Çfarë është pertusisi?
Pertusisi është sëmundje akute infektive bakteriale që prek laringun, traken dhe bronket dhe karakterizohet me sulme të forta të kollitjes.
Cili është shkaktari i pertusisit?
Shkaktari është Bordetella pertussis, gram-negativ kokobacil nga fisi Bordetellae.
Si bartet pertusisi?
Bartet me rrugë pikësore-ajrore nëpërmjet sperklave të Flügge-së gjatë kollitjes, teshtitjes dhe të folurit.
Sa zgjat inkubacioni i pertusisit?
Zakonisht 5–10 ditë.
Cilat janë tre stadiumet klinike të pertusisit?
Stadiumi kataral, stadiumi konvulziv dhe faza e rekonvaleshencës.
Si manifestohet stadiumi kataral?
Teshtitje, kollë e lehtë sidomos natën dhe temperaturë subfebrile, që zgjat 1–2 javë.
Çfarë ndodh në stadiumin konvulziv?
Paraqiten sulme të forta konvulsive të kollitjes që zgjasin disa minuta dhe përfundojnë me nxjerrje pështyme.
Sa zgjat faza e rekonvaleshencës?
Deri në 3 javë, me zvogëlim gradual të kollitjes.
Si vendoset diagnoza etiologjike e pertusisit?
Me izolimin e Bordetella pertussis nga pështyma ose sekreti nazofaringeal.
Cilat teste serologjike përdoren në fazat e vona?
Reaksioni i aglutinimit dhe reaksioni i lidhjes së komplementit.
Cili është rezervuari i infeksionit?
Vetëm njeriu – të sëmurët dhe format e lehta apo atipike.
Në cilën fazë i sëmuri është më infektiv?
Në fund të inkubacionit dhe sidomos në stadiumin kataral.
A ekzistojnë bacilmbajtës në pertusis?
Jo, në pertusis nuk ka bacilmbajtës të shëndoshë.
Cili është mekanizmi kryesor i bartjes?
Mekanizmi pikësor-ajror përmes sistemit respirator.
Cila moshë preket më shpesh?
Fëmijët 1–3 vjeç, veçanërisht në periudhën para imunizimit.
Si ka ndryshuar epidemiologjia pas vaksinimit?
Sëmundja nga endemo-epidemike ka kaluar në forma sporadike dhe morbiditeti është ulur ndjeshëm.
Kur paraqitet më shpesh sezonaliteti i pertusisit?
Më shpesh në pranverë dhe verë; në RMV nga korriku deri në dhjetor.
Cili është indeksi i kontagjiozitetit të pertusisit?
I lartë – sëmundje shumë kontagjioze.
Çfarë imuniteti fitohet pas sëmundjes?
Imunitet solid dhe afatgjatë; përsëritjet janë të rralla.
Cila është masa kryesore e parandalimit?
Vaksinimi është masa më e rëndësishme e parandalimit.
Si aplikohet vaksina kundër pertusisit?
Fillon në muajin e tretë, në tre doza, në kombinim me difteri dhe tetanus (Di-Te-Per).
Pse rastet e lehta kanë rëndësi epidemiologjike?
Sepse shpesh nuk diagnostikohen dhe kontribuojnë në përhapjen e infeksionit.
A mund të sëmuren të vaksinuarit?
Po, por zakonisht në forma të lehta që mund të përhapin infeksionin.
Cili është burimi kryesor i infeksionit në komunitet?
Fëmijët me forma të lehta ose atipike të sëmundjes.
