Chapter 5

Question 1

Prenatale periode

Answer 1

De periode van conceptie tot de geboorte

Question 2

Hormonen

Answer 2

Chemische stoffen die door de endocriene klieren in de bloedbaan worden afgescheiden

Question 3

Testosteron

Answer 3

Een hormoon dat door de teelballen bij mannen wordt afgescheiden (en ook in lagere hoeveelheden bij vrouwen voorkomt)

Question 4

Androgenen

Answer 4

Een groep geslachtshormonen, waarvan testosteron er één is

Question 5

Oestrogenen

Answer 5

Een groep geslachtshormonen, waarvan estradiol er één is

Question 6

Progesteron

Answer 6

Een geslachtshormoon dat wordt afgescheiden door de eierstokken en ook door de teelballen

Question 7

Hypofyse

Answer 7

Een kleine endocriene klier aan de onderzijde van de hersenen, onder de hypothalamus; de hypofyse is belangrijk voor het reguleren van het niveau van geslachtshormonen

Question 8

Hypothalamus

Answer 8

Een klein hersengebied dat belangrijk is voor het reguleren van veel lichaamsfuncties, waaronder de werking van geslachtshormonen

Question 9

Follikelstimulerend hormoon FSH

Answer 9

Een hormoon dat door de hypofyse wordt afgescheiden; het stimuleert de ontwikkeling van follikels bij vrouwen en de productie van sperma bij mannen

Question 10

Luteïniserend hormoon LH

Answer 10

Een hormoon dat door de hypofyse wordt afgescheiden; het reguleert de afscheiding van oestrogenen, de ontwikkeling van eicellen en de productie van testosteron

Question 11

GnRH

Answer 11

Een hormoon dat door de hypothalamus wordt afgescheiden en de afgifte van gonadestimulerende hormonen door de hypofyse reguleert

Question 12

HPG-as (Hypothalamus-hypofyse-gonaden-as)

Answer 12

De negatieve terugkoppelingslus die de productie van geslachtshormonen reguleert

Question 13

Inhibine

Answer 13

Een hormoon dat door de teelballen en eierstokken wordt afgescheiden en de FSH-spiegel reguleert

Question 14

GnIH (Gonadotropin-inhibitory hormone)

Answer 14

Een hormoon dat door de hypothalamus wordt geproduceerd en tegengesteld werkt aan GnRH

Question 15

Prolactine

Answer 15

Een hypofysehormoon dat de melkproductie door de melkklieren stimuleert

Question 16

Oxytocine

Answer 16

Een hypofysehormoon dat de melkuitdrijving uit de tepels stimuleert en de samentrekkingen van de baarmoeder tijdens de bevalling bevordert

Question 17

SRY

Answer 17

Staat voor sex-determining region Y-chromosoom

Question 18

Müllerse kanalen

Answer 18

Kanalen die zowel bij mannelijke als vrouwelijke foetussen aanwezig zijn; bij mannen degenereren ze, en bij vrouwen ontwikkelen ze zich tot de eileiders, de baarmoeder en het bovenste deel van de vagina

Question 19

Wolffse kanalen

Answer 19

Kanalen die zowel bij mannelijke als vrouwelijke foetussen aanwezig zijn; bij vrouwen degenereren ze, en bij mannen ontwikkelen ze zich tot de epididymis, de zaadleider (vas deferens) en de zaadleiderbuis (ejaculatory duct)

Question 20

Endocriene verstorende stoffen

Answer 20

Chemische stoffen in het milieu die het endocriene systeem beïnvloeden en schadelijke effecten veroorzaken bij dieren, inclusief de mens

Question 21

Cryptorchidisme

Answer 21

Niet-ingedaalde teelballen; de aandoening waarbij de teelballen tijdens de prenatale ontwikkeling niet zoals normaal in de balzak afdalen

Question 22

Epigenetica

Answer 22

De studie van functionele veranderingen aan DNA die de genetische code zelf niet veranderen, maar wel leiden tot veranderingen in genexpressie. Vaak betreft een epigenetische verandering methylatie, waarbij een methylgroep wordt toegevoegd aan de base cytosine in het DNA

Question 23

Homologe organen

Answer 23

Organen bij mannen en vrouwen die zich ontwikkelen uit hetzelfde embryonale weefsel

Question 24

Analoge organen

Answer 24

Organen bij mannen en vrouwen die vergelijkbare functies hebben

Question 25

Intersekse

Answer 25

Een toestand waarbij een individu een mengeling van mannelijke en vrouwelijke voortplantingsstructuren heeft, waardoor bij de geboorte niet duidelijk is of het individu mannelijk of vrouwelijk is

Question 26

Congenitale bijnierhyperplasie (CAH – Congenital adrenal hyperplasia)

Answer 26

Een aandoening waarbij een genetisch vrouwelijk individu tijdens de prenatale periode te veel androgenen produceert, waardoor het bij de geboorte mannelijke ogende geslachtsdelen heeft

Question 27

Androgeenongevoeligheidssyndroom

Answer 27

Een genetische aandoening waarbij het lichaam niet reageert op androgenen, waardoor een genetisch mannetje kan worden geboren met een vrouwelijk ogend lichaam

Question 28

Puberteit

Answer 28

De periode waarin de geslachtsklieren (gonaden), andere geslachtsorganen en secundaire geslachtskenmerken plotseling groeien en rijpen, waardoor het individu in staat wordt tot voortplanting

Question 29

Menarche

Answer 29

De eerste menstruatie

Question 30

Leptine

Answer 30

Een hormoon dat verband houdt met het begin van de puberteit

Question 31

Kisspeptine

Answer 31

Een hormoon dat betrokken is bij het starten van de puberale ontwikkeling

Question 32

Bijnieren (adrenal glands)

Answer 32

Endocriene klieren die net boven de nieren liggen; bij vrouwen zijn ze belangrijke producenten van androgenen

Question 33

Adrenarche

Answer 33

Tijdens de kindertijd de rijping van de bijnieren, wat leidt tot een verhoogde afscheiding van androgenen

Question 34

Follikelfase (follicular)

Answer 34

De eerste fase van de menstruatiecyclus, beginnend net na de menstruatie, waarin een eicel rijpt ter voorbereiding op de ovulatie

Question 35

Ovulatie

Answer 35

Het vrijkomen van een eicel uit de eierstokken; de tweede fase van de menstruatiecyclus

Question 36

Luteale fase

Answer 36

De derde fase van de menstruatiecyclus, die volgt op de ovulatie

Question 37

Corpus luteum

Answer 37

De celmassa van het follikel die overblijft na de ovulatie; het scheidt progesteron af

Question 38

Menstruatie

Answer 38

De vierde fase van de menstruatiecyclus, waarin het endometrium van de baarmoeder wordt afgestoten en als menstruatiebloed wordt uitgestoten

Question 39

Dysmenorroe

Answer 39

Pijnlijke menstruatie

Question 40

Prostaglandinen

Answer 40

Chemische stoffen die door de baarmoeder worden afgescheiden en de baarmoederspieren laten samentrekken; ze veroorzaken pijnlijke menstruatie

Question 41

Endometriose

Answer 41

Een aandoening waarbij het endometrium abnormaal buiten de baarmoeder groeit; het symptoom is bijzonder pijnlijke menstruaties met overmatig bloedverlies

Question 42

Amenorroe

Answer 42

Het uitblijven van menstruatie

Question 43

Premenstrueel syndroom (PMS)

Answer 43

Een combinatie van ernstige fysieke en psychologische symptomen, zoals depressie en prikkelbaarheid, die optreden net voor de menstruatie

Question 44

Premenstruele dysforische stoornis (PMDD)

Answer 44

Een diagnostische categorie in de DSM, gekenmerkt door symptomen zoals verdriet, angst en prikkelbaarheid in de week vóór de menstruatie