Çfarë janë metodat analitike (etiologjike)?
Metodat analitike janë studime observuese që përdoren për testimin e hipotezave të formuara nga studimet deskriptive dhe kanë për qëllim vërtetimin e lidhjes ndërmjet një faktori rreziku dhe një sëmundjeje.
Cilat janë llojet kryesore të studimeve analitike sipas kohës?
Studime anamnestike (retrospektive, case–control); Studime kohorte (prospektive dhe retrospektive); Studime sektorale (pamje momentale).
Çfarë janë studimet anamnestike?
Studimet anamnestike janë studime observuese, retrospektive, në të cilat nga sëmundja kalohet drejt ekspozimit, duke krahasuar një grup të sëmurësh me një grup kontrollues për të vërtetuar lidhjen ndërmjet faktorëve të rrezikut dhe sëmundjes.
Cilat janë hapat kryesorë të një studimi anamnestik?
Zgjedhja e grupit të sëmurëve; zgjedhja e grupit kontrollues; mbledhja e të dhënave për ekspozimin; krahasimi i proporcioneve; analiza statistikore; interpretimi i rezultateve.
Çfarë është koordinimi (çiftëzimi)?
Koordinimi është metodë e zgjedhjes së grupit kontrollues, ku kontrollet përputhen me rastet sipas karakteristikave si mosha, gjinia, profesioni dhe statusi socio-ekonomik për eliminimin e faktorëve ngatërrues.
Cilat janë llojet e koordinimit?
Koordinim individual dhe koordinim grupor.
Kur përdoret më shpesh koordinimi?
Koordinimi përdoret kur sëmundja është shumë e rrallë, numri i të sëmurëve është i vogël dhe numri i kontrolleve potenciale është i madh.
Çfarë është confounding (ndikimi ngatërrues)?
Confounding është ndikimi i një faktori tjetër që lidhet si me ekspozimin ashtu edhe me sëmundjen dhe shtrembëron rezultatin real të studimit.
Si mund të neutralizohet confounding?
Me koordinim gjatë zgjedhjes së grupeve dhe me kontroll statistik gjatë analizës së të dhënave.
Çfarë është Odds Ratio (OR)?
Odds Ratio është masë e lidhshmërisë që tregon sa herë më e madhe është mundësia e shfaqjes së sëmundjes tek të ekspozuarit krahasuar me të paekspozuarit.
Si interpretohet OR?
OR > 1 faktor rreziku; OR = 1 pa lidhje; OR < 1 efekt protektiv.
Çfarë tregon intervali konfidencial 95% për OR?
Nëse intervali konfidencial nuk përmban vlerën 1, lidhja ndërmjet ekspozimit dhe sëmundjes është statistikisht domethënëse.
Si llogaritet OR pa koordinim?
OR = (a × d) / (b × c).
Si llogaritet OR me koordinim individual?
OR = s / t.
Cili test përdoret për studime anamnestike me koordinim individual?
Testi i McNemar-it.
Çfarë janë studimet deskriptive?
Studimet deskriptive janë studime epidemiologjike që përshkruajnë shpërndarjen e sëmundjeve sipas personit, vendit dhe kohës pa analizuar lidhje shkak-pasojë.
Cili është qëllimi i studimeve deskriptive?
Përshkrimi i gjendjes shëndetësore të popullatës dhe gjenerimi i hipotezave për studime analitike.
Cilat janë llojet kryesore të studimeve deskriptive?
Studime në nivel popullate dhe studime në nivel individi.
Cilat studime deskriptive janë në nivel popullate?
Studimet e korelacionit (ekologjike).
Çfarë janë studimet e korelacionit?
Studime deskriptive që përdorin të dhëna nga popullata për të krahasuar frekuencën e sëmundjeve ndërmjet grupeve ose periudhave të ndryshme.
Çfarë krahasojnë studimet e korelacionit?
Frekuencën e sëmundjeve ndërmjet popullatave ose në të njëjtën popullatë në kohë të ndryshme.
Në çfarë niveli mblidhen të dhënat në studimet e korelacionit?
Të dhënat mblidhen në nivel popullate.
A provojnë shkak-pasojë studimet e korelacionit?
Jo, ato tregojnë vetëm asociacion.
Jep një shembull të studimit të korelacionit.
Korelacioni ndërmjet marrjes së yndyrave shtazore dhe incidencës së kancerit të kolonit.
