H10.5

Question 1

Indicaties voor radiotherapie

Answer 1

• Postoperatief na lumpectomie met sentinel node
• Posteroperatieve radiotherapie thoraxwand na ablatio
• Bij lymfogene metastasering in oksel of supraclaviculaire regio
• Palliatief

Question 2

Mammasparende radiotherapie

Answer 2

• Planning-CT om doelvolume te bepalen
• Lokale aanduiden met tatoeagepuntjes
• Looddraadje voor positionering
• Operatieclips

Question 3

Bestraling

Answer 3

• Fotonen (6 of 10 MV)
• Totale dosis van 15x2,67 Gy of 5x5.2 Gy (hypofractionering)
• Let op kritieke organen
• Gezonde weefsel zoveel mogelijk sparen door ter hoogte van tumor boosterbestraling te geven

Question 4

Doelvolumes

Answer 4

• GTV (gross tumor volume): lumpholte (boost)
• CTV (clinical target volume): klierweefsel
• PTV (planning target volume): CTV + 0.5 cm

Question 5

Recidiefkans bij mastectomie in combinatie met radiotherapie is o.a. afhankelijk van

Answer 5

• Leeftijd
• Tumorgrootte
• Differentiatiegraad
• Andere histologische kenmerken (radicaliteit)

Binnen 5 jaar is 5%

Question 6

Indicaties laag risico en dus partiële borstbestraling

Answer 6

• > 50 jaar
• Diameter <30 mm
• pN0
• Overige gunstige histologische kenmerken

Question 7

Hoe partiële bestraling?

Answer 7

Via robortarm (cyberknife) waarbij 5x5.2 Gy wordt gegeven

Question 8

Locoregionale radiotherapie

Answer 8

• Groter gebied bestralen
• Lymfeklierstations moeten ook meegenomen worden
• Na okselklierdissectie, irradicaal okselkliertoilet of bij okselsparende behandeling

Question 9

Bijwerkingen radiotherapie

Answer 9

• Zichtbaar op huid
• In subcutane weefsels ook zichtbaar

Question 10

Vroege bijwerkingen radiotherapie

Answer 10

Tijdens behandeltraject en herstellen binnen 2-3 weken

Question 11

Late bijwerkingen radiotherapie

Answer 11

Langer na behandeling met radiotherapie

Question 12

Behandeling vroege bijwerkingen bestaat vooral uit ondersteunende therapie

Answer 12

• Pijnstilling
• Verbanden
• Vettende zalven

Question 13

Deep inspiration breath-hold techniek

Answer 13

• Risico op coronaire events neemt per 1 Gy met 7.4% toe
• Bestralen op moment dat patiënt diep heeft ingeademd en vasthoudt
• Longvolume neemt dan toe waardoor de afstand van doelvolume tot het hart groter wordt en het hart minder grote dosis ontvangt
• Bij iedereen bij wie dit mogelijk is (linkerzijde bestraling)

Question 14

Protonen

Answer 14

• Minder straling aan oppervlak
• Hoog op plek van tumor
• Daarna stopt het

Voordeel: minder beschadiging oppervlakkig weefsel en weefsel achter tumor

Question 15

Follow-up

Answer 15

• In eerste 3 jaar iedere 3 maanden
• Daarna iedere 6 maanden
• Daarna 1x per jaar

Controles door chirurg en radiotherapeuten!

Question 16

Vroege bijwerkingen huid

Answer 16

• Erytheem, hyperpigmentatie
• Desquamatie: oppervlakkige huid komt los te liggen
• Pijn
• Jeuk

Question 17

Vroege bijwerkingen subcutane weefsels

Answer 17

Oedeem

Question 18

Late bijwerkingen huid

Answer 18

• Atrofie
• Hyperpigmentatie
• Teleangiëctasieën (blijvende verwijderd bloedvaten vlak onder huid)

Question 19

Late bijwerkingen weefsels

Answer 19

Fibrosering

Question 20

Late bijwerkingen overig

Answer 20

• Longfibrose (asymptomatisch)
• Lymfoedeem arm na okselkliertoilet en bestraling klierstations (10-15%)
• Functieverlies melkproductie
• Ribfractuur
• Secundaire tumoren
• Hypothyreoïdie
• Cardiotoxiciteit

Question 21

Mammasparende radiotherapie x techniek

Answer 21

• Planning-CT en tatoeagepuntjes
• Doelvolume: klierweefsel
• Tangentiële velden (schampvelden)
• Fotonenbestraling (6 of 10 MV)
• Totale dosis: 15x 2,67 Gy
• Kritieke organen: contralaterale mamma, long, hart
• Planning: homogene dosisverdeling in mamma en correctie longweefsel binnen het veld

Question 22

Locoregionale radiotherapie

Answer 22

• Planning-CT en tatoeagepuntjes
• Doelvolume: klierweefsel
• Tangentiële velden (schampvelden) + aanvulling
• Fotonen-bestraling (6 of 10 MV)
• Totale dosis: 15 (+5) x 2.67 Gy (hypofractionering)
• Kritieke organen: contralaterale mamma, long, hart, plexus brachialis, oesophagus, schildklier