H10.1

Question 1

BRCA1 mutatie
BRCA2 mutatie

Answer 1

Prognose/overleving beter bij preventief verwijderen van borsten tegenover screenen

Geen verschil

Question 2

Tamoxifen

Answer 2

• Veel toegepast middel in de anti-hormonale therapie van mammacarcinoom
• Veel interacties met andere medicijnen en kurkuma, groene thee en piperine (zwarte peper)
• Onderzoek nodig om te kijken of ze elkaar tegen werken
• Spiegels van het middel bepalen waardoor dosering aangepast kan worden

Question 3

Vloeibare biopten

Answer 3

• Partikels uit de tumor worden afgegeven aan de bloedbaan wat aangetoond kan worden in bloed
• Hierdoor hoeft er geen biopt afgenomen te worden
• Gunstig, omdat het afnemen van biopten bij bepaalde metastasen niet altijd mogelijk is
• Belastend

Als de kankercellen in het bloed zichtbaar zijn, heeft het een minder goede prognose

Question 4

Primair mammacarcinoom

Answer 4

• Niet op afstand uitgezaaid
• In opzet curatief

Question 5

Gemetastaseerd mammacarcinoom

Answer 5

• Op afstand aantoonbare metastasen
• Behandeling is palliatief

Question 6

Primaire lymfogene metastasering

Answer 6

• Naar schildwachtklier, okselklieren, parasternale klieren, klieren in het begin van de hals en supra- en infraclaviculair
• Genezing

Question 7

Secundaire lymfogene metastasering

Answer 7

• Klieren aan contralaterale zijde, andere oksel, buik, hoger in hals
• Niet meer genezen (m.u.v. sommige metastasen in andere oksel)

Question 8

Hematogene metastasering

Answer 8

• Afstandsmetastasen
• Longen, lever, bot
• Huid, longholte (pleuritis carcinomatosa), buikwand, buikholte (peritonitis carcinomatosa), eierstokken (Krukenberg tumor, uitzaaiing in eierstokken), hersenen

Niet meer te genezen

Question 9

Lokale behandeling

Answer 9

• Chirurgie
• Radiotherapie

Question 10

Systemische therapie

Answer 10

• Tablet, infuus, injectie
• Via bloedbaan

Question 11

Micrometastasen

Answer 11

• Uitzaaiingen die er wel zijn, maar nog niet aangetoond kunnen worden
• Niet-detecteerbare mammacarcinoom cellen
• Niet ontdekt dan doorgroeien tot ze op een gegeven moment worden ontdekt met CT-scan of botscan waardoor ze ook niet meer te genezen zijn

Micrometastasen kunnen nog wel met (neo) adjuvante chemotherapie bestreden worden

Question 12

1882

Answer 12

• Mastectomie
• Hoe groter tumor, hoe groter kans dat hij uitzaait
• Zoveel mogelijk borstweefsel verwijderen
• Radicale chirurgie met m. pectoralis major, alle klierstations in oksel en hele borst weg

Question 13

1970 kritisch

Answer 13

• Bij diagnose 5% afstandsmetastasen en niet te genezen
• 95% geen detecteerbare metastasen op afstand
• Hiervan 50% recidief door aanwezigheid micrometastasen

Sommige kleine tumoren hebben al de neiging om te metastaseren

Metastasering hangt dus niet per se af van de grootte van de tumor

Question 14

Twee nieuwe inzichten

Answer 14

• Bij beperkte grootte van mammacarcinoom is een beperkte chirurgische ingreep mogelijk; borstsparend, minder mutilerende ingreep, kwaliteit van leven verbeteren
• Naast lokale therapie is er ook systemische therapie en radiotherapie nodig voor de bestrijding van micrometastasen

Question 15

Radiotherapie

Answer 15

• Vroeger na borstsparende operatie altijd bestralen
• Nu eerst chemo en dan wordt het te bestralen gebied kleiner
• Nu lokaal bestralen vaak met extra boost op tumorbed
• Soms neemt chirurgie zelfs over

Question 16

Mammacarcinoom getallen

Answer 16

• 1:7 vrouwen
• 17.000 vrouwen per jaar
• 120 mannen, minder dan 1% van alle borstkankers

Question 17

Mannen x pappacarcinoom

Answer 17

• Presenteren zich laat
• Vaker hormoongevoelig
• Al vaker naar oksel gemetastaseerd
• Vaker genetisch afwijkingen (BRCA1/2, Klinefelter met XXY, CHEK2, p53, PTEN)
• Risicofactoren: obesitas, testiculaire afwijking, bestraling thorax, etniciteit
• Fenotype: ER/PR/AR+, HER1- en luminal B

Question 18

Reden toename incidentie mammacarcinoom

Answer 18

• Vergrijzing
• Populatiegroei
• Screening op borstkanker

Question 19

Reden daling sterfte mammacarcinoom

Answer 19

• Betere behandelingsmogelijkheden (systemische behandelmethoden)
• Betere detectiemethoden
• Landelijk screeningsonderzoek

Overleving hangt af van het stadium waarin de ziekte wordt ontdekt

Question 20

Behandeling borstkanker

Answer 20

• Operatie
• Verwijderde weefsel wordt door patholoog beoordeeld
• Aanvullend nog chemo of radiotherapie (tegenwoordig ook regelmatig neoadjuvant)

Question 21

Risicofactoren van het ontwikkelen van mammacarcinoom

Answer 21

• Toegenomen leeftijd >45 jaar vs. <25 jaar
• Mutatie BRCA1/2
• Geografische regio Noord-Amerika/Noord-Europa vs. verre Oosten, Afrika en Zuid-Amerika
• Dicht klierweefsel (hoge densiteit)
• Atypisch benigne proliferatieve borstklierafwijkingen
• Bestraling op mediastinum in VG
• Eerdere mammacarcinoom in VG
• Late menopauze, nullipariteit, vroege menarche
• Late leeftijd eerste kind >35 jaar vs. <20 jaar
• Hormonale substitutietherapie (HST)
• Orale anticonceptie
• BMI > 35 (postmenopauzaal)
• Lichamelijke inspanning van 5x per week