18. හෙළ බොදු කලාවේ අසිරිය

Question 1

පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ අදහස අනුව ප්‍රථම බුද්ධ ප්‍රතිමාව නිර්මාණය වන්නට ඇති කාලය කුමක් ද?

Answer 1

ක්‍රි. පූ. පළවන සියවස

Question 2

පුරාවිද්‍යාඥයන්ට අනුව පළවන බුද්ධ ප්‍රතිමාව නිර්මාණය වන්නට ඇත්තේ කුමන රජුගේ කාලයේ ද?

Answer 2

කණිෂ්ක රජුගේ කාලයේ

Question 3

කණිෂ්ක රාජ්‍ය සමයේ බුද්ධ රූප දක්නට ලැබුණු ස්ථාන මොනවා ද?

Answer 3

ගාන්ධාර ප්‍රදේශයෙන් හමු වූ කාසියක සහ ධාතු කරඬුවක

Question 4

මිනිසුන් මුල් අවස්ථාවේ බුදුරදුන් වෙනුවට වන්දනාමාන කර ඇත්තේ මොනවා ද?

Answer 4

• බෝධිය
• වජ්‍රාසනය
• පද්මය
• සිරි පතුල
• ධර්ම චක්‍රය
• ස්තූපය

Question 5

මුල් කාලීන බුද්ධ ප්‍රතිමා නිර්මාණය සඳහා ලැබී ඇති ආභාසයන් මොනවා ද?

Answer 5

• ග්‍රීක රෝම කලාවේ ආභාසය
• මථුරා ප්‍රදේශයේ දේශීය ආභාසය

Question 6

බුද්ධ ප්‍රතිමා බෙදා දැක්වෙන වර්ග මොනවා ද?

Answer 6

• හිටි පිළිම
• හිඳි පිළිම
• සැතපෙන පිළිම (ඔත් පිළිම)

Question 7

ආබද්ධ පිළිම යනු මොනවා ද

Answer 7

පිළිමයට පිටුපසින් ගලක් හෝ වෙනත් බාහිර ආධාරකයක් ඇති ව නිම කරන ලද පිළිම

Question 8

අනාබද්ධ පිළිම යනු මොනවා ද?

Answer 8

පිළිමයට පිටුපසින් ආධාරකයක් නිමවා නැති පිළිම

Question 9

ආබද්ධ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් සඳහා නිදසුනක් දෙන්න

Answer 9

අවුකන බුදු පිළිමය

Question 10

අනාබද්ධ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් සඳහා නිදසුනක් දෙන්න

Answer 10

මාළිගාවෙල බුදු පිළිමය

Question 11

හිඳි පිළිම සඳහා උදාහරණ මොනවා ද?

Answer 11

• අනුරාධපුරයේ සමාධි ප්‍රතිමාව
• තොළුවිල බුද්ධ ප්‍රතිමාව

Question 12

සැතපෙන ඉරියව්වෙන් හෙවත් ඔත් ඉරියව්වෙන් නිමවා ඇති බුදු පිළිම ස‍ඳහා උදාහරණ මොනවා ද?

Answer 12

• පොළොන්නරුව ගල් විහාරයේ සැතපෙන පිළිමය
• තන්තිරිමලේ සැතපෙන පිළිමය

Question 13

චංකමන හෙවත් සක්මන් ඉරියව්වෙන් යුත් පුරාතන පිළිමයක් දක්නට ලැබෙන්නේ කොහේ ද?

Answer 13

තිවංක පිළිමගෙයි

Question 14

බුද්ධ ප්‍රතිමා කලාවේ මුද්‍රා ලෙස හැඳින්වෙන්නේ කුමක් ද?

Answer 14

අත් සහ ඇඟිලි උපයෝගී කරගෙන කරනු ලබන සන්නිවේදන ක්‍රියාවලිය

Question 15

බුද්ධ ප්‍රතිමාවල දැකිය හැකි මුද්‍රා නම් කරන්න

Answer 15

1. ධ්‍යාන මුද්‍රාව
2. අභය මුද්‍රාව
3. විතර්ක මුද්‍රාව
4. ධර්මචක්‍ර මුද්‍රාව
5. භූමි ස්පර්ෂ මුද්‍රාව
6. වරද මුද්‍රාව

Question 16

ධ්‍යාන මුද්‍රාවෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක් ද?

Answer 16

භාවනානුයෝගී සමාධිගත ඉරියව්ව

Question 17

අභය මුද්‍රාවෙන් අර්ථවත් වන්නේ කුමක් ද?

Answer 17

ලෝක සත්ත්වයාට උරුම ව ඇති සසර බිය දුරු කිරීම

Question 18

ධ්‍යාන මුද්‍රාව දැකිය හැකි බුදු පිළිම මොනවා ද?

Answer 18

අනුරාධපුර සමාධි බුදු පිළිමය ඇතුළු බොහෝ සමාධි පිළිමවල

Question 19

අභය මුද්‍රාව දක්නට ලැබෙන බුද්ධ ප්‍රතිමා මොනවා ද?

Answer 19

• අවුකන බුද්ධ ප්‍රතිමාව
• මාලිගාවිල ප්‍රතිමාව
  (හිටි පිළිම)

Question 20

විතර්ක මුද්‍රාවෙන් අර්ථවත් වන්නේ කුමක් ද?

Answer 20

ගැටලු විසඳීමට බුදුරජාණන් වහන්සේගේ යොමු වීම

Question 21

ධර්ම චක්‍ර මුද්‍රාවෙන් අදහස් වන්නේ කුමක් ද?

Answer 21

ධර්මය පැහැදිලි කිරීම

Question 22

භූමි ස්පර්ෂ මුද්‍රාවෙන් අර්ථවත් වන්නේ කුමක් ද?

Answer 22

බුදුරදුන් මාර පරාජයේ දී පොළොව සාක්කි දැරීම

Question 23

වරද මුද්‍රාවෙන් අර්ථවත් වන්නේ කුමක් ද?

Answer 23

වරදානය

Question 24

ප්‍රතිමා කලාවේ දී ආසන ලෙස හැඳින්වෙන්නේ කුමක් ද?

Answer 24

හිඳි පිළිමවල පාද පිහිටුවා ඇති ආකාරය

Question 25

බුද්ධ ප්‍රතිමාවල දක්නට ලැබෙන ආසන නම් කරන්න

Answer 25

- වීරාසනය - භද්‍රාසනය - පද්මාසනය

Question 26

**වීරාසනය** යනු කුමක් ද?

Answer 26

වාඩි වී සිටින විට වම් පාදය දකුණු පාදයට යටින් හා දකුණු පාදය වම් පාදයට උඩින් පිහිටන ලෙස තබා හිඳගෙන සිටින ඉරියව්ව

Question 27

**භද්‍ර** යන්නෙහි අදහස කුමක් ද?

Answer 27

යහපත් බව, සුබ බව

Question 28

**භද්‍රාසනයට** අනුකූල පාද පිහිටුවීම ලියා දක්වන්න

Answer 28

මඳක් උස් වූ ආසනයක හිඳගෙන කලවා දෙපසට විහිදුවා පාද පහළින් ඇති පද්මයක් වැනි පීඨයක් මත තබා ගෙන සිටීම

Question 29

**පද්මාසනය** යනු කුමක් ද?

Answer 29

දණහිස් නමා පතුල් උඩ අතට සිටින සේ වම් පතුල දකුණු කලවා මත ද දකුණු පතුල වම් කලවා මත ද තබාගෙන සිටින ඉරියව්ව

Question 30

**ප්‍රතිමාඝර** යනු මොනවා ද?

Answer 30

බුද්ධ ප්‍රතිමා වන්දනය සඳහා ඉදි වූ ගෘහයන්

Question 31

බුද්ධ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කළ මුල් වකවානුවේ ඒවා තැන්පත් කර ඇත්තේ කොහේ ද?

Answer 31

බෝ සෙවනෙහි සහ චෛත්‍යය වටා

Question 32

පැරණි ප්‍රතිමාඝර වර්ග කර ඇති ආකාර මොනවා ද?

Answer 32

1. ගන්ධ කුටි 2. පාසාද 3. ගෙඩිගේ

Question 33

**ගන්ධ කුටි** යන්නෙහි අර්ථය කුමක් ද?

Answer 33

බුදුරදුන් වැඩ විසූ කුටිය

Question 34

**ගන්ධ කුටි** ආකාරයේ සරල ප්‍රතිමාඝර පැවති බවට සැලකෙන ස්ථාන මොනවා ද?

Answer 34

- කිරිබත් වෙහෙර - තොළුවිල - පන්කුලිය

Question 35

**පාසාද** යන්නෙහි අර්ථය කුමක් ද?

Answer 35

විශාල් මහල් සහිත ගොඩනැගිල්ලක්

Question 36

**පාසාද** ආකාරයට ගොඩනගා ඇති ආකෘති හමුවන ස්ථාන මොනවා ද?

Answer 36

- රත්න ප්‍රාසාද ගොඩනැගිල්ල - බිසෝ මාලිගා ගොඩනැගිල්ල

Question 37

**ගෙඩිගේ** යනු කුමක් ද?

Answer 37

ප්‍රමාණයෙන් විශාල පිළිම ගෙවල් විශේෂයකි, වහලය පවා ගඩොලින් නිමවා ඇත

Question 38

**ගෙඩිගේ** ආකාරයේ පිළිම ගෙවල් නිර්මාණය ආරම්භ වී ඇත්තේ කුමන කාලයේ ද?

Answer 38

අනුරාධපුර යුගයේ අවසාන භාගයේ

Question 39

ථූපාරාම පිළිමගෙය කරවූයේ කවු ද?

Answer 39

මහා පැරකුම්බා රජතුමා

Question 40

දැනට ශේෂ ව පවතින ගෙඩිගේ සම්ප්‍රදායට අයත් පොළොන්නරුවෙන් හමුවන ප්‍රතිමාඝර මොනවා ද?

Answer 40

- ථූපාරාම පිළිමගෙය - තිවංක පිළිමගෙය - ලංකාතිලක පිළිමගෙය - නාලන්දා ගෙඩිගෙය

Question 41

මහනුවර සම්ප්‍රදායට අයත් චිත්‍ර දක්නට ලැබෙන ස්ථාන මොනවා ද?

Answer 41

- දෙගල්දොරුව විහාරය - රන්ගිරි දඹුලු විහාරය - කුරුණෑගල රිදී විහාරය - කැලණියේ පැරණි විහාර මන්දිරය - මැදවල විහාරය - බඹරගල විහාරය

Question 42

මහනුවර යුගයේ සිටි චිත්‍ර ශිල්පීන් කවු ද?

Answer 42

- දෙවරගම්පොළ සිල්වත් තැන - හිරියාලෙ නයිදෙ - දේවේන්ද්‍ර මූලාචාරියා

Question 43

මහනුවර යුගයේ චිත්‍ර කලාව සමන්විත වූ අංග දෙක කුමක් ද?

Answer 43

- රේඛා කර්මය - වර්ණ පූර්ණය

Question 44

මහනුවර යුගයේ භාදිත කර ඇති චිත්‍ර ඇඳීමේ ශෛලිය කුමක් ද?

Answer 44

පළමුවෙන් රූපවල බාහිර රේඛා ඇඳ අනතුරු ව වර්ණ යොදා රූපය සම්පූර්ණ කිරීම

Question 45

මහනුවර යුගයේ චිත්‍ර සඳහා යොදාගෙන ඇති වර්ණ මොනවා ද?

Answer 45

- **සුදු, කළු, රතු, කහ** වර්ණ වැඩි වශයෙන් - **නිල්, කොළ** වර්ණ අඩුවෙන්

Question 46

මහනුවර යුගයේ චිත්‍රවල දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණ මොනවා ද?

Answer 46

- මිනිස්, සත්ත්ව රූප සහ ගස් ස්වාභාවික ආකාරයෙන් නොඇඳීම - අඳින ලද මනුෂ්‍ය හා සත්ත්ව රූප ඔවුන්ගේ භෞතික ශරීරයට අනුගත නොවීම - ශරීර පරිමාණුකූල ව නිමවා නොතිබීම - මිනිස් රූපවල ආංගික අදහස් ප්‍රකාශනයක් දක්නට නොලැබීම - එළිය අඳුර නොදැක්වීම - පර්‍යාවලෝකනය නොකිරීම - අඛණ්ඩ කථන ක්‍රමයට සිතුවම් ඇඳීම

Question 47

නූතන යුගයේ චිත්‍ර කලාව ඇරඹුණේ කුමන කාලයේ ද?

Answer 47

දහනවවන සියවසේ අවසාන භාගයේ සහ විසිවන සියවසේ මුල

Question 48

නූතන යුගයට අයත් චිත්‍ර ශිල්පීන් නම් කරන්න

Answer 48

- රිචඩ් හෙන්රික්ස් - ජෝජ් කීට් - එම්. සාර්ලිස් - සෝලියස් මෙන්දිස් - ඇල්බට් ධර්මසිරි - සෝමබන්දු විද්‍යාපති

Question 49

රිචඩ් හෙන්රික්ස් විසින් ස්වාභාවික ශෛලියෙන් අඳින ලද සිතුවම් දක්නට ලැබෙන ස්ථාන මොනවා ද?

Answer 49

- ග්‍රෑන්ඩ්පාස්හි ජයතිලකාරාමය - ජිනරාජවංශය නම් ග්‍රන්ථයට අඳින ලද සිතුවම්

Question 50

**රිචඩ් හෙන්රික්ස්** විසින් චිත්‍ර අඳින ලද ග්‍රන්ථය කුමක් ද?

Answer 50

ජිනරාජවංශය

Question 51

රිචඩ් හෙන්රික්ස් මහතාගේ ගෝලයෙක් වන ප්‍රසිද්ධ චිත්‍ර ශිල්පියා කවු ද?

Answer 51

එම්. සාර්ලිස් මහතා

Question 52

**එම්. සාර්ලිස්** නම් චිත්‍ර ශිල්පියාගේ නිර්මාණ දක්නට ලැබෙන විහාරස්ථාන මොනවා ද?

Answer 52

- කොළඹ මාලිගාකන්ද විහාරය - අශෝකාරාමය - ඉසිපතනාරාමය - වේළුවනාරාමය - පොතුපිටිය පූජාරාමය

Question 53

**සෝලියස් මෙන්දිස්** මහතාගේ විශිෂ්ඨ චිත්‍ර දක්නට ලැබෙන ස්ථානය කුමක් ද?

Answer 53

- මාවිල සුමන කුසුමාරාමය - රණස්ගල්ල විහාරය - මැද්දෙපොළ විහාරය

Question 54

බොරැල්ල ගෝතමී විහාරයේ දක්නට ලැබෙන්නේ කාගේ සිතුවම් ද?

Answer 54

ජෝජ් කීට් මහතාගේ සිතුවම්

Question 55

බුද්ධාලම්භන ප්‍රීතියට වඩා ශෘංගාරය ඉස්මතු කෙරෙන බවට ඇතැමුන් පවසන සිතුවම් ඇත්තේ කොහේ ද?

Answer 55

බොරැල්ල ගෝතමී විහාරයේ ජෝජ් කීට් විසින් අඳින ලද චිත්‍ර

Question 56

**ඇල්බට් ධර්මසිරි** මහතාගේ චිත්‍ර කුමන ආකාරයක් ගනී ද?

Answer 56

ඉන්දියානු හා ලාංකීය සම්භාව්‍ය චිත්‍ර කලාවත් යුරෝපයේ නූතනවාදයේ සිතුවම්වලත් සම්මිශ්‍රණයක්

Question 57

**ඇල්බට් ධර්මසිරි** මහතාගේ චිත්‍ර දක්නට ලැබෙන ස්ථාන මොනවා ද?

Answer 57

- සේදවත්තේ වෙහෙරගොඩැල්ල විහාරයේ චිත්‍ර

Question 58

බෙල්ලන්විල රජමහා විහාරයේ විහාරයේ චිත්‍ර අඳින ලද්දේ කවුරුන් විසින් ද?

Answer 58

සෝමබන්දු විද්‍යාපති මහතා

Question 59

බෞද්ධ කලා ශිල්පවලින් ඉටුවන අරමුණු මොනවා ද?