Çfarë është difteria?
Difteria është sëmundje akute infektive bakteriale e shkaktuar nga Corynebacterium diphtheriae, me intoksikacion nga egzotoksina dhe formim pseudomembranash në rrugët respiratore.
Cili është shkaktari i difterisë?
Shkaktari është Corynebacterium diphtheriae, me tipe gravis, intermedius dhe mitis; disa prodhojnë egzotoksinë shumë virulente.
Cili është roli i egzotoksinës në difteri?
Egzotoksina shkakton intoksikacion sistemik, miokardit, dëmtime neurologjike dhe rrit letalitetin.
Sa zgjat inkubacioni në difteri?
Zakonisht 2–5 ditë, por mund të variojë nga 1 deri në 10 ditë.
Cilat janë shenjat kryesore klinike të difterisë së fytit?
Dhimbje fyti, vështirësi në gëlltitje, temperaturë, tonzila të fryra dhe pseudomembrana gri-të bardha.
Çfarë janë pseudomembranat?
Depozita fibrinoze mbi mukozë që përmbajnë baktere dhe toksinë dhe mund të shkaktojnë obstruksion respirator.
Si vendoset diagnoza etiologjike?
Me strisho nga vendi i infeksionit dhe izolim laboratorik të Corynebacterium diphtheriae.
Cili është rezervuari i infeksionit?
Rezervuari dhe burimi i vetëm është njeriu: i sëmurë, forma atipike dhe bacilmbajtësit e shëndoshë.
Cili është mekanizmi kryesor i bartjes?
Bartja kryesore është pikësore-ajrore nëpërmjet pikave të Flügge-së.
Çfarë janë nukleuset e Velsit?
Janë grimca të thata të sekretit nazofaringeal që përmbajnë bakterin dhe qëndrojnë gjatë në ajër, duke mundësuar bartje indirekte të difterisë.
Si tjetër mund të bartet difteria?
Me kontakt direkt, kontakt indirekt përmes objekteve të kontaminuara dhe rrallë me rrugë alimentare.
Sa është indeksi i kontagjiozitetit?
Relativisht i ulët, rreth 15–20%.
Çfarë imuniteti fitohet pas sëmundjes/vaksinimit?
Imunitet solid dhe afatgjatë; përsëritja është e rrallë.
Cila moshë prekej më shpesh?
Fëmijët parashkollor, sidomos mosha 1–5 vjeç.
Cila është masa kryesore e parandalimit?
Vaksinimi me anatoksinë e difterisë.
Si jepet vaksina kundër difterisë?
Në vitin e parë të jetës, në tre doza, në kombinim me tetanus dhe pertusis (Di-Te-Per).
Pse sot difteria është e eliminuar në shumë vende?
Falë vaksinimit masovik dhe zbatimit të rregullt të kalendarit të imunizimit.
