lucht of inspanning

Question 9

waarvan is er sprake bij astma

Answer 9

bronchiale hyperreactiviteit

Question 10

vroege reactie astma

Answer 10

• 30 min
• vernauwing luchtwegen en slijmvorming wordt gemedieerd door mestcellen

Question 11

late reactie astma

Answer 11

• 8-12 uur
• eosinofielen spelen hier een rol
• bronchiale hyperreactiviteit

Question 12

risicofactoren astma

Answer 12

• vrouwelijk geslacht
• atopie: aanmaak van IgE tegen stoffen in de omgeving kan zorgen dat astma ontwikkelt
• inhalatie van bepaalde stoffen die leiden tot overgevoeligheid van de luchtwegen

Question 13

uitlokkende factoren astma

Answer 13

• allergenen
• virusinfectie
• geneesmiddelen zoals acetylsalicylzuur, betablokkers en NSAID’s
• sporten, koude lucht, parfum
• luchtvervuiling, hormonen, stress

Question 14

lichamelijk onderzoek astma

Answer 14

• dyspneu
• gebruik van hulpademhalingsspieren en hyperinflatie
• percussie van longonderzoek klinkt hypersonoor
• bronchiaal ademgeruis met verlengd expirium en expiratoir piepende rhonchi

Question 15

wat is hyperinflatie

Answer 15

Het longweefsel wordt door verlies van longblaasjes ook minder stevig. De longen rekken makkelijker uit, maar veren niet goed meer terug. Zo ontstaan grotere longen waarin ook na uitademing nog steeds veel lucht achterblijft.

Question 16

diagnostiek astma

Answer 16

• longfunctietest
• provocatietest
• peakflow meting

Question 17

longfunctietest

Answer 17

• er is sprake van een obstructie bij een FEV1/FVC <- 1,64SD of <0,7 (tiffeneau-index)
• reversibiliteit van de longfunctie is leidend om de diagnose astma te stellen

Question 18

wanneer is er sprake van reversibiliteit bij de longfunctie

Answer 18

• er is sprake van reversibiliteit wanneer de FEV1 na bronchodilatator > 200 ml en > 12% verbetert
• een longfunctie zonder luchtwegobstructie hoeft niet te beteken dat de patient geen astma heeft

Question 19

provocatietest astma

Answer 19

• bij een directe provocatietest wordt het gladde spierweefsel direct geprikkeld door histamine of metacholine
• bij een indirecte provocatietest wordt een situatie nagebootst, bijvoorbeeld bij een inspanningstest
• je kijkt bij welke dosis FEV1 20% daalt. de normale responms is > 32 mg/ml. als dit eerder is is er sprake van hyperreactiviteit -> is niet specifiek

Question 20

peakflow meting

Answer 20

• patienten moeten dan zowel ‘s ochtends als ‘s avonds drie keer blazen en de hoogste van de peakflow noteren
• als het FEV1-verschil mmeer dan 12% en 200ml is tussen 2 metingen na > 4 weken is er sprake van variabiliteit

Question 21

acute behandeling van astma-excacerbaties

Answer 21

• zuurstoftherapie
• verneveling met salbutamol
• eventueel I.V. toediening van hydrocortison

Question 22

behandeling astma

Answer 22

• leefstijlverandering
• medicamenteus

Question 23

medicamenteuze behandeling astma

Answer 23

1. kortwerkende b2-agonist (SABA) of combinatiepreparaat inhalatiecorticosteroiden (ICS) formoterol zo nodig
2. onderhoudsbehandeling met lage dosis ICS (budesonide, fluticason) of ICS-formoterol
3. langwerkende b2-agonist (LABA; salmeterol, formeterol) met lage dosis ICS
4. LABA met tijdelijk hogere dosis ICS en evt. M-receptorblokker (tiotropium) en/ of montelukast 1 dd 10 mg
5. verwijzing longarts indien binnen 3-6 maanden geen goede astmacontrole is bereikt