Çfarë është parotiti epidemik?
Parotiti epidemik është sëmundje akute infektive virale që prek kryesisht gjëndrat parotide, por mund të përfshijë edhe gjëndra të tjera pështymore, testiset, ovariumet, meningjet dhe pankreasin.
Cili është shkaktari i parotitit epidemik?
Virusi mumps (virus parotidis), gjini Paramyxovirus, familje Paramyxoviridae, ARN virus.
Si bartet parotiti epidemik?
Kryesisht me rrugë pikësore-ajrore, por edhe me kontakt direkt dhe indirekt përmes objekteve të kontaminuara.
Sa zgjat periudha e inkubacionit te parotiti?
10–25 ditë, më shpesh rreth 18 ditë.
Cilat janë simptomat fillestare të parotitit?
Humbje e apetitit, kokëdhimbje, temperaturë e rritur dhe gjendje e përgjithshme e keqe.
Cila shenjë lokale është karakteristike për parotitin?
Ënjtje retromandibulare e dhimbshme e gjëndrës parotide.
Si përhapet inflamacioni në gjëndrat pështymore?
Fillon zakonisht në një anë dhe pas 2–4 ditësh përfshin edhe gjëndrën tjetër parotide.
Cilat organe të tjera mund të preken nga parotiti?
Testiset (orchitis), ovariumet, pankreasi, meningjet.
Cili është komplikimi më i shpeshtë te meshkujt?
Orchitis (inflamacion i testiseve).
Si vendoset diagnoza e parotitit?
Në bazë të pasqyrës klinike, kontaktit epidemiologjik dhe izolimit të virusit nga pështyma, gjaku, likuori ose urina.
Cili është rezervuari i parotitit epidemik?
Njeriu është rezervuari i vetëm.
Kush ka rëndësinë më të madhe si burim infeksioni?
Personi me pasqyrë klinike të manifestuar.
A ekziston bacilmbajtje pas shërimit?
Po, bacilmbajtja rekonvalescente mund të zgjasë deri në 40 ditë.
Cila është rruga kryesore e bartjes?
Rruga pikësore-ajrore gjatë të folurit dhe kollitjes.
Si mund të bartet parotiti në mënyrë indirekte?
Përmes gotave, lodrave, mjeteve ushqimore dhe objekteve të kontaminuara.
Si është shpërndarja gjeografike e parotitit?
Sëmundje kosmopolite, e përhapur në të gjithë botën.
Cili ishte efekti i vaksinimit në morbiditet?
Ulja drastike e numrit të rasteve pas vendosjes së vaksinimit.
A fitohet imunitet pas kalimit të sëmundjes?
Po, imunitet solid dhe i përjetshëm.
A mund të sëmuren të vaksinuarit?
Po, pas disa vitesh mund të paraqitet sëmundja edhe te të vaksinuarit.
Cila është mosha më e prekur nga parotiti?
Fëmijët 5–15 vjeç.
Cili është sezonaliteti i parotitit?
Maksimum në dimër dhe pranverë, minimum në verë.
Cilat janë masat e përgjithshme parandaluese?
Izolimi i të sëmurit dhe paraqitja e çdo rasti në institucionet epidemiologjike.
Cila vaksinë përdoret kundër parotitit?
Vaksina e gjallë e atenuar, shpesh në kombinim MO-RU-PA.
Kur bëhet vaksinimi kundër parotitit në RMV?
Në fillim të vitit të dytë të jetës, në kombinim me morbilin dhe rubeolën.
